ഇന്ന് ലോക രാഷ്ട്രീയത്തിലെ യഥാർത്ഥ യുദ്ധം നടക്കുന്നത് വെടിയുണ്ടകൾ കൊണ്ടല്ല, മറിച്ച് ബാങ്ക് അക്കൗണ്ടുകൾ കൊണ്ടും വ്യാപാര കരാറുകൾ കൊണ്ടുമാണ്! മിസൈലുകളേക്കാൾ മാരകമായ ആയുധമായി ‘സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങൾ’ മാറുമ്പോൾ, ലോകം കാത്തിരുന്ന ആ വമ്പൻ പോരാട്ടം തുടങ്ങിക്കഴിഞ്ഞു: അമേരിക്ക vs ചൈന! ചൈനീസ് കമ്പനികളെ തകർക്കാൻ അമേരിക്ക പുതിയ ഉപരോധങ്ങൾ നീട്ടുമ്പോൾ, ബീജിംഗിൽ നിന്ന് വന്ന മറുപടി ലോകത്തെ അമ്പരപ്പിച്ചിരിക്കുകയാണ്. വെറുമൊരു പ്രതിഷേധമല്ല, മറിച്ച് അമേരിക്കയുടെ നെഞ്ചത്ത് വിരൽ ചൂണ്ടി ചൈന ചോദിക്കുന്നു: “ഞങ്ങളുടെ വളർച്ച തടയാൻ നിങ്ങളാരാണ്?“ഞങ്ങളുടെ കമ്പനികളെ ഞങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കും, ഏത് വിലകൊടുത്തും!” എന്ന ചൈനയുടെ ഈ ഉറച്ച പ്രഖ്യാപനം അമേരിക്കൻ ആധിപത്യത്തിന്റെ അന്ത്യമാണോ? അതോ പുതിയൊരു സാമ്പത്തിക ശീതയുദ്ധത്തിന്റെ തുടക്കമോ? വൻശക്തികൾ കൊമ്പുകോർക്കുന്ന ഈ പോരാട്ടത്തിന്റെ അണിയറ വിശേഷങ്ങളിലേക്ക് നമുക്ക് കടക്കാം.
ഇത് സാധാരണ നയതന്ത്ര പ്രതിഷേധമല്ല. വർഷങ്ങളായി അമേരിക്കയുടെ സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദ രാഷ്ട്രീയത്തെ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിച്ചിരുന്ന ചൈന ഇപ്പോൾ കൂടുതൽ തുറന്ന വെല്ലുവിളിയിലേക്ക് നീങ്ങുന്നുവെന്നതിന്റെ സൂചനയാണ് ഇത്. പ്രത്യേകിച്ച് ഇറാനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള പുതിയ സംഘർഷ സാഹചര്യത്തിൽ, അമേരിക്കയുടെ “പരമാവധി സമ്മർദ്ദ” തന്ത്രത്തെ ചൈന നേരിട്ട് ചോദ്യം ചെയ്യുകയാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ വിഷയത്തെ വെറും ഉപരോധ വാർത്തയായി മാത്രം കാണാൻ കഴിയില്ല; ആഗോള ശക്തിസമവാക്യങ്ങൾ മാറുന്ന നിർണായക സൂചനയായാണ് പല വിശകലന വിദഗ്ധരും ഇതിനെ കാണുന്നത്.
സംഭവങ്ങളുടെ തുടക്കം അമേരിക്കൻ ട്രഷറി വകുപ്പ് പ്രഖ്യാപിച്ച പുതിയ ഉപരോധങ്ങളിലൂടെയാണ്. ഇറാന്റെ ഷാഹെദ് ഡ്രോണുകൾക്കും ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ പദ്ധതികൾക്കും ആവശ്യമായ സാങ്കേതിക സഹായം, അസംസ്കൃത വസ്തുക്കൾ, ധനകാര്യ പിന്തുണ എന്നിവ നൽകിയെന്നാരോപിച്ച് പത്ത് വ്യക്തികളെയും കമ്പനികളെയും അമേരിക്ക കരിമ്പട്ടികയിൽപ്പെടുത്തി. ഇവയിൽ പ്രധാനപ്പെട്ട ചില കമ്പനികൾ ചൈനയിലും ഹോങ്കോങ്ങിലും ആസ്ഥാനമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവയായിരുന്നു. ഇറാന്റെ സൈനിക-വ്യാവസായിക ശേഷി ദുർബലപ്പെടുത്തുകയാണ് ഈ നടപടിയുടെ ലക്ഷ്യമെന്നാണ് അമേരിക്കയുടെ വിശദീകരണം.
എന്നാൽ ഈ ഉപരോധങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ പശ്ചാത്തലം അതിനേക്കാൾ ആഴമുള്ളതാണ്. കഴിഞ്ഞ ഏതാനും വർഷങ്ങളായി അമേരിക്ക ഇറാനെ സാമ്പത്തികമായി ഒറ്റപ്പെടുത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ശക്തമാക്കിയപ്പോൾ, ചൈന മറുവശത്ത് ഇറാനുമായുള്ള സാമ്പത്തിക-ഊർജ ബന്ധങ്ങൾ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയായിരുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് പാശ്ചാത്യ ഉപരോധങ്ങൾക്കിടയിലും ഇറാനിയൻ ക്രൂഡ് ഓയിൽ വാങ്ങൽ തുടരുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ശക്തിയായി ചൈന മാറി. ഇതോടെ അമേരിക്കയ്ക്ക് വ്യക്തമായി മനസ്സിലായി ഇറാനെ പൂർണമായി സാമ്പത്തികമായി മുട്ടുകുത്തിക്കണമെങ്കിൽ ആദ്യം ചൈനയുടെ പിന്തുണ തടയേണ്ടിവരും.
ഇവിടെയാണ് പുതിയ സംഘർഷത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ കേന്ദ്രം രൂപപ്പെടുന്നത്. അമേരിക്കയുടെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ ഇത് “ആഗോള സുരക്ഷ”യും “ആയുധ വ്യാപനം തടയൽ” എന്നതുമായ വിഷയമാണ്. എന്നാൽ ചൈനയുടെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ ഇത് മറ്റൊരു രാജ്യത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര നിയമങ്ങൾ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള കമ്പനികൾക്ക് നിർബന്ധിപ്പിക്കാനുള്ള അമേരിക്കൻ ശ്രമമാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് ചൈനീസ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ വക്താവ് ഗുയോ ജിയ്ക്കുന് വളരെ കടുത്ത ഭാഷയിൽ പ്രതികരിച്ചത്. ചൈനീസ് കമ്പനികൾ നിയമങ്ങളും ചട്ടങ്ങളും പാലിച്ചാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നതെന്നും, അവയുടെ നിയമപരമായ അവകാശങ്ങളും താൽപ്പര്യങ്ങളും സംരക്ഷിക്കാൻ ചൈന പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
ഈ പ്രസ്താവനയിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ഭാഗം മറ്റൊന്നായിരുന്നു. “യുദ്ധം ഉപയോഗിച്ച് മറ്റ് രാജ്യങ്ങളെ അപകീർത്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനുപകരം, പോരാട്ടം വീണ്ടും ആരംഭിക്കാതിരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയാണ് അടിയന്തര മുൻഗണന” എന്നായിരുന്നു ചൈനയുടെ പരോക്ഷ വിമർശനം. ഇത് വെറും നയതന്ത്ര ഭാഷയല്ല, അമേരിക്കയുടെ ഇറാൻ നയത്തെ തുറന്ന രാഷ്ട്രീയ ആക്രമണമായിരുന്നു അത്. പ്രത്യേകിച്ച് ട്രംപ് ഭരണകൂടം ഇറാനെതിരെ ശക്തമായ സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദം തുടരുന്ന സമയത്താണ് ചൈന ഇത്തരമൊരു നിലപാട് എടുത്തിരിക്കുന്നത് എന്നത് അതീവ നിർണായകമാണ്.
ഇവിടെ മറ്റൊരു വലിയ തന്ത്രപരമായ മാറ്റവും ലോകം ശ്രദ്ധിക്കുകയാണ്. അമേരിക്കയുടെ “ദ്വിതീയ ഉപരോധങ്ങൾ” എന്ന ആയുധം വർഷങ്ങളായി ലോക സാമ്പത്തിക സംവിധാനത്തിൽ വൻ സ്വാധീനം ചെലുത്തിയിരുന്നു. ഒരു രാജ്യം അമേരിക്കൻ ഉപരോധങ്ങൾ ലംഘിച്ചാൽ, ആ രാജ്യവുമായി ഇടപഴകുന്ന മറ്റ് വിദേശ കമ്പനികൾക്കും ബാങ്കുകൾക്കും അമേരിക്കൻ വിപണിയിൽ പ്രവേശനം നിഷേധിക്കാമെന്ന ഭീഷണിയാണ് അതിന്റെ അടിസ്ഥാനം. ഡോളർ കേന്ദ്രീകൃത ആഗോള സാമ്പത്തിക സംവിധാനത്തിൽ ഇത് അത്യന്തം ശക്തമായ ആയുധമായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ പല രാജ്യങ്ങളും അമേരിക്കൻ ഉപരോധങ്ങളെ എതിർത്തിരുന്നെങ്കിലും, ഒടുവിൽ അവ പാലിക്കേണ്ടി വന്നിരുന്നു.
എന്നാൽ ഇപ്പോൾ ചൈന ഈ സംവിധാനത്തെ തുറന്ന വെല്ലുവിളിക്കുകയാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ഇറാനിയൻ എണ്ണ വാങ്ങുന്ന ചൈനീസ് റിഫൈനറുകൾക്കെതിരായ അമേരിക്കൻ ഉപരോധങ്ങൾക്ക് മറുപടിയായി ചൈന ആദ്യമായി “ബ്ലോക്കിംഗ് ലോ” എന്ന നിയമം നടപ്പിലാക്കിയത് വലിയ മാറ്റത്തിന്റെ സൂചനയായി കാണപ്പെടുന്നു. അമേരിക്കൻ ഉപരോധങ്ങൾ അനുസരിക്കരുതെന്ന് സ്വന്തം കമ്പനികളോട് സർക്കാർ നിർദ്ദേശിക്കുന്ന രീതിയിലുള്ള ഈ നിയമം, ആഗോള സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയിൽ അമേരിക്കൻ മേൽക്കോയ്മയെ നേരിട്ട് ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന നീക്കമാണ്.
ഇതിന്റെ പിന്നിലെ സാമ്പത്തിക യാഥാർത്ഥ്യവും വളരെ നിർണായകമാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ എണ്ണ ഇറക്കുമതിക്കാരനായ ചൈനയ്ക്ക് ഊർജ സുരക്ഷ ദേശീയ സുരക്ഷയുമായി തുല്യമാണ്. മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ അനിശ്ചിതത്വം വർധിക്കുമ്പോൾ, സ്ഥിരമായ എണ്ണ വിതരണ ശൃംഖല നിലനിർത്തുന്നത് ചൈനക്ക് അനിവാര്യമാണ്. അതുകൊണ്ടാണ് അമേരിക്കൻ സമ്മർദ്ദങ്ങൾക്കിടയിലും ചൈന ഇറാനുമായുള്ള ബന്ധം പൂർണമായി വിച്ഛേദിക്കാൻ തയ്യാറാകാത്തത്.
അതേസമയം, ഇറാനും ഈ സാഹചര്യത്തെ തന്ത്രപരമായി പ്രയോജനപ്പെടുത്തുകയാണ്. പാശ്ചാത്യ ഉപരോധങ്ങളിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാൻ ചൈന, റഷ്യ, ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ എന്നിവയുമായി സാമ്പത്തിക ബന്ധങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ് ഇറാൻ. പ്രത്യേകിച്ച് ചൈനയുമായുള്ള ദീർഘകാല ഊർജ-അടിസ്ഥാന സൗകര്യ കരാറുകൾ ഇറാനെ പൂർണമായ ഒറ്റപ്പെടുത്തലിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുത്തി. അതുകൊണ്ടുതന്നെ അമേരിക്കയ്ക്ക് ഇപ്പോൾ വ്യക്തമായ ആശങ്കയുണ്ട് ഇറാനെതിരായ ഉപരോധ തന്ത്രം ഫലപ്രദമാകണമെങ്കിൽ ആദ്യം ചൈനയുടെ പിന്തുണ ദുർബലപ്പെടുത്തേണ്ടിവരും.
ഇതെല്ലാം ചേർന്നപ്പോൾ രൂപപ്പെടുന്നത് വളരെ വലിയ ആഗോള ചിത്രം തന്നെയാണ്. ലോകം ക്രമേണ രണ്ട് സാമ്പത്തിക-രാഷ്ട്രീയ ബ്ലോക്കുകളായി മാറുന്നുവെന്ന സൂചനകൾ ശക്തമാകുകയാണ്. ഒരു വശത്ത് അമേരിക്കയും പാശ്ചാത്യ സഖ്യകക്ഷികളും നയിക്കുന്ന ഉപരോധ-സമ്മർദ്ദ രാഷ്ട്രീയം. മറുവശത്ത്, അമേരിക്കൻ നിയന്ത്രണങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്വതന്ത്രമായ സാമ്പത്തിക ശൃംഖലകൾ രൂപപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന ചൈന, റഷ്യ, ഇറാൻ പോലുള്ള രാജ്യങ്ങൾ.
ഇത് വെറും സാമ്പത്തിക പോരാട്ടമല്ലആഗോള അധികാരത്തിന്റെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള യുദ്ധമാണ്. അമേരിക്ക ഇപ്പോഴും ഡോളറിന്റെയും ആഗോള ബാങ്കിങ് സംവിധാനത്തിന്റെയും ശക്തിയിൽ വിശ്വസിക്കുന്നു. എന്നാൽ ചൈനയുടെ കണക്കുകൂട്ടൽ മറ്റൊന്നാണ് ലോക വ്യാപാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രം ഏഷ്യയിലേക്ക് മാറുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, അമേരിക്കയുടെ ഏകപക്ഷീയ സാമ്പത്തിക നിയന്ത്രണങ്ങൾ അനന്തമായി നിലനിൽക്കില്ല.
അതുകൊണ്ടാണ് ഈ പുതിയ ഉപരോധ പ്രതിസന്ധി അതീവ നിർണായകമാകുന്നത്. ചൈന അമേരിക്കൻ സമ്മർദ്ദങ്ങൾക്ക് വഴങ്ങുമോ? അല്ലെങ്കിൽ സ്വന്തം സാമ്പത്തിക-രാഷ്ട്രീയ ശക്തി ഉപയോഗിച്ച് ഒരു പുതിയ അന്താരാഷ്ട്ര ക്രമത്തിന് അടിത്തറ പാകുമോ? ഈ ചോദ്യങ്ങളുടെ ഉത്തരമാണ് അടുത്ത പതിറ്റാണ്ടിലെ ആഗോള ശക്തിസമവാക്യങ്ങൾ നിർണയിക്കുക.
ഒരു കാര്യം മാത്രമെങ്കിലും ഇപ്പോൾ വ്യക്തമാണ് ലോകം പഴയ ഏകധ്രുവ കാലഘട്ടത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തേക്ക് നീങ്ങിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. അമേരിക്കയുടെ ഉപരോധങ്ങൾ ഒരുകാലത്ത് ലോകത്തെ ഭയപ്പെടുത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ ഇന്ന് ആദ്യമായി, ഒരു മഹാശക്തി തുറന്നുപറയുന്നു,“ഞങ്ങൾ വഴങ്ങില്ല.” ആ വാക്കുകളുടെ പ്രതിധ്വനിയാണ് ഇന്ന് അമേരിക്കയെയും ചൈനയെയും ഇറാനിയും തമ്മിൽ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന പുതിയ ശീതയുദ്ധത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ശബ്ദം.
വീഡിയോ കാണാം ;
