റിയാദ്: ദശലക്ഷക്കണക്കിന് കുടിയേറ്റ തൊഴിലാളികളുടെ ജീവിതം നിയന്ത്രിച്ചിരുന്ന വിവാദമായ കഫാല സമ്പ്രദായം സൗദി അറേബ്യ ഔദ്യോഗികമായി നിർത്തലാക്കി. 2025 ജൂണിൽ പ്രഖ്യാപിച്ച ഈ സുപ്രധാന തീരുമാനം, രാജ്യത്തെ തൊഴിൽ അവകാശങ്ങളും കുടിയേറ്റ ക്ഷേമവും മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ഒരു സുപ്രധാന ചുവടുവയ്പ്പാണ്. ദക്ഷിണ, തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ഏകദേശം 13 ദശലക്ഷം വിദേശ തൊഴിലാളികൾക്ക് ഈ പരിഷ്കരണം പ്രയോജനം ചെയ്യുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്.
എന്താണ് കഫാല സമ്പ്രദായം?
അറബിയിൽ “സ്പോൺസർഷിപ്പ്” എന്ന് അർത്ഥം വരുന്ന ‘കഫാല’, ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിലെ ഒരു തൊഴിൽ മാതൃകയാണ്. ഈ സംവിധാനത്തിൽ, തൊഴിലുടമകൾക്ക് കുടിയേറ്റ തൊഴിലാളികളുടെ മേൽ ഏതാണ്ട് പൂർണ്ണ നിയന്ത്രണം ഉണ്ടായിരുന്നു. ഒരു തൊഴിലാളിക്ക് ജോലി മാറണോ, രാജ്യം വിടണോ, അല്ലെങ്കിൽ നിയമ സഹായം തേടണോ എന്നതടക്കമുള്ള കാര്യങ്ങൾ തീരുമാനിച്ചിരുന്നത് തൊഴിലുടമകളാണ്. അയ്യനെ വണങ്ങി രാഷ്ട്രപതി.
കഫാല സമ്പ്രദായത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കകൾ: ‘ആധുനിക കാലത്തെ അടിമത്തം’
കാലക്രമേണ, കഫാല സമ്പ്രദായം ഗുരുതരമായ ദുരുപയോഗങ്ങൾക്കും ചൂഷണങ്ങൾക്കും കാരണമായി. തൊഴിലുടമകൾക്ക് തൊഴിലാളികളുടെ പാസ്പോർട്ടുകൾ കണ്ടുകെട്ടാനും, വേതനം വൈകിപ്പിക്കാനോ തടഞ്ഞുവയ്ക്കാനോ, തൊഴിലാളികളുടെ നീക്കങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കാനോ ഇതിലൂടെ സാധിച്ചിരുന്നു. സ്പോൺസറുടെ അനുമതിയില്ലാതെ തൊഴിലാളികൾക്ക് ജോലി മാറാനോ, നാട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാനോ, അധികാരികൾക്ക് മോശം പെരുമാറ്റം റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യാനോ കഴിഞ്ഞിരുന്നില്ല.
ഈ ചൂഷണ സാധ്യത കണക്കിലെടുത്ത്, മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകൾ കഫാല സമ്പ്രദായത്തെ പലപ്പോഴും “ആധുനിക കാലത്തെ അടിമത്തം” എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഇത് തൊഴിലാളികളുടെ അടിസ്ഥാന സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങളെ ഇല്ലാതാക്കുകയും അവരെ വൻതോതിലുള്ള ചൂഷണത്തിന് ഇരയാക്കുകയും ചെയ്യുന്നതായി വിമർശകർ വാദിച്ചു.
Also Read: യുഎഇയിൽ റോഡ് സുരക്ഷ വർധിപ്പിക്കാൻ കർശന നടപടികൾ; പുതിയ ഫെഡറൽ ട്രാഫിക് നിയമം പ്രാബല്യത്തിൽ
പരിഷ്കരണത്തിനായുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മർദ്ദം
അന്താരാഷ്ട്ര തൊഴിൽ സംഘടന (ഐഎൽഒ), വിദേശ സർക്കാരുകൾ, മനുഷ്യാവകാശ ഗ്രൂപ്പുകൾ എന്നിവയിൽ നിന്ന് ഈ സംവിധാനത്തിന് വർഷങ്ങളായി വർധിച്ചുവരുന്ന വിമർശനം നേരിടേണ്ടി വന്നു. നിർബന്ധിത തൊഴിലിനും മനുഷ്യക്കടത്തിനും വഴിയൊരുക്കുന്ന സാഹചര്യങ്ങളാണ് ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ ഒരുക്കുന്നതെന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര സംഘടനകൾ ആരോപിച്ചിരുന്നു.
ജനസംഖ്യയുടെ ഏകദേശം 42 ശതമാനം വരുന്ന, 13.4 ദശലക്ഷത്തോളം കുടിയേറ്റ തൊഴിലാളികളാണ് സൗദി അറേബ്യയിലുള്ളത്. വീട്ടുജോലി, നിർമ്മാണം, കൃഷി തുടങ്ങിയ വിവിധ മേഖലകളിൽ ഇന്ത്യ, ബംഗ്ലാദേശ്, നേപ്പാൾ, ഫിലിപ്പീൻസ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള തൊഴിലാളികളാണ് പ്രധാനമായും ആശ്രയിക്കുന്നത്. ഇതിൽ ഗാർഹിക തൊഴിലാളികൾ, പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീകൾ, ഏറ്റവും കൂടുതൽ ദുരിതം നേരിടുന്നവരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇവർ പലപ്പോഴും ഒറ്റപ്പെട്ട് കഴിയുന്നവരും പരിമിതമായ നിയമ പരിരക്ഷ മാത്രം ലഭിക്കുന്നവരുമാണ്. ദുരുപയോഗം, അമിത ജോലി, ശമ്പളമില്ലാത്ത വേതനം തുടങ്ങിയ നിരവധി കേസുകൾ മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകളുടെ റിപ്പോർട്ടുകളിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.
വർഷങ്ങളായുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലെ പരിശോധനകൾക്കും പരിഷ്കരണത്തിനായുള്ള സമ്മർദ്ദത്തിനും ശേഷമാണ് കഫാല സംവിധാനം പൊളിച്ചുമാറ്റാൻ സൗദി അറേബ്യ തീരുമാനിച്ചത്. 2022 ലെ ഫിഫ ലോകകപ്പിന് ആതിഥേയത്വം വഹിക്കുന്നതിന് മുന്നോടിയായി തൊഴിൽ നിയമങ്ങൾ പരിഷ്കരിച്ച ഖത്തർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മറ്റ് ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ സമാനമായ നീക്കങ്ങൾക്ക് പിന്നാലെയാണ് സൗദിയുടെ ഈ സുപ്രധാന പ്രഖ്യാപനം.
