ലോകത്ത് നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആധുനിക സംഘർഷങ്ങളിൽ വ്യോമ പ്രതിരോധ തന്ത്രങ്ങൾ പുതിയൊരു തലത്തിലേക്ക് എത്തിയിരിക്കുന്നു. യുക്രെയ്ൻ-റഷ്യ യുദ്ധത്തിൽ റഷ്യ പരീക്ഷിച്ച മാരകമായ തന്ത്രങ്ങൾ ഇന്ന് മറ്റ് രാജ്യങ്ങളും അനുകരിക്കാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ചും മിസൈലുകളുടെയും ഡ്രോണുകളുടെയും സംയോജിത ആക്രമണങ്ങൾ ലോകരാജ്യങ്ങളുടെ സൈനിക കണക്കുകൂട്ടലുകളെയാണ് മാറ്റിമറിക്കുന്നത്. ഏതെങ്കിലും ഒരു പ്രത്യേക ആയുധത്തെ മാത്രം ആശ്രയിക്കുന്ന രീതി ഉപേക്ഷിച്ച്, ശത്രുവിൻ്റെ വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളെ ആശയക്കുഴപ്പത്തിലാക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയുള്ള പുതിയ യുദ്ധരീതികളാണ് മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലും മറ്റും കാണാൻ സാധിക്കുന്നത്. പെന്റഗൺ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വൻശക്തികളുടെ പ്രതിരോധ തന്ത്രങ്ങളെ പോലും നിഷ്പ്രഭമാക്കുന്ന രീതിയിലാണ് ഇത്തരം ആക്രമണങ്ങൾ ആസൂത്രണം ചെയ്യപ്പെടുന്നത്.
ജോർദാനിലെ അമേരിക്കൻ സൈനിക താവളങ്ങൾക്ക് നേരെ ഇറാൻ നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങൾ ഈ മാറ്റത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണ്. അഞ്ച് ദിവസത്തോളം നീണ്ടുനിന്ന ഈ ആക്രമണ പരമ്പരയിൽ ഡ്രോണുകളും വിവിധ തരം മിസൈലുകളും ഒരേസമയം വിന്യസിക്കപ്പെടുകയുണ്ടായി. അമേരിക്കയുടെ ശക്തമായ വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളിൽ അനാവശ്യമായ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തുക എന്നതായിരുന്നു ഇറാന്റെ പ്രധാന തന്ത്രം. ലക്ഷക്കണക്കിന് ഡോളർ വിലമതിക്കുന്ന പാട്രിയറ്റ് ഇന്റർസെപ്റ്റർ മിസൈലുകൾ തുടർച്ചയായി ഉപയോഗിക്കാൻ അമേരിക്കൻ സേന നിർബന്ധിതരായി തീർന്നു. അമേരിക്കൻ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളെ തുടർച്ചയായ ആക്രമണങ്ങളിലൂടെ തളർത്തുക എന്ന വിദഗ്ദ്ധമായ നീക്കമാണ് ഇതിലൂടെ ഇറാൻ നടപ്പിലാക്കിയത്.
ഇത്തരം ആക്രമണങ്ങളുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അവ പെട്ടെന്ന് ദിശ മാറ്റാൻ സാധിക്കുന്ന തരത്തിലുള്ള മിസൈലുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു എന്നതാണ്. ഇത് അമേരിക്കൻ റഡാറുകൾക്കും പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾക്കും വലിയൊരു വെല്ലുവിളിയാണ് ഉയർത്തിയത്. ആദ്യത്തെ നാല് ദിവസങ്ങളിൽ വരുന്ന ഭൂരിഭാഗം ആയുധങ്ങളും തടയാൻ യുഎസ് വ്യോമ പ്രതിരോധത്തിന് കഴിഞ്ഞെങ്കിലും, അഞ്ചാം ദിവസമായ ജൂലൈ 17-ന് സ്ഥിതിഗതികൾ മാറിമറിഞ്ഞു. ഒരു ഇറാനിയൻ മിസൈൽ പ്രതിരോധ കവചം ഭേദിച്ച് തുളച്ചുകയറുകയും ഒരു അമേരിക്കൻ താവളത്തിലെ താൽക്കാലിക ഭവനത്തിൽ ഇടിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ ആക്രമണത്തിൽ മൂന്ന് അമേരിക്കൻ സൈനികർ കൊല്ലപ്പെടുകയും നൂറിലധികം പേർക്ക് ഗുരുതരമായി പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. കൂടാതെ നിരവധി വിമാനങ്ങൾക്കും സൈനിക അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾക്കും വലിയ രീതിയിൽ കേടുപാടുകൾ സംഭവിക്കുകയുമുണ്ടായി.
സംഭവത്തെക്കുറിച്ച് സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി മാർക്കോ റൂബിയോ ന്യൂയോർക്ക് ടൈംസിനോട് വ്യക്തമാക്കിയത്, തങ്ങൾ മിക്കവാറും എല്ലാ മിസൈലുകളും വെടിവച്ചു വീഴ്ത്തിയെങ്കിലും ഒരെണ്ണം ലക്ഷ്യസ്ഥാനത്ത് പതിച്ചു എന്നാണ്. ഈ ഒറ്റ വീഴ്ച പോലും വലിയ തോതിലുള്ള ജീവഹാനിക്കും നാശനഷ്ടങ്ങൾക്കും കാരണമായി എന്നത് അമേരിക്കൻ സൈനികവൃത്തങ്ങളെ ഞെട്ടിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഈ യുദ്ധസമയത്ത് പെന്റഗൺ 1,500-ലധികം പാട്രിയറ്റ് ഇന്റർസെപ്റ്ററുകൾ ഉപയോഗിച്ചു കഴിഞ്ഞു എന്നാണ് ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. നിലവിൽ 1,700-ൽ താഴെ ഇന്റർസെപ്റ്ററുകൾ മാത്രമേ അമേരിക്കൻ സ്റ്റോക്കിൽ ബാക്കിയുള്ളൂ. ഇത് യുഎസിന്റെ ആയുധ ശേഖരത്തിന്റെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചും വലിയ ആശങ്കകൾക്ക് ഇടയാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
ഇറാൻ തങ്ങളുടെ സൈനിക തന്ത്രങ്ങൾ രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിൽ ഉക്രെയ്നിലെ യുദ്ധാനുഭവങ്ങളെ കൃത്യമായി ഉപയോഗപ്പെടുത്തുന്നുണ്ടെന്ന് സെന്റർ ഫോർ സ്ട്രാറ്റജിക് ആൻഡ് ഇന്റർനാഷണൽ സ്റ്റഡീസിലെ പ്രതിരോധ, സുരക്ഷാ വിഭാഗം പ്രസിഡന്റ് സേത്ത് ജി ജോൺസ് അഭിപ്രായപ്പെടുന്നു. ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈലുകൾ, ക്രൂയിസ് മിസൈലുകൾ, ഡ്രോണുകൾ എന്നിവയുടെ സങ്കീർണ്ണമായ സംയോജനം റഷ്യ ഉക്രെയ്നിൽ ആവർത്തിച്ച് ഉപയോഗിച്ചതുപോലെ തന്നെ ഇറാനും ഗൾഫ് മേഖലയിൽ ഫലപ്രദമായി നടപ്പിലാക്കുകയാണ്. മിസൈലുകളുടെയും ഡ്രോണുകളുടെയും ഈ വിപുലമായ ശ്രേണി വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളെ അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ അവസ്ഥയിലേക്കാണ് തള്ളിവിടുന്നത്.
യുദ്ധത്തിന്റെ പ്രാരംഭ ഘട്ടത്തിൽ അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും ചേർന്ന് നിരവധി ഇറാനിയൻ മിസൈൽ കേന്ദ്രങ്ങളിൽ വ്യോമാക്രമണം നടത്തുകയും ബോംബിടുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇതിൽ പല കേന്ദ്രങ്ങളും ഭൂമിക്കടിയിലായിരുന്നു സ്ഥിതി ചെയ്തിരുന്നത്. ഇറാന്റെ മിസൈൽ പദ്ധതിക്ക് ഇതുവഴി സാരമായ കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ചതായി അമേരിക്ക അവകാശപ്പെടുകയും ചെയ്തിരുന്നു. എന്നാൽ ഈ താൽക്കാലിക തിരിച്ചടികളെ അതിജീവിച്ച്, തകർന്ന കേന്ദ്രങ്ങൾ അതിവേഗം പുനർനിർമ്മിക്കാനും മിസൈൽ ആക്രമണങ്ങൾ കൂടുതൽ ശക്തമായി പുനരാരംഭിക്കാനും ഇറാനിയൻ സൈന്യത്തിന് സാധിച്ചു. ഇത് അവരുടെ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളുടെ കരുത്താണ് വിളിച്ചോതുന്നത്.
ഗൾഫിലെ അമേരിക്കൻ സഖ്യകക്ഷികളുടെയും താവളങ്ങളുടെയും സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നത് കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കാൻ റഷ്യൻ ശൈലിയിലുള്ള ഈ തന്ത്രങ്ങൾ ഇറാനെ ഏറെ സഹായിക്കുന്നുണ്ട്. സ്വന്തം സൈനിക ആസ്തികളും ആയുധ ശേഖരങ്ങളും സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി ഭൂഗർഭ കേന്ദ്രങ്ങളും അതീവ രഹസ്യമായ ഒളിത്താവളങ്ങളുമാണ് അവർ ഉപയോഗിക്കുന്നത്. ഇറാന്റെ സൈനികരും മുതിർന്ന ഉന്നത നേതാക്കളും രാജ്യത്തുടനീളമുള്ള വിവിധ ഭൂഗർഭ ബങ്കറുകളിലേക്ക് മാറിയതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. സുരക്ഷാകാര്യങ്ങളിൽ ഇവർ പുലർത്തുന്ന ഈ അതീവ ജാഗ്രത ശത്രുരാജ്യങ്ങളുടെ ഇന്റലിജൻസ് നീക്കങ്ങളെയും വ്യോമാക്രമണങ്ങളെയും പരാജയപ്പെടുത്തുന്നുണ്ട്.
പ്രത്യേകിച്ച്, പിക്കാക്സ് മൗണ്ടൻ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന കനത്ത സുരക്ഷയുള്ള ഭൂഗർഭ സ്ഥലത്താണ് ഇറാൻ തങ്ങളുടെ ആണവ പദ്ധതിയുടെ നിർണായക ഭാഗങ്ങൾ സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഒരു വലിയ പർവതത്തിന്റെ മുന്നൂറിലധികം അടി താഴ്ചയിലാണ് ഈ രഹസ്യ സൗകര്യം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത് എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു. ആധുനിക ബങ്കർ ബസ്റ്റർ ബോംബുകൾക്ക് പോലും എളുപ്പത്തിൽ തകർക്കാൻ കഴിയാത്ത തരത്തിലുള്ള ഈ ഭൂഗർഭ സംവിധാനങ്ങൾ അമേരിക്കയ്ക്കും സഖ്യസേനയ്ക്കും വരുംകാലങ്ങളിൽ വലിയ പ്രതിസന്ധിയാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. ഈ തന്ത്രപരമായ നീക്കങ്ങൾ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ സംഘർഷങ്ങളെ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കുകയും പുതിയൊരു യുദ്ധമുഖം തുറക്കുകയും ചെയ്തിരിക്കുകയാണ്.
