നമ്മൾ അനുഭവിക്കുന്ന ഈ നിമിഷം അല്ലെങ്കിൽ ‘പ്രസന്റ്’ എന്നത് സത്യത്തിൽ ഒരു പഴയ റെക്കോർഡിംഗ് മാത്രമാണെന്ന് പറഞ്ഞാൽ നിങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുമോ? നമ്മുടെ തലച്ചോറിന്റെ പരിമിതികൾ കാരണം ചുറ്റും നടക്കുന്ന കാര്യങ്ങൾ പ്രോസസ്സ് ചെയ്ത് മനസ്സിലാക്കാൻ ഏകദേശം 80 മില്ലി സെക്കൻഡുകൾ എടുക്കും. അതായത്, നമ്മൾ വർത്തമാനകാലം എന്ന് വിളിക്കുന്നത് 80 മില്ലി സെക്കൻഡ് മുൻപ് നടന്ന കാര്യങ്ങളെയാണ്. എന്നാൽ ഈ കുഞ്ഞു സമയത്തെയല്ല നമ്മൾ ഇന്ന് ചർച്ച ചെയ്യുന്നത്. മറിച്ച് 1380 കോടി വർഷങ്ങളുടെ പ്രപഞ്ച ചരിത്രത്തെയാണ്. ഇത്രയും വലിയൊരു കാലയളവ് മനുഷ്യന്റെ പരിമിതമായ ചിന്താശേഷിക്ക് ഉൾക്കൊള്ളാൻ പ്രയാസമാണ്. അതുകൊണ്ട് പ്രശസ്ത ശാസ്ത്രജ്ഞനായ കാൾ സാഗൻ ഒരു വിദ്യ അവതരിപ്പിച്ചു; പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ മുഴുവൻ ആയുസ്സിനെയും ജനുവരി 1 മുതൽ ഡിസംബർ 31 വരെയുള്ള ഒരു കലണ്ടർ വർഷമായി സങ്കൽപ്പിക്കുക. ഇതാണ് ‘കോസ്മിക് കലണ്ടർ’.
ഈ കലണ്ടർ പ്രകാരം ജനുവരി 1-ന് അർദ്ധരാത്രി ബിഗ് ബാങ് നടന്നു എന്നും ഡിസംബർ 31 അർദ്ധരാത്രിയുടെ അവസാന സെക്കൻഡിൽ നമ്മൾ വർത്തമാനകാലത്ത് നിൽക്കുന്നു എന്നും കരുതുക. ഈ സ്കെയിലിൽ ഒരു മാസം എന്നത് ഏകദേശം 115 കോടി വർഷങ്ങളാണ്. ഒരു ദിവസം 3 കോടി 87 ലക്ഷം വർഷങ്ങളും, ഒരു മിനിറ്റ് 26,000 വർഷങ്ങളുമാണ്. ഈ ഭീമാകാരമായ സ്കെയിലിൽ നോക്കിയാൽ മനുഷ്യന്റെ ശരാശരി ആയുസ്സ് വെറും 0.16 സെക്കൻഡ് മാത്രമാണ്! അതായത് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ഒരു വർഷത്തെ യാത്രയിൽ ഒരു കണ്ണ് ചിമ്മുന്ന സമയം പോലും നമുക്കില്ല. ഈ തിരിച്ചറിവിൽ നിന്നാണ് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ കഥ തുടങ്ങുന്നത്.
ജനുവരി 1, അർദ്ധരാത്രി 12 മണി. പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ ജന്മനിമിഷം. നമ്മൾ ഇതിനെ ‘ബിഗ് ബാങ്’ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഇത് ശൂന്യതയിൽ നടന്ന ഒരു പൊട്ടിത്തെറിയല്ല, മറിച്ച് സ്പേസും ടൈമും അതിവേഗം വികസിക്കാൻ തുടങ്ങിയ നിമിഷമാണ്. ആദ്യത്തെ മൂന്ന് മിനിറ്റുകൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ പ്രപഞ്ചത്തിലെ അടിസ്ഥാന മൂലകങ്ങളായ ഹൈഡ്രജനും ഹീലിയവും രൂപപ്പെട്ടു. എന്നാൽ തുടക്കത്തിൽ പ്രപഞ്ചം തിളച്ചുമറിയുന്ന ഒരു പ്ലാസ്മ സൂപ്പ് പോലെയായിരുന്നു. വെളിച്ചത്തിന് സഞ്ചരിക്കാൻ കഴിയാത്ത വിധം അന്ധകാരം നിറഞ്ഞ അവസ്ഥ. ജനുവരി 1-ന് 12:14 AM ആയപ്പോൾ (യഥാർത്ഥത്തിൽ ബിഗ് ബാങ് കഴിഞ്ഞ് 3.8 ലക്ഷം വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം) പ്രപഞ്ചം തണുക്കുകയും ഇലക്ട്രോണുകൾ പ്രോട്ടോണുകളുമായി ചേർന്ന് ആറ്റങ്ങൾ രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഈ നിമിഷത്തിലാണ് വെളിച്ചം ആദ്യമായി പ്രപഞ്ചത്തിൽ സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിച്ചത്. ഇതിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങളാണ് ഇന്നും ശാസ്ത്രജ്ഞർ ‘കോസ്മിക് മൈക്രോവേവ് ബാക്ഗ്രൗണ്ട്’ (CMB) ആയി നിരീക്ഷിക്കുന്നത്.
മുൻപ് നമ്മൾ കരുതിയിരുന്നത് ആദ്യ നക്ഷത്രങ്ങൾ ഉണ്ടായത് കലണ്ടർ പ്രകാരം ഫെബ്രുവരിയിലോ മാർച്ചിലോ ആണെന്നാണ്. എന്നാൽ ജെയിംസ് വെബ് സ്പേസ് ടെലസ്കോപ്പ് ഈ ധാരണയെ തിരുത്തി. കലണ്ടറിലെ ജനുവരി 3-നും 5-നും ഇടയിൽ തന്നെ ആദ്യ നക്ഷത്രങ്ങൾ പ്രപഞ്ചത്തിൽ തിളങ്ങിത്തുടങ്ങി എന്ന് ജെയിംസ് വെബ് കണ്ടെത്തി. ‘പോപ്പുലേഷൻ ത്രീ’ എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഈ ആദിമ നക്ഷത്രങ്ങൾ സൂര്യനേക്കാൾ നൂറുകണക്കിന് മടങ്ങ് വലിപ്പമുള്ളവയായിരുന്നു. അവയുടെ ആയുസ്സ് കുറവായിരുന്നെങ്കിലും, ആ നക്ഷത്രങ്ങൾ സൂപ്പർനോവകളായി പൊട്ടിത്തെറിച്ചപ്പോഴാണ് കാർബൺ, ഓക്സിജൻ, ഇരുമ്പ് തുടങ്ങിയ മൂലകങ്ങൾ പ്രപഞ്ചത്തിൽ ആദ്യമായി വിതറപ്പെട്ടത്. ഇന്ന് നമ്മുടെ ശരീരത്തിലുള്ള ഓരോ ഇരുമ്പ് തുള്ളിയും കോടിക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് നടന്ന ആ നക്ഷത്ര സ്ഫോടനങ്ങളിൽ പാകം ചെയ്യപ്പെട്ടവയാണ്. നമ്മൾ അക്ഷരാർത്ഥത്തിൽ ‘സ്റ്റാർ ഡസ്റ്റ്’ അഥവാ നക്ഷത്രധൂളികളാണ്.
ജനുവരി അവസാനത്തോടെയും ഫെബ്രുവരിയിലുമായി ആദ്യ ഗാലക്സികൾ രൂപപ്പെട്ടു. ജെയിംസ് വെബ് കണ്ടെത്തിയ ‘JADES-GS-z14-0’ എന്ന ഗാലക്സി ഈ ആദിമ കാലഘട്ടത്തിന് തെളിവാണ്. തുടർന്നുള്ള മാസങ്ങളിൽ ഗാലക്സികൾ കൂട്ടിയിടിക്കുകയും ലയിക്കുകയും പുതിയ നക്ഷത്രങ്ങൾ ജനിക്കുകയും ചെയ്തുകൊണ്ടിരുന്നു. നമ്മുടെ മിൽക്കിവേ ഗാലക്സി മെല്ലെ രൂപപ്പെട്ടുവന്നത് മെയ് മാസത്തോടെയാണ്. ഈ കാലഘട്ടത്തെ ‘ഗാലക്റ്റിക് കൺസ്ട്രക്ഷൻ പീരീഡ്’ എന്ന് വിളിക്കാം. ഏപ്രിൽ മാസത്തോടെ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ജനന നിരക്ക് അതിന്റെ ഉച്ചസ്ഥായിയിലെത്തി, ഇതിനെ ‘കോസ്മിക് നൂൺ’ എന്ന് ശാസ്ത്രം വിളിക്കുന്നു.
പ്രപഞ്ചം ജനിച്ച് 900 കോടി വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, അതായത് കോസ്മിക് കലണ്ടറിലെ സെപ്റ്റംബർ 9-നാണ് നമ്മുടെ സൂര്യൻ ജനിക്കുന്നത്. സൂര്യൻ ഒരു ‘തേർഡ് ജനറേഷൻ’ നക്ഷത്രമാണ്; അതായത് മുൻപ് മരിച്ചുപോയ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ അവശിഷ്ടങ്ങളിൽ നിന്നാണ് സൂര്യൻ ഉണ്ടായത്. സെപ്റ്റംബർ 14-ഓടെ ഭൂമി രൂപപ്പെട്ടു. തുടക്കത്തിൽ ഭൂമി തിളച്ചുമറിയുന്ന ഒരു നരകഗോളമായിരുന്നു. ഇതേ ദിവസം തന്നെയാണ് ‘തേയ’ എന്ന ഗ്രഹം ഭൂമിയിലിടിക്കുകയും അതിൽ നിന്ന് ചന്ദ്രൻ രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്തത്. ചന്ദ്രന്റെ സാന്നിധ്യം ഭൂമിയുടെ കറക്കം ക്രമപ്പെടുത്തുകയും കാലാവസ്ഥയെ സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. ചന്ദ്രൻ ഇല്ലായിരുന്നെങ്കിൽ ഭൂമിയിലെ ഒരു ദിവസം വെറും 6 മണിക്കൂർ മാത്രമാകുമായിരുന്നു.
സെപ്റ്റംബർ 21-ഓടെ സമുദ്രങ്ങളിൽ ആദ്യത്തെ ഏകകോശ ജീവികൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. ഒക്ടോബർ 29-ഓടെ പ്രപഞ്ച ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഒരു മാറ്റം സംഭവിച്ചു—’ഓക്സിജൻ വിപ്ലവം’. സയാനോബാക്ടീരിയകൾ സൂര്യപ്രകാശത്തിൽ നിന്ന് ഭക്ഷണം നിർമ്മിക്കാൻ തുടങ്ങിയതോടെ അന്തരീക്ഷത്തിൽ ഓക്സിജൻ നിറഞ്ഞു. അതുവരെ ഓക്സിജൻ ഇല്ലാതെ ജീവിച്ചിരുന്ന ജീവികൾക്ക് ഇത് വംശനാശത്തിന് കാരണമായെങ്കിലും, മനുഷ്യൻ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സങ്കീർണ്ണ ജീവികളുടെ പരിണാമത്തിന് ഇത് വഴിയൊരുക്കി. നവംബർ മാസത്തോടെ കോശങ്ങൾ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാവുകയും ലൈംഗിക പ്രത്യുൽപ്പാദനം പോലുള്ള പ്രക്രിയകൾ ആരംഭിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഡിസംബർ പകുതി വരെ ഭൂമിയിൽ നഗ്നനേത്രങ്ങൾ കൊണ്ട് കാണാവുന്ന ജീവികൾ കുറവായിരുന്നു. ഡിസംബർ 17 ‘കാംബ്രിയൻ എക്സ്പ്ലോഷൻ’. സമുദ്രങ്ങളിൽ ജീവികൾ നിറഞ്ഞു, കണ്ണ്, പല്ല്, തലച്ചോറ് എന്നിവ പരിണമിച്ചു. ഡിസംബർ 20 ചെടികൾ കരയിലേക്ക് പടർന്നു, ഭൂമി പച്ചപ്പണിഞ്ഞു. ഡിസംബർ 24 ‘പെർമിയൻ എക്സ്റ്റിൻഷൻ’—96% ജീവികളും നശിച്ചുപോയ ഏറ്റവും വലിയ വംശനാശം. ഇതിന് ശേഷമാണ് ഡൈനോസറുകൾ ഭൂമിയിൽ ആധിപത്യം സ്ഥാപിച്ചത്.
ഡിസംബർ 25 – 30 ഡൈനോസറുകളുടെ കാലാമാണ്. ഡിസംബർ 30, രാവിലെ 6 മണി ഒരു ഭീമൻ ആസ്ട്രോയിഡ് ഭൂമിയിലിടിക്കുകയും ഡൈനോസറുകൾ അപ്രത്യക്ഷമാവുകയും ചെയ്തു. ഇതിന് ശേഷമാണ് സസ്തനികൾക്ക് വളരാൻ അവസരം ലഭിച്ചത്. ഡിസംബർ 31 മനുഷ്യന്റെ വിസ്മയ നിമിഷങ്ങളായിട്ടാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. കലണ്ടറിലെ അവസാന ദിവസമായ ഡിസംബർ 31-ൽ മാത്രമാണ് മനുഷ്യചരിത്രം മുഴുവൻ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നത്, രാത്രി 10:30: മനുഷ്യന്റെ പൂർവ്വികർ തീ ഉപയോഗിക്കാൻ പഠിക്കുന്നു, രാത്രി 11:52: ആധുനിക മനുഷ്യൻ ഭൂമിയിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു, രാത്രി 11:59:20: മനുഷ്യൻ കൃഷി ആരംഭിക്കുന്നു, രാത്രി 11:59:35: എഴുത്തുവിദ്യയും നാഗരികതയും തുടങ്ങുന്നു.
1380 കോടി വർഷത്തെ ഈ ബൃഹത്തായ യാത്രയിൽ മനുഷ്യൻ എന്നത് വെറും അവസാന സെക്കൻഡിലെ അതിഥികൾ മാത്രമാണ്. എന്നാൽ ഈ ചെറിയ സമയം കൊണ്ട് പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ രഹസ്യങ്ങൾ മനസ്സിലാക്കാനും ഡിഎൻഎയുടെ രഹസ്യം കണ്ടെത്താനും ആറ്റം പിളർക്കാനും നമുക്ക് കഴിഞ്ഞു. നമ്മൾ വെറും നക്ഷത്രധൂളികളല്ല, മറിച്ച് ചിന്തിക്കുന്ന നക്ഷത്രധൂളികളാണ്. പ്രപഞ്ചത്തിന് അതിനെക്കുറിച്ച് തന്നെ ഒരു ബോധം ഉണ്ടായത് നമ്മളിലൂടെയാണ്. വരാനിരിക്കുന്ന അടുത്ത കോസ്മിക് സെക്കൻഡിൽ മനുഷ്യൻ എവിടെയെത്തും? ഒരുപക്ഷേ നമ്മൾ നക്ഷത്രങ്ങൾക്കിടയിലേക്ക് കുടിയേറാം. ഈ കോസ്മിക് കലണ്ടർ നൽകുന്ന ഏറ്റവും വലിയ പാഠം വിനയമാണ്; ഈ മഹാപ്രപഞ്ചത്തിൽ നാം എത്ര ചെറുതാണെന്നും എന്നാൽ നാം ചെയ്യുന്ന കാര്യങ്ങൾ എത്രത്തോളം അർത്ഥവത്താണെന്നുമുള്ള തിരിച്ചറിവ്.
