ഇന്ത്യയുടെ 80-ാമത് സ്വാതന്ത്ര്യദിനാഘോഷങ്ങൾക്ക് മാറ്റുകൂട്ടിക്കൊണ്ട് ചരിത്രപ്രധാനമായ ഒരു പ്രഖ്യാപനമാണ് ഇപ്പോൾ പുറത്തുവന്നിരിക്കുന്നത്. രാജ്യത്തിന്റെ ദേശീയ ഗാനമായ ‘ജന ഗണ മന’യ്ക്കൊപ്പം തന്നെ ദേശീയ ഗീതമായ ‘വന്ദേമാതരം’ കൂടി ആദ്യമായി ചെങ്കോട്ടയുടെ കൊത്തളങ്ങളിൽ മുഴങ്ങിക്കേൾക്കാൻ ഒരുങ്ങുകയാണ്. പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യദിന പ്രസംഗത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പായി ഈ ഗാനം അവതരിപ്പിക്കുമെന്നാണ് പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയം ഔദ്യോഗികമായി വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നത്. പതിറ്റാണ്ടുകളായി ഔദ്യോഗിക ചടങ്ങുകളിൽ നിന്ന് ഈ ഗാനം ഒഴിവാക്കപ്പെടാൻ ഉണ്ടായ കാരണങ്ങളും, പുതിയ മാറ്റങ്ങളും എന്തെല്ലാമെന്ന് പരിശോധിക്കാം.
പണ്ടുമുതൽക്കേ ചെങ്കോട്ടയിലെ ഔദ്യോഗിക സ്വാതന്ത്ര്യദിന ചടങ്ങുകളിൽ ദേശീയ പതാക ഉയർത്തൽ ചടങ്ങുകൾക്ക് മുൻഗണന നൽകിക്കൊണ്ട് ‘ജന ഗണ മന’ മാത്രമായിരുന്നു പതിവായി ഉൾപ്പെടുത്തിയിരുന്നത്. എന്നാൽ ബങ്കിം ചന്ദ്ര ചാട്ടോപാധ്യായുടെ കവിതയിലെ ആദ്യ രണ്ട് വരികൾ മാതൃരാജ്യത്തിനായുള്ള പ്രാർത്ഥനയായി കണക്കാക്കുമ്പോൾ, തുടർന്നുള്ള വരികളിൽ ഹിന്ദു ദേവതകളെക്കുറിച്ചുള്ള പരാമർശങ്ങൾ ഉള്ളതുകൊണ്ട് 1937-ൽ തന്നെ ഈ ഗാനം ചുരുക്കിയിരുന്നു. ഒരു ബഹുസ്വര സമൂഹത്തിൽ മതപരമായ വിവാദങ്ങൾ ഒഴിവാക്കുന്നതിന്റെ ഭാഗമായി മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെയും രബീന്ദ്രനാഥ ടാഗോറിന്റെയും നിർദ്ദേശപ്രകാരമാണ് കോൺഗ്രസ് ആദ്യ രണ്ട് വരികൾ മാത്രം പൊതുവേദികളിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങിയത്. തുടർന്ന് 1950-ൽ ഭരണഘടനാ നിർമ്മാണ സഭ ‘ജന ഗണ മന’ ദേശീയ ഗാനമായും, ‘വന്ദേമാതരം’ ദേശീയ ഗീതമായും ഔദ്യോഗികമായി പദവി നൽകി.
എന്നാൽ നിലവിലെ നയപരമായ മാറ്റങ്ങളുടെ ഭാഗമായിട്ടാണ് സ്വാതന്ത്ര്യദിനാഘോഷങ്ങളിൽ മുഴുവൻ വന്ദേമാതരം വരികളും ഉൾപ്പെടുത്താൻ തീരുമാനിച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇതിന്റെ ഭാഗമായി ഔദ്യോഗിക ക്ഷണക്കത്തുകളിൽ പൂർണ്ണമായ വന്ദേമാതരം വരികൾ ഇതിനോടകം ഉൾപ്പെടുത്തിക്കഴിഞ്ഞു. കൂടാതെ ദേശീയ ബഹുമതികൾക്ക് അപമാനമുണ്ടാക്കുന്നത് തടയുന്നതിനുള്ള നിയമഭേദഗതിയിലൂടെ വന്ദേമാതാരത്തിന് ദേശീയ ഗാനത്തിന് തുല്യമായ നിയമപരമായ പദവിയും നൽകിയിട്ടുണ്ട്. ഉദ്ദേശ്യപൂർവ്വമുള്ള അനാദരവുകൾ കുറ്റകരമാക്കി മാറ്റിക്കൊണ്ടാണ് പുതിയ നിയമപരിഷ്കാരങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കിയിരിക്കുന്നത്.
ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യദിനാഘോഷങ്ങളെ കൂടുതൽ അർത്ഥവത്താക്കുന്നതും പുതിയ തലമുറയിലേക്ക് രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ പാരമ്പര്യം എത്തിക്കുന്നതുമായ ഈ സുപ്രധാന തീരുമാനം വലിയ ചർച്ചയായിക്കഴിഞ്ഞു. വരും ദിവസങ്ങളിൽ നടക്കാനിരിക്കുന്ന സ്വാതന്ത്ര്യദിനാഘോഷ ചടങ്ങുകളിൽ ചരിത്രത്തിന്റെ പുതിയൊരു ഏടുകൂടി എഴുതിച്ചേർക്കപ്പെടുകയാണ്.
