പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സൈനിക സമവാക്യങ്ങളെയും തന്ത്രപരമായ സന്തുതിതാവസ്ഥയെയും പാടെ ഉലച്ചുകൊണ്ട് പുതിയ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ വിവാദങ്ങൾക്ക് തിരി കൊളുത്തിയിരിക്കുകയാണ് ഇസ്രയേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹുവിന്റെ പുതിയ വെളിപ്പെടുത്തലുകൾ. അമേരിക്കൻ നിർമ്മിത അഞ്ചാം തലമുറ സ്റ്റെൽത്ത് യുദ്ധവിമാനങ്ങളായ എഫ്-35 തുർക്കിക്ക് വിൽക്കാനുള്ള അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപിന്റെ നീക്കത്തിനെതിരെ കടുത്ത ഭാഷയിലാണ് ഇസ്രയേൽ രംഗത്തുവന്നിരിക്കുന്നത്. സിഎൻഎന്നിന് നൽകിയ പ്രത്യേക അഭിമുഖത്തിൽ, ട്രംപിന്റെ ഈ താല്പര്യത്തോട് തനിക്കുള്ള ശക്തമായ വിയോജിപ്പ് നെതന്യാഹു പരസ്യമാക്കി. തന്റെ മുൻ ഭരണകാലത്ത് തുർക്കിക്ക് മേൽ ഏർപ്പെടുത്തിയ കടുത്ത സൈനിക നിയന്ത്രണങ്ങൾ പിൻവലിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് ട്രംപ് ആലോചിക്കുന്ന പശ്ചാത്തലത്തിലാണ്, ഈ വിനാശകരമായ നീക്കത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറണമെന്ന് താൻ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റിനോട് നേരിട്ട് ആവശ്യപ്പെട്ടതായി നെതന്യാഹു വെളിപ്പെടുത്തിയത്.
അമേരിക്കയുടെ ഏറ്റവും വിശ്വസ്തരും നൂതനവുമായ യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ തുർക്കിയുടെ കൈകളിൽ എത്തുന്നതോടെ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ സമാധാനാന്തരീക്ഷം തകരുമെന്നാണ് ഇസ്രയേലിന്റെ പ്രധാന വാദം. നാറ്റോ സഖ്യകക്ഷിയെന്ന നിലയിൽ തുർക്കിയുടെ വിശ്വാസ്യതയെത്തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന നെതന്യാഹു, റജബ് തയ്യിബ് എർദോഗന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള അങ്കാറ ഭരണകൂടത്തെ കടുത്ത ഭാഷയിലാണ് വിമർശിച്ചത്. അത്യാധുനിക ആയുധങ്ങൾ വിൽക്കുന്നത് കൊണ്ട് മാത്രം തുർക്കി അമേരിക്കയുടെ സൗഹൃദ രാഷ്ട്രമാകില്ലെന്നും, അമേരിക്കയോട് കടുത്ത വിദ്വേഷം വെച്ചുപുലർത്തുന്ന ‘മുസ്ലീം ബ്രദർഹുഡ്’ ആശയങ്ങളാൽ സ്വാധീനിക്കപ്പെട്ട ഭരണകൂടമാണ് അവിടെയുള്ളതെന്നും അദ്ദേഹം ആരോപിച്ചു. ഏക ജൂത രാഷ്ട്രമായ ഇസ്രയേലിനെ ഭൂമുഖത്ത് നിന്ന് ഇല്ലാതാക്കുമെന്ന് പരസ്യമായി ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്ന എർദോഗൻ ഒരിക്കലും അമേരിക്കയുടെ മാതൃകാപരമായ സഖ്യകക്ഷിയല്ലെന്നും നെതന്യാഹു കൂട്ടിച്ചേർത്തു. ഇത്തരം അഞ്ചാം തലമുറ യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ തുർക്കിക്ക് നൽകുന്നത് ഇസ്രയേലിന്റെ സുരക്ഷയ്ക്ക് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് വരുംനാളുകളിൽ മേഖലയിലാകെ വലിയ അധിനിവേശങ്ങൾക്കും ആക്രമണങ്ങൾക്കും വഴിമരുന്നിടുമെന്നും അദ്ദേഹം മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.
എന്നാൽ, അമേരിക്കൻ കോൺഗ്രസിന്റെ കടുത്ത വിലക്കുകൾ നിലനിൽക്കുമ്പോഴും തുർക്കിയുമായുള്ള എഫ്-35 കരാറുമായി മുന്നോട്ട് പോകാനാണ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ് താല്പര്യം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നത്. തുർക്കിയിൽ നടന്ന നാറ്റോ ഉച്ചകോടിക്കിടെ അങ്കാറയെ ഒരു ‘അസാധാരണ സഖ്യകക്ഷി’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച ട്രംപ്, ഈ ആയുധക്കരാർ തന്റെ ഭരണകൂടം സജീവമായി പരിഗണിക്കുകയാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. മറ്റേത് സഖ്യകക്ഷികളേക്കാളും വിശ്വസ്തത പല കാര്യങ്ങളിലും തുർക്കി പുലർത്തിയിട്ടുണ്ടെന്നാണ് ട്രംപിന്റെ വിലയിരുത്തൽ. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച യുദ്ധവിമാനമായ എഫ്-35 തുർക്കിക്ക് നൽകുന്നതിനൊപ്പം, റഷ്യയുടെ എസ്-400 വ്യോമ പ്രതിരോധ മിസൈൽ സംവിധാനം വാങ്ങിയതിന്റെ പേരിൽ അമേരിക്ക തുർക്കിക്കെതിരെ ഏർപ്പെടുത്തിയിരുന്ന കടുത്ത സാമ്പത്തിക-സൈനിക ഉപരോധങ്ങൾ ഉടൻ പിൻവലിക്കുമെന്നും ട്രംപ് പ്രഖ്യാപിച്ചു. സുഹൃത്ത് രാജ്യങ്ങൾക്ക് മേൽ ഉപരോധം തുടരാൻ തനിക്ക് താല്പര്യമില്ലെന്നാണ് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റിന്റെ നിലപാട്.
ഇസ്രയേലും തുർക്കിയും തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്ര ബന്ധം ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വഷളായ ഘട്ടത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നതിനിടയിലാണ് ഈ പുതിയ പ്രതിസന്ധി രൂപപ്പെടുന്നത്. കഴിഞ്ഞ ആഴ്ച തുർക്കി വിദേശകാര്യ മന്ത്രി ഹകാൻ ഫിദാൻ ഇസ്രയേലിനെ മനുഷ്യരാശിക്ക് ഇനി താങ്ങാനാകാത്ത വലിയൊരു ഭാരമെന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചപ്പോൾ, അതിനെ വംശഹത്യയ്ക്കുള്ള പരസ്യമായ പ്രേരണയെന്ന് വിളിച്ചാണ് ഇസ്രയേൽ പ്രതിരോധിച്ചത്. ട്രംപുമായി തുർക്കി വിഷയത്തിൽ കടുത്ത അഭിപ്രായവ്യത്യാസമുണ്ടെങ്കിലും തങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള വ്യക്തിബന്ധം ശക്തമാണെന്ന് വരുത്തിത്തീർക്കാൻ നെതന്യാഹു ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. ഇസ്രയേൽ പ്രധാനമന്ത്രിക്ക് തന്റെ യജമാനൻ ആരാണെന്ന് കൃത്യമായി അറിയാമെന്ന ട്രംപിന്റെ പരിഹാസച്ചുവയുള്ള പ്രസ്താവനയെ നിസ്സാരവൽക്കരിച്ച നെതന്യാഹു, ട്രംപ് അമേരിക്കയ്ക്ക് നല്ലത് ചെയ്യുമ്പോൾ താൻ ഇസ്രയേലിന്റെ താല്പര്യങ്ങളാണ് സംരക്ഷിക്കുന്നതെന്ന് വ്യക്തമാക്കി.
അതേസമയം, അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിൽ നിലവിൽ ഒപ്പുവെച്ചിരിക്കുന്ന താൽക്കാലിക വെടിനിർത്തൽ കരാറിനെ അതീവ ജാഗ്രതയോടെയാണ് ഇസ്രയേൽ വീക്ഷിക്കുന്നത്. തന്ത്രപ്രധാനമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കുന്നതിന് പകരമായി ഇറാന്റെ എണ്ണ കയറ്റുമതിക്കുമേലുള്ള ഉപരോധങ്ങൾ ലഘൂകരിച്ച അമേരിക്ക നടപടിയോട് നെതന്യാഹുവിന് പൂർണ്ണമായ യോജിപ്പില്ല. ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതികളോ ബാലിസ്റ്റിക് മിസൈൽ വികസനമോ പ്രാദേശിക പ്രോക്സി ഗ്രൂപ്പുകൾക്കുള്ള പിന്തുണയോ ഈ കരാറിൽ കൃത്യമായി അഭിസംബോധന ചെയ്യുന്നില്ലെന്ന് വിമർശകർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. ഒബാമയുടെ കാലത്തെ ഇറാൻ ആണവ കരാറിന്റെ കടുത്ത വിമർശകനായിരുന്ന നെതന്യാഹു, ഇത്തവണ ട്രംപിനെ പരസ്യമായി തള്ളിപ്പറയാൻ തയ്യാറായിട്ടില്ലെങ്കിലും ഈ നയതന്ത്ര നീക്കത്തിൽ കടുത്ത സംശയം പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. ചർച്ചകളിലൂടെ ഇറാന്റെ ആണവ മോഹങ്ങളെ തളയ്ക്കാൻ ട്രംപിന് കഴിയുമെന്ന പ്രതീക്ഷയ്ക്ക് തൽക്കാലം ഒരു അവസരം നൽകാമെന്നാണ് നെതന്യാഹുവിന്റെ നിലപാട്.
ഭൗമരാഷ്ട്രീയ തന്ത്രങ്ങളിൽ എഫ്-35 വിമാനങ്ങൾക്കുള്ള പ്രാധാന്യമാണ് ഈ തർക്കങ്ങളെ ഇത്രമേൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കുന്നത്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വിനാശകരമായ സ്റ്റെൽത്ത് കോംബാറ്റ് പ്ലാറ്റ്ഫോമുകളിലൊന്നായ എഫ്-35 കൈവശമുള്ളതിനാലാണ് ഇസ്രയേലിന് മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ ഇത്രയും കാലം അപ്രമാദിത്യം നിലനിർത്താൻ കഴിഞ്ഞത്. എന്നാൽ തുർക്കി പോലുള്ള ഒരു പ്രാദേശിക ശക്തിക്ക് ഇതേ സാങ്കേതികവിദ്യ ലഭ്യമാകുന്നതോടെ ഇസ്രയേലിന്റെ സൈനിക മേധാവിത്വം ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടും. ഗൾഫിന്റെ ആകാശത്ത് പുതിയ ആയുധ മത്സരങ്ങൾക്ക് വഴിതുറക്കുന്ന ഈ നീക്കം നാറ്റോ സഖ്യത്തിനുള്ളിലും പശ്ചിമേഷ്യൻ സുരക്ഷാ സമവാക്യങ്ങളിലും വൻ അഴിച്ചുപണികൾക്ക് കാരണമാകുമെന്നതിൽ തർക്കമില്ല..
