ഗാസ മുനമ്പിലേക്കുള്ള ഇസ്രയേലിന്റെ കടൽവഴിയുള്ള ഉപരോധം തകർക്കാൻ ശ്രമിച്ചതിന് അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ട് നാടുകടത്തപ്പെട്ട സ്വീഡിഷ് പരിസ്ഥിതി പ്രവർത്തക ഗ്രേറ്റ തുൻബെർഗ് ഇപ്പോൾ വീണ്ടും ലോകശ്രദ്ധയുടെ കേന്ദ്രബിന്ദുവാണ്. ഇസ്രയേൽ കസ്റ്റഡിയിൽ കടുത്ത പീഡനമാണ് ഗ്രേറ്റയടക്കമുള്ള ആക്ടിവിസ്റ്റുകൾക്ക് നേരിടേണ്ടിവന്നതെന്ന ഗുരുതര ആരോപണങ്ങൾ ഒരുവശത്ത് ഉയരുമ്പോൾ, മറുവശത്ത്, അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ് ഗ്രേറ്റയെ “വെറുമൊരു പ്രശ്നക്കാരി” എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ച് രംഗത്തെത്തിയിരിക്കുന്നു. ഗാസയിലെ മാനുഷിക ദുരിതത്തിൽ ലോകശ്രദ്ധ ക്ഷണിക്കാൻ ഗ്രേറ്റ നടത്തിയ രണ്ടാമത്തെ കപ്പൽയാത്രയുടെ പരാജയവും, അതിനെത്തുടർന്ന് അവർക്ക് നേരിടേണ്ടിവന്ന അനുഭവങ്ങളും, രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളുടെ വിരുദ്ധ നിലപാടുകളും ഈ വിഷയത്തെ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കുന്നുണ്ട്.
സുമുദ് ഫ്ലോട്ടില്ലയും അറസ്റ്റും: രണ്ടാം ശ്രമവും തകർന്നു
വർഷങ്ങളായി ഇസ്രയേൽ ഏർപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ള കടൽവഴിയുള്ള ഉപരോധം (maritime blockade) തകർത്ത് ഗാസയിലേക്ക് മാനുഷിക സഹായങ്ങൾ (humanitarian aid) എത്തിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ ആരംഭിച്ച ‘ഗ്ലോബൽ സുമുദ് ഫ്ലോട്ടില്ല’ (Global Sumud Flotilla) എന്ന കപ്പൽ സംഘത്തിലാണ് ഗ്രേറ്റ തുൻബെർഗ് പങ്കെടുത്തത്.
ദൗത്യം: 40-ൽ അധികം കപ്പലുകളും 400-ൽ അധികം ആക്ടിവിസ്റ്റുകളും പാർലമെന്റ് അംഗങ്ങളും അഭിഭാഷകരും അടങ്ങിയതായിരുന്നു സംഘം. സ്പെയിനിലെ ബാഴ്സലോണയിൽ നിന്നാണ് യാത്ര തിരിച്ചത്.
ഇസ്രയേലിന്റെ നടപടി: ഇസ്രയേൽ നാവികസേന അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽപാതയിൽ വെച്ച് (international waters) കപ്പലുകൾ തടഞ്ഞു. രാജ്യത്തിന്റെ പരമാധികാരം ലംഘിച്ചെന്നും ഇത് സജീവ യുദ്ധമേഖലയിലേക്ക് അതിക്രമിച്ചുകടക്കാനുള്ള ‘പ്രചാരണ തന്ത്രം’ (PR Stunt) മാത്രമാണെന്നും ഇസ്രയേൽ വ്യക്തമാക്കി.
നാടുകടത്തൽ: അറസ്റ്റ് ചെയ്ത ആക്ടിവിസ്റ്റുകളെ ഇസ്രയേൽ നാടുകടത്തി. തുർക്കി, ഗ്രീസ്, സ്ലൊവാക്യ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളിലേക്കാണ് ഇവരെ തിരിച്ചയച്ചത്.
ഗ്രേറ്റ തുൻബെർഗിന് ഗാസയിലേക്ക് പ്രവേശിക്കാൻ കഴിയാതിരുന്ന രണ്ടാമത്തെ ശ്രമമാണിത്. ഈ വർഷം ജൂണിൽ നടന്ന സമാനമായ കപ്പൽയാത്രയിലും ഇസ്രയേൽ സേന അവരെ തടയുകയും നാടുകടത്തുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
ട്രംപിന്റെ പരിഹാസം: ‘അവളെയൊരു ഡോക്ടറെ കാണിക്കണം’
തുൻബെർഗിന്റെ അറസ്റ്റിനെക്കുറിച്ച് ഓവൽ ഓഫീസിൽ വെച്ച് മാധ്യമപ്രവർത്തകർ ചോദിച്ചപ്പോഴാണ് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ട്രംപ് പരിഹാസവുമായി രംഗത്തെത്തിയത്.
“അവൾ വെറുമൊരു പ്രശ്നക്കാരിയാണ്,” ട്രംപ് പറഞ്ഞു. “അവൾക്ക് ഇനി പരിസ്ഥിതിയിൽ താല്പര്യമില്ല, ഇപ്പോൾ അവൾ ഇതാണ് ചെയ്യുന്നത്. അവൾക്കൊരു കോപം നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള പ്രശ്നമുണ്ട് (anger management problem), അവൾ ഒരു ഡോക്ടറെ കാണണം. അവൾ വളരെ ദേഷ്യക്കാരിയാണ്, ഭ്രാന്താണ്.”
പഴയ വൈരം: ട്രംപും തുൻബെർഗും തമ്മിൽ വർഷങ്ങളായി നിലനിൽക്കുന്ന വാഗ്വാദങ്ങളുടെ തുടർച്ചയാണിത്. 2019-ൽ തുൻബെർഗിനെ ടൈം മാസികയുടെ ‘പേഴ്സൺ ഓഫ് ദ ഇയർ’ ആയി തിരഞ്ഞെടുത്തപ്പോഴും ട്രംപ് അവരെ ‘ആംഗർ മാനേജ്മെന്റ്’ പ്രശ്നമുള്ളയാൾ എന്ന് പരിഹസിച്ചിരുന്നു. അന്ന് ഗ്രേറ്റ, തന്റെ X ബയോ, “തന്റെ കോപം നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള പ്രശ്നത്തിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഒരു കൗമാരക്കാരി” എന്ന് തിരുത്തി മറുപടി നൽകിയത് ശ്രദ്ധേയമായിരുന്നു.
ജയിലിലെ പീഡനം: ഗുരുതര ആരോപണങ്ങളും ഇസ്രയേലിന്റെ നിഷേധവും
അറസ്റ്റിന് ശേഷം നെഗേവ് മരുഭൂമിയിലെ (Negev desert) ജയിലിൽ തടവിലാക്കിയ ആക്ടിവിസ്റ്റുകൾക്ക് ക്രൂരമായ പീഡനം നേരിടേണ്ടി വന്നു എന്ന് സഹപ്രവർത്തകരും അഭിഭാഷകരും ആരോപിച്ചു. എന്നാൽ ഇസ്രയേൽ ഈ ആരോപണങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി നിഷേധിക്കുകയാണ്.
- തുൻബെർഗ് ഉന്നയിച്ച പ്രധാന ആരോപണങ്ങൾ:
മോശം സാഹചര്യം: തടവറയിൽ ‘ബെഡ്ബഗ്ഗുകൾ’ ഉണ്ടായിരുന്നതായും, ആവശ്യത്തിന് ഭക്ഷണമോ വെള്ളമോ ലഭിക്കാതിരുന്നതിനെ തുടർന്ന് നിർജ്ജലീകരണം സംഭവിച്ചതായും തുൻബെർഗ് സ്വീഡിഷ് ഉദ്യോഗസ്ഥരെ അറിയിച്ചു.
അവഹേളനം: തുർക്കിയിലെയും മറ്റ് രാജ്യങ്ങളിലെയും ആക്ടിവിസ്റ്റുകൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത്, ഇസ്രയേലി സൈന്യം തുൻബെർഗിനെ മുടിയിൽ പിടിച്ച് വലിക്കുകയും, മർദ്ദിക്കുകയും, ഇസ്രയേലി പതാകയിൽ ചുംബിക്കാൻ നിർബന്ധിക്കുകയും ചെയ്തതായാണ്. “ട്രോഫി പോലെ ഇസ്രയേലി പതാകയിൽ പൊതിഞ്ഞ് പ്രദർശിപ്പിച്ചു” എന്നും ദൃക്സാക്ഷികൾ ആരോപിച്ചു.
- ആക്ടിവിസ്റ്റുകളുടെ അവകാശലംഘനങ്ങൾ:
ഫ്ലോട്ടില്ലയിലെ മറ്റ് തടവുകാർക്ക് വെള്ളം, ശുചിത്വം, മരുന്നുകൾ, നിയമ സഹായം എന്നിവ നിഷേധിക്കപ്പെട്ടു. ‘സിസ്റ്റമാറ്റിക് അവകാശ ലംഘനമാണ്’ നടന്നതെന്ന് എൻജിഒ അദാല (Adalah) ആരോപിച്ചു.
ഇസ്രയേലിന്റെ തീവ്രവലതുപക്ഷ ദേശീയ സുരക്ഷാ മന്ത്രി ഇറ്റാമർ ബെൻ ഗ്വിർ അറസ്റ്റിലായവരെ ‘തീവ്രവാദികൾ’ എന്ന് വിളിക്കുകയും, അവർക്ക് ഏർപ്പെടുത്തിയ കഠിനമായ സാഹചര്യങ്ങളിൽ അഭിമാനമുണ്ടെന്ന് പറയുകയും ചെയ്തു.
- ഇസ്രയേലിന്റെ പ്രതികരണം:
ഇസ്രയേൽ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം ഈ ആരോപണങ്ങളെല്ലാം “നഗ്നമായ നുണകൾ” എന്ന് പറഞ്ഞ് തള്ളിക്കളഞ്ഞു. തടവുകാർക്ക് എല്ലാ നിയമപരമായ അവകാശങ്ങളും, ഭക്ഷണവും, വെള്ളവും, വൈദ്യസഹായവും ഉറപ്പാക്കിയിരുന്നുവെന്നും, ഈ ആരോപണങ്ങൾ ‘കെട്ടിച്ചമച്ച വാർത്താ പ്രചാരണത്തിന്റെ’ ഭാഗമാണെന്നും ഇസ്രയേൽ അറിയിച്ചു.
അതേസമയം, ഗ്രേറ്റയ്ക്കെതിരെ ട്രംപ് നടത്തിയ, ആരോപണങ്ങളിൽ കഴമ്പില്ലെന്നും, ചെറിയ പ്രായത്തിൽ ലോക ശ്രദ്ധയാകർഷിച്ച, ലോകത്തിന് വേണ്ടി നിലകൊള്ളുന്ന പെൺകുട്ടിയെ അധിക്ഷേപിക്കുന്നത് എന്തിനാണ് എന്ന ചോദ്യവും വ്യാപകമായി ഉയരുന്നുണ്ട്.
ഗാസയിലേക്ക് സഹായമെത്തിക്കാനുള്ള ഗ്രേറ്റ തുൻബെർഗിന്റെ രണ്ടാമത്തെ കപ്പൽയാത്രയും അറസ്റ്റിൽ കലാശിച്ചതോടെ, ലോകമെമ്പാടുമുള്ള രാഷ്ട്രീയ, മനുഷ്യാവകാശ വൃത്തങ്ങളിൽ വലിയ ചർച്ചകൾക്കാണ് തിരികൊളുത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഇസ്രയേൽ, തടവിലാക്കപ്പെട്ടവർക്ക് നേരെ നടത്തിയ പീഡനങ്ങളും മനുഷ്യാവകാശ ലംഘനങ്ങളും അന്താരാഷ്ട്ര വേദികളിൽ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്. ഗ്രേറ്റയുടെ ആക്ടിവിസത്തെ ട്രംപിനെപ്പോലുള്ളവർ രാഷ്ട്രീയവൽക്കരിച്ച് പരിഹസിക്കുമ്പോൾ, ഗാസയിലെ മനുഷ്യരുടെ ദുരിതവും, ഉപരോധം തകർക്കാനുള്ള ഗ്രേറ്റയുടെ അടങ്ങാത്ത ഇച്ഛാശക്തിയുമാണ് ഇവിടെ ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്നത്.
