മധ്യപൂർവ്വേഷ്യയിലെ സംഘർഷം ഓരോ മണിക്കൂറിലും കൂടുതൽ അപകടകരമായ ദിശയിലേക്ക് നീങ്ങുമ്പോൾ, അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപും ഇറാൻ ഭരണകൂടവും തമ്മിലുള്ള വാക്പോരും പുതിയ തലത്തിലെത്തിയിരിക്കുകയാണ്. ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്കിനെതിരായ സൈനിക നടപടികൾ നിർത്തിവയ്ക്കണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ട് ഇറാനിയൻ നേതാക്കൾ നേരിട്ട് തന്നെ ബന്ധപ്പെട്ടുവെന്നാണ് ട്രംപ് അവകാശപ്പെട്ടത്. എന്നാൽ ഈ പ്രസ്താവന പുറത്തുവന്നതിന് മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ ഇറാൻ അതിനെ ശക്തമായി തള്ളിക്കളഞ്ഞു. “ഇത് പൂർണമായും നുണയാണ്” എന്നായിരുന്നു ഇറാന്റെ പ്രതികരണം. ഇതോടെ യുദ്ധഭൂമിയിൽ മാത്രമല്ല, വിവരയുദ്ധത്തിലും അമേരിക്കയും ഇറാനും നേർക്കുനേർ പോരാട്ടത്തിലാണെന്ന സൂചനകളാണ് പുറത്തുവരുന്നത്.
ഫോക്സ് ന്യൂസിന് നൽകിയ അഭിമുഖത്തിലാണ് ട്രംപ് തന്റെ അവകാശവാദം ഉന്നയിച്ചത്. അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിൽ ഒരു കരാറിലെത്താനുള്ള സാധ്യത വർധിച്ചുവരികയാണെന്നും, സംഘർഷം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനായി ഇരുരാജ്യങ്ങളും ചർച്ചകളുടെ വക്കിലാണെന്നും അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. അതേസമയം, അമേരിക്ക മുന്നോട്ടുവച്ച നിബന്ധനകൾ ഇറാൻ അംഗീകരിച്ചില്ലെങ്കിൽ കൂടുതൽ ശക്തമായ സൈനിക നടപടികൾ നേരിടേണ്ടിവരുമെന്നും ട്രംപ് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. അമേരിക്കൻ സൈന്യം ഇതിനകം തന്നെ നിരവധി മിസൈൽ ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തിയെന്നും അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടു.
എന്നാൽ ട്രംപിന്റെ പരാമർശങ്ങൾ ഇറാൻ ഉടൻ തന്നെ നിഷേധിച്ചു. അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റും ഇറാനിയൻ നേതൃത്വവും തമ്മിൽ യാതൊരു തരത്തിലുള്ള ബന്ധപ്പെടലും നടന്നിട്ടില്ലെന്ന് ഇറാൻ വ്യക്തമാക്കി. യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടാനുള്ള രാഷ്ട്രീയ ശ്രമത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് ട്രംപ് ഇത്തരം അവകാശവാദങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുന്നതെന്നും ഇറാൻ ആരോപിച്ചു. ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സ് പുറത്തിറക്കിയ പ്രസ്താവനയിൽ, അമേരിക്കൻ ആക്രമണങ്ങൾക്ക് ഇറാൻ സൈനികമായി തന്നെ മറുപടി നൽകുമെന്നും മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി.
ഈ വാക്പോരിനിടെയാണ് മധ്യപൂർവ്വേഷ്യയിലെ സുരക്ഷാ സാഹചര്യം കൂടുതൽ സങ്കീർണമാകുന്നത്. ജൂൺ 11 ന് പുലർച്ചെ തെക്കൻ ഇറാനിലെ വിവിധ പ്രദേശങ്ങളിൽ സ്ഫോടന ശബ്ദങ്ങൾ കേട്ടതായി ഇറാൻ അറിയിച്ചു. ബന്ദർ അബ്ബാസ്, മിനാബ്, സിരിക്, കാർഗൻ, ഖേഷ്ം ദ്വീപ് തുടങ്ങിയ മേഖലകളിലാണ് ആക്രമണം നടന്നതെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. ഈ ആക്രമണങ്ങൾക്ക് പിന്നിൽ അമേരിക്കയാണെന്ന ആരോപണവും ഇറാൻ ഉയർത്തിയിട്ടുണ്ട്. അതേസമയം, ആക്രമണങ്ങൾക്ക് തിരിച്ചടി നൽകുമെന്ന് ഇറാൻ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും കുവൈറ്റ്, ബഹ്റൈൻ, ജോർദാൻ എന്നിവിടങ്ങളിലെ അമേരിക്കൻ സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിടുമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുകയും ചെയ്തു.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള സംഭവവികാസങ്ങളും ആശങ്ക വർധിപ്പിക്കുന്നതാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട എണ്ണക്കപ്പൽ ഗതാഗത പാതകളിലൊന്നായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് അടച്ചുപൂട്ടിയതായി ഇറാൻ അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു. കൂടാതെ ബഹ്റൈനിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്ന അമേരിക്കൻ അഞ്ചാം നാവികസേനയെ ലക്ഷ്യമിട്ടും നടപടികൾ സ്വീകരിച്ചതായി ഇറാൻ പറഞ്ഞു. എന്നാൽ അമേരിക്കൻ സൈന്യം ഈ അവകാശവാദങ്ങൾ നിഷേധിച്ചു. ഹോർമുസ് വഴി കപ്പൽ ഗതാഗതം തുടരുകയാണെന്നും സ്ഥിതിഗതികൾ നിയന്ത്രണവിധേയമാണെന്നും അമേരിക്ക വ്യക്തമാക്കി.
ഇതിനിടെ അമേരിക്കൻ സെൻട്രൽ കമാൻഡ് ഇറാനിലെ നിരവധി സൈനിക ലക്ഷ്യങ്ങൾക്കെതിരെ പുതിയ ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തിയതായി പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇറാന്റെ സൈനിക നിരീക്ഷണ സംവിധാനങ്ങൾ, ആശയവിനിമയ കേന്ദ്രങ്ങൾ, വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾ എന്നിവ ലക്ഷ്യമിട്ടാണ് നടപടികൾ നടത്തിയതെന്ന് അമേരിക്കൻ സൈന്യം അറിയിച്ചു. അമേരിക്കൻ മറൈൻ കോർപ്സ്, വ്യോമസേന, നാവികസേന എന്നിവ സംയുക്തമായാണ് ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തിയതെന്നും അവർ അവകാശപ്പെട്ടു. മേഖലയിലെ അമേരിക്കൻ സേനയ്ക്കും അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിനും ഭീഷണിയാകുന്ന ശേഷികൾ ഇല്ലാതാക്കുകയാണ് ലക്ഷ്യമെന്നാണ് വിശദീകരണം.
അതേസമയം, ഈ സൈനിക നടപടികൾ സമാധാന ചർച്ചകളെ കൂടുതൽ സങ്കീർണമാക്കുമെന്ന് നയതന്ത്ര വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നു. ഒരു കരാറിലെത്തണമെങ്കിൽ ഭീഷണിയുടെയും സൈനിക സമ്മർദത്തിന്റെയും രാഷ്ട്രീയം അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന് ഇറാൻ ആവർത്തിച്ച് ആവശ്യപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിലെ ഇറാന്റെ സ്ഥിരം പ്രതിനിധി അമീർ സയീദ് ഇറവാനി വ്യക്തമാക്കിയതുപോലെ, “ഭീഷണികൾക്ക് വഴങ്ങി ഇറാൻ ഒരിക്കലും ചർച്ചകൾ നടത്തിയിട്ടില്ല; സമ്മർദത്തിന് മുന്നിൽ കീഴടങ്ങുകയും ചെയ്യില്ല.”
ഇപ്പോൾ ഉയരുന്ന പ്രധാന ചോദ്യം യുദ്ധമോ ചർച്ചകളോ എന്നതാണ്. ഒരു വശത്ത് അമേരിക്ക കൂടുതൽ സമ്മർദം ചെലുത്തി ഇറാനെ ചർച്ചാമേശയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, മറുവശത്ത് സൈനിക ശക്തി ഉപയോഗിച്ചുള്ള സമ്മർദത്തിന് വഴങ്ങില്ലെന്നാണ് ഇറാന്റെ നിലപാട്. ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും പ്രസ്താവനകൾ പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, സമാധാന കരാറിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾ തുടരുന്നുണ്ടെങ്കിലും വിശ്വാസത്തിന്റെ വലിയ കുറവാണ് നിലവിലുള്ളതെന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു. ലോക എണ്ണവിപണിയെയും ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെയും നേരിട്ട് ബാധിക്കാൻ ശേഷിയുള്ള ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന് ചുറ്റുമുള്ള ഈ സംഘർഷം ഇനി ഒരു പ്രാദേശിക പ്രശ്നം മാത്രമല്ല. അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ഈ ഏറ്റുമുട്ടൽ കൂടുതൽ വ്യാപിക്കുമോ, അതോ കടുത്ത വാക്പോരുകൾക്കൊടുവിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും ചർച്ചകളിലേക്ക് മടങ്ങുമോ എന്ന ചോദ്യത്തിനുള്ള ഉത്തരമാണ് ഇപ്പോൾ ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത്.
