രണ്ട് ദിവസത്തെ നിർണ്ണായക ചൈനീസ് സന്ദർശനം പൂർത്തിയാക്കി അമേരിക്കയിൽ തിരിച്ചെത്തിയ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ്, ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിങ്ങുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ച ‘വമ്പിച്ച വിജയമായിരുന്നു’ എന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു. ഒൻപത് വർഷത്തിന് ശേഷം ഒരു അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് നടത്തുന്ന ചൈനീസ് സന്ദർശനമെന്ന നിലയിൽ ആഗോളതലത്തിൽ വലിയ പ്രാധാന്യത്തോടെയാണ് ഈ ഉച്ചകോടിയെ ലോകം നോക്കിക്കണ്ടത്. ചൈനയിലെ ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷം മാധ്യമങ്ങളെ കണ്ട ട്രംപ്, സന്ദർശനത്തിന്റെ നയതന്ത്ര-വ്യാപാര ഫലങ്ങളെ പ്രശംസിക്കുകയും ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ മികച്ചൊരു ബന്ധം സ്ഥാപിക്കാൻ കഴിഞ്ഞതായി വ്യക്തമാക്കുകയും ചെയ്തു. ഉച്ചകോടിയിൽ നിന്ന് യഥാർത്ഥത്തിൽ ആർക്കാണ് കൂടുതൽ നേട്ടമുണ്ടായതെന്ന മാധ്യമങ്ങളുടെ ചോദ്യത്തിന്, “എനിക്ക് പറയാനുള്ളത് ഇത് അതിശയകരമായ ഒരു വലിയ വിജയമായിരുന്നു എന്നാണ് ഞങ്ങൾ മികച്ച വ്യാപാര കരാറുകളിലേർപ്പെട്ടു, ഒരുപാട് നല്ല കാര്യങ്ങൾ സംഭവിച്ചു, വരും ദിവസങ്ങളിൽ നിങ്ങൾ അതിനെക്കുറിച്ച് കേൾക്കും,” എന്നായിരുന്നു ട്രംപിന്റെ പ്രതികരണം.
എന്നാൽ, ട്രംപിന്റെ ഭാഗത്തുനിന്ന് ഇത്രയും അനുകൂലമായ പരാമർശങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടും, ലോകം ഉറ്റുനോക്കിയ താരിഫ് യുദ്ധം, തായ്വാൻ പ്രതിസന്ധി, ഇറാൻ നയം തുടങ്ങിയ പ്രധാന ആഗോള വിഷയങ്ങളിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ കാര്യമായ പുരോഗതിയോ ഔദ്യോഗിക പ്രഖ്യാപനങ്ങളോ ഉണ്ടായിട്ടില്ല. മുൻപ് ദക്ഷിണ കൊറിയയിൽ വെച്ച് ഇരുനേതാക്കളും ഒപ്പുവെച്ച ഒരു വർഷത്തെ താരിഫ് ഉടമ്പടിയുടെ ഭാവിയെക്കുറിച്ച് ചൈന ചർച്ച നടക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, ഷി ജിൻപിങ്ങുമായുള്ള ചർച്ചകളിൽ താരിഫ് വിഷയം തങ്ങൾ ഉന്നയിക്കുകയോ സംസാരിക്കുകയോ ചെയ്തില്ലെന്ന് ട്രംപ് തന്നെ പിന്നീട് തുറന്നു സമ്മതിച്ചു.
ഒരു കാലത്ത് ഉഭയകക്ഷി ഉൽപ്പന്നങ്ങൾക്ക് 100 ശതമാനത്തിലധികം താരിഫ് ചുമത്തിക്കൊണ്ട് ഇരു സാമ്പത്തിക ശക്തികളും തമ്മിൽ നിലനിന്നിരുന്ന കടുത്ത വ്യാപാര യുദ്ധത്തിന് താൽക്കാലിക വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചതിന് ശേഷം വലിയ മാറ്റങ്ങളാണ് ആഗോള വിപണിയിൽ ഉണ്ടായത്. മയക്കുമരുന്ന് കടത്തുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആശങ്കകളെത്തുടർന്ന് ചൈനയുടെ ഫെന്റനൈൽ വിതരണ ശൃംഖലയെ ലക്ഷ്യമിട്ട് അമേരിക്ക ചില താരിഫുകൾ നിലനിർത്തിയിരുന്നെങ്കിലും, ട്രംപ് കാലഘട്ടത്തിലെ നിരവധി തീരുവകൾ കഴിഞ്ഞ ഫെബ്രുവരിയിൽ അമേരിക്കൻ സുപ്രീം കോടതി റദ്ദാക്കിയിരുന്നു. ഇതിനെത്തുടർന്ന് അമേരിക്ക താൽക്കാലികമായി കൊണ്ടുവന്ന 10 ശതമാനം ആഗോള താരിഫ് നയം നിലവിൽ അമേരിക്കൻ കോടതികളിൽ കടുത്ത നിയമപരമായ വെല്ലുവിളികൾ നേരിടുന്നുമുണ്ട്.
അമേരിക്കൻ കൃഷി, വ്യോമയാനം, കൃത്രിമബുദ്ധി തുടങ്ങിയ തന്ത്രപ്രധാന മേഖലകളിൽ വൻകിട കരാറുകൾ ഉറപ്പാക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് ട്രംപ് ഇത്തവണ ചൈനയിൽ എത്തിയത്. ആദ്യ ദിവസത്തെ ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷം, ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കുന്നതിനുള്ള നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങളെ പിന്തുണയ്ക്കാമെന്നും ബോയിംഗ് വിമാനങ്ങൾ, അമേരിക്കൻ എണ്ണ, സോയാബീൻ എന്നിവ ചൈന കൂടുതൽ വാങ്ങാമെന്നും ഷി ജിൻപിങ് സമ്മതിച്ചതായി ട്രംപ് അവകാശപ്പെട്ടിരുന്നു. എന്നാൽ, തായ്വാൻ വിഷയത്തിൽ അമേരിക്കയുടെ ഇടപെടലുകൾക്കെതിരെ ചൈന കടുത്ത മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുകയും അമേരിക്കയുടെ ഇറാൻ അധിനിവേശ നയങ്ങളെ ശക്തമായി വിമർശിക്കുകയും ചെയ്ത പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ഈ കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ ഔദ്യോഗിക കരാറുകളൊന്നും ഒപ്പുവെച്ചിട്ടില്ല എന്നതാണ് യാഥാർത്ഥ്യം. മാത്രമല്ല, ട്രംപ് മാധ്യമങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ അവകാശപ്പെട്ട ഈ ബിസിനസ്സ് ഉടമ്പടികൾ സ്ഥിരീകരിക്കാൻ ചൈനീസ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയം ഔദ്യോഗികമായി വിസമ്മതിച്ചതോടെ, ചൈന ഉച്ചകോടിയുടെ യഥാർത്ഥ വിജയത്തെക്കുറിച്ചുള്ള തർക്കങ്ങളും അനിശ്ചിതത്വങ്ങളും അന്താരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയത്തിൽ കൂടുതൽ ശക്തമാവുകയാണ്.
