ലോകം മുഴുവൻ ഉറ്റുനോക്കുന്ന ഒരു നയതന്ത്ര യുദ്ധക്കളമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ് പശ്ചിമേഷ്യ. മാസങ്ങളായി തുടരുന്ന സംഘർഷങ്ങൾക്കും സൈനിക നീക്കങ്ങൾക്കുമൊടുവിൽ, സമാധാനത്തിന്റെ ഒരു പുതിയ വാതിൽ തുറക്കാൻ ഇറാൻ തയ്യാറെടുക്കുന്നു എന്ന സൂചനകളാണ് ഇപ്പോൾ പുറത്തുവരുന്നത്. പാകിസ്ഥാനിൽ നടന്ന രണ്ടാം ഘട്ട ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടതിന് പിന്നാലെ, അമേരിക്കയ്ക്ക് മുന്നിൽ ഇറാൻ വെച്ചിരിക്കുന്ന മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളുള്ള സമാധാന ഫോർമുല കേവലം ഒരു നിർദ്ദേശമല്ല, മറിച്ച് വരാനിരിക്കുന്ന വലിയ രാഷ്ട്രീയ മാറ്റങ്ങളുടെ സൂചനയാണ്. 2026 ഏപ്രിൽ അവസാനിക്കുമ്പോൾ, യുദ്ധം അവസാനിക്കുമോ അതോ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാകുമോ എന്ന ചോദ്യത്തിന് നടുവിലാണ് നയതന്ത്ര ലോകം.
പാക്കിസ്ഥാനിൽ നടന്ന അമേരിക്ക-ഇറാൻ ചർച്ചകളിൽ വലിയ പ്രതീക്ഷകളുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും ഫലം നിരാശാജനകമായിരുന്നു. ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി പാകിസ്ഥാൻ സന്ദർശിച്ചെങ്കിലും അമേരിക്കയുമായി നേരിട്ട് ചർച്ചയ്ക്ക് തയ്യാറാവാതിരുന്നത് പ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമാക്കി. ഇറാന്റെ ഈ നിലപാടിനോട് വളരെ രൂക്ഷമായാണ് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ് പ്രതികരിച്ചത്. “ഇനി 18 മണിക്കൂർ വിമാനയാത്രകൾ വേണ്ട, ചർച്ചകൾ ഫോണിലൂടെ മതി” എന്ന ട്രംപിന്റെ പ്രസ്താവന അമേരിക്കയുടെ അക്ഷമയെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് അൽ മദായീൻ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്ത ഇറാന്റെ മൂന്ന് ഘട്ടങ്ങളുള്ള നിർദ്ദേശം പ്രസക്തമാകുന്നത്. ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവെച്ചിരിക്കുന്ന നിബന്ധനകൾ വളരെ വ്യക്തവും എന്നാൽ കടുത്തതുമാണ്. ഓരോ ഘട്ടവും മുൻപത്തെ ഘട്ടത്തിന്റെ വിജയത്തെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രത്യേകത.
Also Read: ചെവി തുളച്ച വെടിയുണ്ടയിൽ നിന്ന് വൈറ്റ് ഹൗസിലെ വെടിയൊച്ചയിലേക്ക്; ട്രംപിനെ പിന്തുടരുന്ന മരണനിഴൽ!
ഒന്നാം ഘട്ടം: യുദ്ധത്തിന്റെ പൂർണ്ണ വിരാമം
ചർച്ചകൾ തുടങ്ങണമെങ്കിൽ ആദ്യം വേണ്ടത് വെടിനിർത്തലാണ്. ഇറാനും ലെബനനുമെതിരെയുള്ള സൈനിക നീക്കങ്ങൾ അമേരിക്കയും സഖ്യകക്ഷികളും പൂർണ്ണമായും അവസാനിപ്പിക്കണം. ഇത് വെറുമൊരു താത്കാലിക വെടിനിർത്തലല്ല, മറിച്ച് ഭാവിയിൽ യുദ്ധം പുനരാരംഭിക്കില്ല എന്ന കൃത്യമായ ഉറപ്പാണ് ഇറാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്നത്. തങ്ങളുടെ പരമാധികാരത്തിന്മേലുള്ള കടന്നുകയറ്റം പൂർണ്ണമായും അവസാനിക്കാതെ അടുത്ത ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കില്ലെന്ന് ടെഹ്റാൻ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
രണ്ടാം ഘട്ടം: ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ ഭരണം
ആദ്യ ഘട്ടം വിജയിച്ചാൽ മാത്രമേ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും തന്ത്രപ്രധാനമായ കടൽപ്പാതയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിനെക്കുറിച്ച് ഇറാൻ സംസാരിക്കൂ. ആഗോള എണ്ണ വ്യാപാരത്തിന്റെ സിരയായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ മാനേജ്മെന്റും ഭരണവും സംബന്ധിച്ച ചർച്ചകൾക്ക് തയ്യാറാണെന്ന് ഇറാൻ അറിയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇത് അന്താരാഷ്ട്ര വിപണിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അതീവ നിർണ്ണായകമാണ്. ഈ മേഖലയിലെ സുരക്ഷാ ചുമതല പങ്കിടുന്നതിലൂടെ മേഖലയിലെ സംഘർഷം കുറയ്ക്കാൻ കഴിയുമെന്ന് ഇറാൻ കരുതുന്നു.
മൂന്നാം ഘട്ടം: ആണവ പ്രശ്നം എന്ന കടമ്പ
ഏറ്റവും ഒടുവിൽ മാത്രമേ ഇറാൻ ആണവ പ്രശ്നത്തെക്കുറിച്ച് ചർച്ച ചെയ്യൂ. യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണം നിർത്തണമെന്നും ശേഖരം രാജ്യത്തിന് പുറത്തേക്ക് മാറ്റണമെന്നുമാണ് അമേരിക്കയുടെ ദീർഘകാലമായുള്ള ആവശ്യം. എന്നാൽ, ആദ്യ രണ്ട് ഘട്ടങ്ങളിൽ തങ്ങൾക്ക് അനുകൂലമായ തീരുമാനങ്ങൾ ഉണ്ടായാൽ മാത്രമേ ഈ കാര്യത്തിൽ വിട്ടുവീഴ്ചയ്ക്ക് തയ്യാറാവൂ എന്ന നിലപാടിലാണ് ഇറാൻ.
ഇറാന്റെ ഈ നിർദ്ദേശങ്ങളോട് അമേരിക്ക പ്രതികരിക്കുന്നത് വളരെ കരുതലോടെയാണ്. “പത്രങ്ങളിലൂടെയല്ല നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ നടത്തേണ്ടത്” എന്ന് വൈറ്റ് ഹൗസ് വക്താവ് ഒലിവിയ വെയിൽസ് ആക്സിയോസിനോട് പറഞ്ഞത് അമേരിക്കയുടെ കടുത്ത നിലപാടിനെ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇറാൻ ഒരു കാരണവശാലും ആണവായുധം കൈവശം വെക്കാൻ അനുവദിക്കില്ലെന്ന ഉറച്ച തീരുമാനത്തിലാണ് അമേരിക്കൻ ഭരണകൂടം. തിങ്കളാഴ്ച ട്രംപ് വിളിച്ചുചേർത്ത ‘സിറ്റുവേഷൻ റൂം’ മീറ്റിംഗ് ഇറാന്റെ ഈ നിർദ്ദേശങ്ങൾക്കുള്ള മറുപടി രൂപീകരിക്കാനാണെന്നാണ് സൂചന.
അബ്ബാസ് അരാഗ്ചി ഇപ്പോൾ റഷ്യ സന്ദർശിച്ച് വ്ളാഡിമിർ പുടിനുമായി ചർച്ച നടത്തുന്നത് ഈ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾക്ക് ആഗോളതലത്തിൽ പുതിയൊരു മാനം നൽകുന്നു. അമേരിക്കയുമായുള്ള ചർച്ചകൾ വഴിമുട്ടുമ്പോൾ റഷ്യയുടെ പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കുക എന്നതാണ് ഇറാന്റെ ലക്ഷ്യം. റഷ്യ-ഇറാൻ സഖ്യം പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സൈനിക സന്തുലിതാവസ്ഥയെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുമെന്നത് അമേരിക്കയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വലിയ ആശങ്കയാണ്.
മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ ഇപ്പോൾ നിലനിൽക്കുന്നത് വളരെ ദുർബലമായ ഒരു വെടിനിർത്തലാണ്. ഫെബ്രുവരിയിൽ തുടങ്ങിയ യുദ്ധം രണ്ട് മാസങ്ങൾ പിന്നിടുമ്പോഴും പരിഹാരം അകലെയാണ്. ഇറാന്റെ ‘മൂന്ന് ഘട്ട ഫോർമുല’ ഒരുപക്ഷേ സമാധാനത്തിലേക്കുള്ള വഴിതുറന്നേക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ ചർച്ചകൾ കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കാം. അമേരിക്കൻ വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ജെഡി വാൻസ് പറഞ്ഞതുപോലെ, ഇത് ഒരു “അവസാനവും മികച്ചതുമായ ഓഫർ” ആണോ അതോ പുതിയൊരു സംഘർഷത്തിന്റെ തുടക്കമാണോ എന്ന് വരും ദിവസങ്ങൾ തെളിയിക്കും.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ തിരമാലകൾക്കും ആണവ പരീക്ഷണശാലകളിലെ ശാന്തതയ്ക്കുമിടയിൽ, ലോകം കാത്തിരിക്കുന്നത് സമാധാനത്തിന്റെ ഒരു പുതിയ പുലരിക്കുവേണ്ടിയാണ്. പക്ഷേ, വിശ്വാസ്യതയുടെ അഭാവം എന്ന വൻമതിൽ ഈ രണ്ട് രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇപ്പോഴും തടസ്സമായി നിൽക്കുന്നു.
NB: ഈ വാർത്തയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ചിത്രം പ്രതീകാത്മകമാണ്. (Generated by AI)
