മുംബൈയിലെ ലക്ഷക്കണക്കിന് വരുന്ന ജോലിക്കാരായ സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതവും അന്തസ്സുള്ളതുമായ യാത്ര ഒരുക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെയാണ് 1992 മെയ് 5-ന് ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ ലേഡീസ് സ്പെഷ്യൽ ട്രെയിൻ സർവീസ് ആരംഭിച്ചത്. ചർച്ച്ഗേറ്റ് സ്റ്റേഷനിൽ വെസ്റ്റേൺ റെയിൽവേ ജനറൽ മാനേജർ ഫ്ലാഗ് ഓഫ് ചെയ്ത ആ ട്രെയിൻ, രാഷ്ട്രീയ ആർഭാടങ്ങളോ വലിയ ചടങ്ങുകളോ ഇല്ലാതെയാണ് അതിന്റെ ചരിത്രയാത്ര തുടങ്ങിയത്. സാധാരണ ട്രെയിനുകളിലെ തിക്കും തിരക്കും നിറഞ്ഞ വനിതാ കമ്പാർട്ടുമെന്റുകളിൽ ശ്വാസം മുട്ടി യാത്ര ചെയ്തിരുന്ന സ്ത്രീകൾക്ക് ഈ പുതിയ തുടക്കം വലിയൊരു ആശ്വാസമായി മാറി.
പ്രധാനമന്ത്രി പി.വി. നരസിംഹ റാവുവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ റെയിൽവേ ബോർഡ് എടുത്ത ഈ തീരുമാനം മുംബൈയുടെ യാത്രാ ചരിത്രത്തിലെ വിപ്ലവകരമായ മാറ്റമായിരുന്നു. ജോലിക്കാരായ സ്ത്രീകൾക്ക് സുരക്ഷിതവും സുഖപ്രദവുമായ യാത്രാമാർഗ്ഗം നൽകുക എന്ന അടിയന്തര ആവശ്യത്തോടുള്ള പ്രതികരണമായിരുന്നു ഇത്. തുടക്കത്തിൽ ചർച്ച്ഗേറ്റ് മുതൽ ബോറിവാലി വരെയായിരുന്നു സർവീസെങ്കിലും, ജനപ്രീതി വർദ്ധിച്ചതോടെ തൊട്ടടുത്ത വർഷം തന്നെ ഇത് വിരാർ വരെ നീട്ടുകയുണ്ടായി.
മുപ്പത്തിനാല് വർഷങ്ങൾ പിന്നിടുമ്പോൾ ലേഡീസ് സ്പെഷ്യൽ ട്രെയിനുകളുടെ എണ്ണത്തിലും റൂട്ടുകളിലും വലിയ മാറ്റങ്ങൾ വന്നിട്ടുണ്ട്. 1992-ൽ വെറും രണ്ട് സർവീസുകളുമായി തുടങ്ങിയ യാത്ര ഇന്ന് പത്ത് സർവീസുകളായി വളർന്നു. രാവിലെയും വൈകുന്നേരവുമുള്ള തിരക്കേറിയ സമയങ്ങളിൽ സ്ത്രീകൾക്ക് തടസ്സമില്ലാതെ യാത്ര ചെയ്യാൻ സഹായിക്കുന്ന രീതിയിലാണ് ഇന്ന് ഈ ട്രെയിനുകൾ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. വിരാർ, ഭയാന്ദർ, വസായ് റോഡ് എന്നിവിടങ്ങളിൽ നിന്ന് ചർച്ച്ഗേറ്റിലേക്കും തിരിച്ചുമുള്ള ഈ യാത്രകൾ നഗരത്തിലെ വനിതാ ജീവനക്കാരുടെ നട്ടെല്ലായി മാറി.
Also Read:യാത്രാ പ്ലാനുകളിൽ മാറ്റം വരുത്താം; ഡൽഹിയിൽ ഗതാഗത നിയന്ത്രണം
യാത്രാ സുരക്ഷയ്ക്കപ്പുറം ഈ ട്രെയിനുകൾ സ്ത്രീകൾക്കിടയിൽ വലിയൊരു സൗഹൃദ കൂട്ടായ്മയ്ക്കും വേദിയായിട്ടുണ്ട്. ദിവസവും ഒരേ ട്രെയിനിൽ യാത്ര ചെയ്യുന്നവർ തമ്മിലുള്ള ആത്മബന്ധം പലപ്പോഴും ട്രെയിൻ കോച്ചുകളെ ഒരു കൊച്ചു സമൂഹമായി മാറ്റുന്നു. യാത്രകൾ വെറുമൊരു സ്ഥലമാറ്റം എന്നതിലുപരി, സന്തോഷങ്ങളും വിശേഷങ്ങളും പങ്കുവെക്കാനുള്ള ഇടമായി മാറിയെന്ന് റെയിൽവേ ബോർഡ് തന്നെ നിരീക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇന്ന് ഓരോ കോച്ചിലെയും സീറ്റുകൾ സ്ത്രീകൾക്കായി മാത്രം സംവരണം ചെയ്യപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
റെയിൽവേ ബോർഡ് ഈ പദ്ധതിയെ “സ്ത്രീ കേന്ദ്രീകൃത യാത്രാ ചരിത്രത്തിലെ പ്രധാന നാഴികക്കല്ല്” എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. മുംബൈ സബർബൻ റെയിൽവേ ശൃംഖലയിൽ ലേഡീസ് സ്പെഷ്യൽ എന്നത് വെറുമൊരു സേവനമല്ല, മറിച്ച് നഗരത്തിന്റെ സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. വിപുലമായ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ ഒരുക്കുമ്പോൾ സ്ത്രീകൾക്ക് മുൻഗണന നൽകിയാൽ അത് ഒരു സമൂഹത്തിന് നൽകുന്ന ആത്മവിശ്വാസം എത്രത്തോളമുണ്ടെന്ന് ഈ ട്രെയിനുകൾ തെളിയിക്കുന്നു.
1992-ലെ ആ മെയ് പ്രഭാതത്തിൽ തുടങ്ങിയ വിപ്ലവം ഇന്നും ലക്ഷക്കണക്കിന് സ്ത്രീകൾക്ക് തണലായി തുടരുന്നു. ലോകത്തിന് തന്നെ മാതൃകയായ ഈ സംരംഭം ഇന്നും മുംബൈ പാളങ്ങളിലൂടെ തലയുയർത്തി ഓടുകയാണ്. മുപ്പത്തിനാലാം വാർഷികം ആഘോഷിക്കുമ്പോഴും, അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളിൽ ലിംഗനീതി ഉറപ്പാക്കുന്നതിന്റെ ഉത്തമ ഉദാഹരണമായി ഈ വനിതാ സ്പെഷ്യൽ ട്രെയിനുകൾ ചരിത്രത്തിൽ അടയാളപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
NB: ഈ വാർത്തയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ചിത്രം പ്രതീകാത്മകമാണ്. (Generated by AI) ക്യാ
