നിങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിൽ എപ്പോഴെങ്കിലും ഇങ്ങനെ സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടോ? നിങ്ങൾ പുതിയൊരു വാക്കോ, ഒരു ഉൽപ്പന്നമോ, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു പ്രത്യേക കാറോ എവിടെയെങ്കിലും വച്ച് ആദ്യമായി കാണുന്നു അല്ലെങ്കിൽ അതിനെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുന്നു. എന്നാൽ അതിനുശേഷം പെട്ടെന്ന്, നിങ്ങളുടെ കൺമുന്നിൽ എല്ലായിടത്തും, എപ്പോഴും ആ ഒരൊറ്റ കാര്യം മാത്രം ആവർത്തിച്ചു പ്രത്യക്ഷപ്പെടാൻ തുടങ്ങുന്നു! നിങ്ങൾ പോകുന്ന വഴികളിലും, കാണുന്ന ടിവി പരിപാടികളിലും, സോഷ്യൽ മീഡിയയിലും ഒക്കെ ഇതേ കാര്യം തന്നെ വീണ്ടും വീണ്ടും വരുന്നു. ലോകം മുഴുവൻ പെട്ടെന്ന് ആ ഒരൊറ്റ കാര്യത്തിലേക്ക് ചുരുങ്ങിയതുപോലെ തോന്നും. നമ്മളിൽ ഭൂരിഭാഗം ആളുകളും അനുഭവിച്ചിട്ടുള്ള ഈ വിചിത്രമായ പ്രതിഭാസത്തിന് പിന്നിൽ ഒരു നിഗൂഢമായ ശാസ്ത്രമുണ്ട്! ശാസ്ത്രലോകം ഇതിനെ ‘ബാഡർ-മെയിൻഹോഫ് പ്രതിഭാസം’അല്ലെങ്കിൽ ‘ഫ്രീക്വൻസി മിഥ്യ’ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
ഇത്തരം ശാസ്ത്രീയ പദങ്ങൾ സാധാരണയായി അവ കണ്ടെത്തിയ ശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടാറുള്ളത്. എന്നാൽ വിചിത്രമെന്നു പറയട്ടെ, ഈ പ്രതിഭാസത്തിന് ആ പേര് ലഭിച്ചത് ‘ബാഡർ-മെയിൻഹോഫ് ഗാങ്’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഒരു ജർമ്മൻ തീവ്രവാദ ഗ്രൂപ്പിൽ നിന്നാണ്. 1994-ൽ ടെറി മുള്ളൻ എന്ന വ്യക്തി മിനസോട്ടയിലെ ഒരു പ്രാദേശിക പത്രത്തിന് ഒരു കത്തയച്ചു. അതിൽ അദ്ദേഹം തന്റെ ഒരു വിചിത്രമായ അനുഭവം പങ്കുവെച്ചു. വർഷങ്ങളായി ആരും സംസാരിക്കാതിരുന്ന, താൻ മറന്നുപോയ ആ ജർമ്മൻ തീവ്രവാദ സംഘത്തെക്കുറിച്ച് ഒരു ദിവസം അദ്ദേഹം തന്റെ സുഹൃത്തിനോട് സംസാരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തെ ഞെട്ടിച്ചുകൊണ്ട് തൊട്ടടുത്ത ദിവസത്തെ പത്രങ്ങളിൽ ഇതേ ജർമ്മൻ സംഘത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വലിയൊരു ലേഖനം അച്ചടിച്ചുവന്നു. അതിനുശേഷം ആ സംഘത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ അദ്ദേഹം പോകുന്നിടത്തെല്ലാം നിരന്തരമായി കാണാൻ തുടങ്ങി. ഈ സംഭവത്തോടെയാണ് ഈ അവസ്ഥയ്ക്ക് ബാഡർ-മെയിൻഹോഫ് എന്ന പേര് വീണത്.
ഇതിന് സമാനമായ മറ്റൊരു സാധാരണ അനുഭവമാണ് പലരെയും കുഴക്കുന്ന ’11:11 മിഥ്യ’. രാത്രിയിലോ പകലോ നമ്മൾ അവിചാരിതമായി ക്ലോക്കിലേക്ക് നോക്കുമ്പോൾ കൃത്യം 11:11 എന്ന സമയം കാണുന്നത് പലരുടെയും പതിവാണ്. ചിലർ ഇതൊരു ഭാഗ്യ സംഖ്യയായോ നിഗൂഢമായ പ്രപഞ്ച സൂചനയായോ ഒക്കെ വിശ്വസിക്കാറുണ്ട്. ഒരൊറ്റ ദിവസത്തിൽ വെറും രണ്ട് തവണ മാത്രമാണ് ക്ലോക്കിൽ 11:11 വരുന്നത് എന്ന് നമുക്കറിയാം. എന്നിട്ടും എന്തുകൊണ്ടാണ് നമ്മൾ നോക്കുമ്പോൾ മാത്രം ഈ പ്രത്യേക സമയം കൂടുതൽ തവണ ആവർത്തിച്ചു കാണുന്നതായി നമുക്ക് തോന്നുന്നത്? നമ്മൾ കൂടുതൽ തവണ ആ സമയം കാണുന്നത് കൊണ്ടല്ല ഇത് സംഭവിക്കുന്നത്, മറിച്ച് നമ്മുടെ തലച്ചോറിന്റെ ഒരു പ്രത്യേകത കൊണ്ടാണെന്നാണ് ശാസ്ത്രം പറയുന്നത്.
യഥാർത്ഥത്തിൽ ഇത് ഒരു നിഗൂഢ ശക്തിയോ അത്ഭുതമോ അല്ല, നമ്മുടെ മസ്തിഷ്കത്തിൽ സംഭവിക്കുന്ന ഒരു ‘വൈജ്ഞാനിക പക്ഷപാതം’ മാത്രമാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, ക്ലോക്കിൽ 11:11 കാണാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് ആരെങ്കിലും നിങ്ങളോട് പറയുകയോ നിങ്ങൾ ഒരു ലേഖനത്തിൽ വായിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, നിങ്ങളുടെ ഉപബോധമനസ്സ് ആ നമ്പറിനെ ഒരു പ്രധാന വിവരമായി രേഖപ്പെടുത്തുന്നു. തുടർന്ന് നിങ്ങൾ പകൽ സമയത്ത് നൂറു തവണ ക്ലോക്കിലേക്ക് നോക്കുന്നുണ്ടാകാം; 10:20, 04:15, 08:45 എന്നൊക്കെ കാണുമ്പോൾ നിങ്ങളുടെ തലച്ചോറ് അതിനെ സാധാരണ വിവരമായി കണ്ട് ഉടൻ തന്നെ മറന്നുകളയുന്നു. എന്നാൽ എപ്പോഴെങ്കിലും ക്ലോക്കിൽ 11:11 എന്ന് കാണുമ്പോൾ, തലച്ചോറ് ആ നിമിഷത്തെ മാത്രം പ്രത്യേകം ഓർത്തു വെക്കുകയും നിങ്ങൾ അത് എപ്പോഴും കാണുന്നുണ്ടെന്ന ഒരു മിഥ്യാധാരണ സൃഷ്ടിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
Also Read; സസ്യഭുക്കല്ല, ചോരയിറ്റുന്ന വേട്ടക്കാരൻ; അണ്ണാറക്കണ്ണന്മാരുടെ ഞെട്ടിക്കുന്ന ‘മറുപുറം’!
സാധാരണക്കാർ മാത്രമല്ല, വലിയ അക്കാദമിക് വിദഗ്ധരും ശാസ്ത്രജ്ഞരും പോലും ഈ മാനസിക പക്ഷപാതത്തിൽ നിന്നും മുക്തരല്ല എന്നതാണ് സത്യം. 2005-ൽ പ്രശസ്ത ഭാഷാശാസ്ത്രജ്ഞനായ തോമസ് ഗ്രാനോ തന്റെ ഒരു ബ്ലോഗ് പോസ്റ്റിൽ ഇതിനെ ‘ഫ്രീക്വൻസി ബയസ്’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. സ്റ്റാൻഫോർഡ് സർവ്വകലാശാലയിൽ വിദ്യാർത്ഥികൾ സംസാരിക്കുമ്പോൾ ഉപയോഗിക്കുന്ന പ്രത്യേക ശൈലികളെക്കുറിച്ച് (ഉദാഹരണത്തിന് ഗാനങ്ങളിലെ ഉദ്ധരണികൾ പോലെ ‘ഐ ആം ലൈക്ക്’ എന്ന് ആവർത്തിച്ച് ഉപയോഗിക്കുന്നത്) പഠിക്കുന്ന ഒരു ഗവേഷണ ഗ്രൂപ്പ് ഉണ്ടായിരുന്നു. കാലിഫോർണിയൻ സ്ത്രീകൾക്കിടയിൽ ഈ വാക്ക് അമിതമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെന്ന് ഈ പ്രോജക്റ്റിൽ പ്രവർത്തിച്ച ബിരുദ വിദ്യാർത്ഥികൾ ഉറച്ചു വിശ്വസിച്ചിരുന്നു.
തങ്ങളുടെ സുഹൃത്തുക്കൾ എപ്പോഴും ഈ വാക്കുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നുണ്ടെന്ന് വിദ്യാർത്ഥികൾ അവകാശപ്പെട്ടപ്പോൾ തോമസ് ഗ്രാനോ ഒരു പരീക്ഷണം നടത്തി. അദ്ദേഹം ആ സുഹൃത്തുക്കളുടെ ദീർഘമായ സംഭാഷണങ്ങൾ രഹസ്യമായി ടേപ്പ് ചെയ്യുകയും അവ പിന്നീട് കൃത്യമായി എഴുതിയെടുത്ത് പരിശോധിക്കുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ ഫലം വന്നപ്പോൾ എല്ലാവരും അമ്പരന്നുപോയി. വിദ്യാർത്ഥികൾ വിചാരിച്ചത്ര തവണയൊന്നും ആ സുഹൃത്തുക്കൾ ആ വാക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ചിട്ടേയില്ലായിരുന്നു. ഉദ്ധരണികളുടെ യഥാർത്ഥ ആവൃത്തി വളരെ കുറവായിരുന്നു. തങ്ങൾ പഠിക്കുന്ന വിഷയമായതുകൊണ്ട് ആ വാക്ക് കേൾക്കുമ്പോഴൊക്കെ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ശ്രദ്ധ അതിലേക്ക് പോവുകയും, അവർ അത് എപ്പോഴും കേൾക്കുന്നുണ്ടെന്ന ‘ഫ്രീക്വൻസി ഇല്ല്യൂഷൻ’ അവരുടെ മനസ്സിൽ ഉണ്ടാവുകയുമായിരുന്നു എന്ന് ഇതിലൂടെ തെളിഞ്ഞു.
ബാഡർ-മെയിൻഹോഫ് പ്രതിഭാസവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചു പറയാവുന്ന വിചിത്രവും എന്നാൽ രസകരവുമായ മറ്റൊരു ഉദാഹരണമാണ് ‘മാരിക്കോ ഓകി പ്രതിഭാസം’. ഒരു വ്യക്തി വലിയൊരു പുസ്തകശാലയിലേക്ക് പ്രവേശിച്ച ഉടൻ തന്നെ അവർക്ക് മലമൂത്ര വിസർജ്ജനം ചെയ്യാനുള്ള ശക്തമായ തോന്നൽ അനുഭവപ്പെടുന്ന അവസ്ഥയാണിത് കേൾക്കുമ്പോൾ തമാശയായി തോന്നാമെങ്കിലും ജപ്പാനിലും മറ്റ് പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളിലും ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ ഈ അവസ്ഥ അനുഭവിക്കുന്നതായി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. പുസ്തകങ്ങളുടെ മണവും കടലാസിന്റെ പ്രത്യേകതകളും ഒക്കെ ഇതിന് കാരണമായി ഡോക്ടർമാർ പറയുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഇതിന് പിന്നിലും നമ്മുടെ ഈ ഫ്രീക്വൻസി ഭ്രമത്തിന് വലിയൊരു പങ്കുണ്ട്.
മാരിക്കോ ഓകി എന്ന ജാപ്പനീസ് എഴുത്തുകാരി പുസ്തകശാലകളിൽ തനിക്കുണ്ടാകുന്ന ഈ വിചിത്രമായ ശാരീരിക അനുഭവങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഒരു മാഗസിനിൽ ലേഖനം എഴുതിയതോടെയാണ് ഈ പേര് പ്രശസ്തമായത്. അതുവരെ പലരും ഈ അവസ്ഥ സാധാരണയായി കണ്ട് അവഗണിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നാൽ ലേഖനം വായിച്ചതിന് ശേഷം, ആളുകൾ പുസ്തകക്കടകളിൽ പോകുമ്പോൾ തങ്ങളുടെ ശരീരത്തിലുണ്ടാകുന്ന ചെറിയ മാറ്റങ്ങളിൽ പോലും അമിതമായി ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കാൻ തുടങ്ങി. മുൻപ് എത്രയോ തവണ പുസ്തകക്കടകളിൽ പോയപ്പോഴും ഇത്തരമൊരു തോന്നൽ ഉണ്ടാകാത്ത സന്ദർഭങ്ങളെ അവരെല്ലാം പൂർണ്ണമായി അവഗണിക്കുകയും, മലമൂത്ര വിസർജ്ജനത്തിന് തോന്നിയ ആ ചില പ്രത്യേക സന്ദർഭങ്ങളെ മാത്രം ഓർത്തു വെക്കുകയും ചെയ്തു.
ചുരുക്കത്തിൽ, ബാഡർ-മെയിൻഹോഫ് പ്രതിഭാസം എന്നത് ലോകത്തിൽ പുതിയതായി എന്തെങ്കിലും സംഭവിക്കുന്നത് കൊണ്ടല്ല ഉണ്ടാകുന്നത്. മറിച്ച്, നമ്മുടെ മസ്തിഷ്കം വിവരങ്ങളെ എങ്ങനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു, എങ്ങനെ ഓർത്തു വെക്കുന്നു എന്നതിന്റെ അത്ഭുതകരമായ തെളിവാണ്. ഈ പ്രപഞ്ചത്തിൽ ദിവസവും കോടിക്കണക്കിന് വിഷ്വലുകളും വാക്കുകളും നമ്മുടെ കൺമുന്നിലൂടെ കടന്നുപോകുന്നുണ്ട്. അതിൽ നിന്നും നമുക്ക് ആവശ്യമുള്ളതിനെ മാത്രം ഫിൽട്ടർ ചെയ്ത് കാണിച്ചുതരുന്ന തലച്ചോറിന്റെ ഈ സൂത്രപ്പണി ശരിക്കും വിസ്മയകരമാണ്. ഇത്ശേ വായിച്ചതിന് ശേഷം, വരും ദിവസങ്ങളിൽ നിങ്ങൾ എവിടെയെങ്കിലും ‘ബാഡർ-മെയിൻഹോഫ്’ എന്ന വാക്ക് വീണ്ടും കാണുകയാണെങ്കിൽ അത്ഭുതപ്പെടേണ്ടതില്ല. കാരണം നിങ്ങളുടെ തലച്ചോർ ഇപ്പോൾ ആ വാക്കിനെ ലോക്ക് ചെയ്തു കഴിഞ്ഞു.
