ബിഹാർ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിടീഷ് കുമാർ തുടരുമ്പോൾ , അദ്ദേഹത്തിൻ്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള പുതിയ ഭരണകൂടത്തിന് മുന്നിലുള്ള വഴി അത്ര എളുപ്പമല്ല. നവംബർ 14-ലെ തെരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലങ്ങൾ നിതീഷിന് അനുകൂലം ആയെങ്കിലും, ഭരണം, സാമ്പത്തിക വികസനം, തൊഴിലില്ലായ്മ തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിലെ ദീർഘകാല ആശങ്കകൾ സംസ്ഥാനത്തിൻ്റെ പുരോഗതിക്ക് തടസ്സമുണ്ടാക്കുന്നു.
സഖ്യകക്ഷികളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി, ഈ വെല്ലുവിളികളെ അതിജീവിച്ച് ‘പുതിയ ബിഹാർ’ എന്ന വാഗ്ദാനം നിറവേറ്റാൻ സർക്കാരിന് കഴിയുമോ? എന്നതാണ് നിലവിൽ ഒരു വിഭാഗത്തിനിടയിൽ ഉയരുന്ന പ്രധാന ആശങ്ക.’എന്നാൽ പുതിയ ബിഹാർ’ എന്ന വാഗ്ദാനം യാഥാർത്ഥ്യമാക്കാൻ ഈ സർക്കാർ അഭിമുഖീകരിക്കേണ്ട അഞ്ച് പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ, വികസന വെല്ലുവിളികൾ എന്തൊക്കെയാണെന്ന് നോക്കാം.
തൊഴിലില്ലായ്മയും കൂട്ട പലായനവും
ബിഹാറിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ടതും അടിയന്തിരമായി പരിഹരിക്കേണ്ടതുമായ ആശങ്കകളിലൊന്ന് വർധിച്ചുവരുന്ന തൊഴിൽ വിടവാണ്. 2023-24-ൽ ഔദ്യോഗിക തൊഴിലില്ലായ്മ നിരക്ക് 3% ആണെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നുണ്ടെങ്കിലും, ഈ കണക്കുകൾ വ്യാപകമായ തൊഴിലില്ലായ്മയുടെ യഥാർത്ഥ ചിത്രം മറച്ചുവെക്കുന്നുവെന്ന് സാമ്പത്തിക വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
സംസ്ഥാനത്തെ ജോലി ചെയ്യുന്ന പ്രായത്തിലുള്ള ഗണ്യമായ ജനസംഖ്യ അനൗപചാരികവും വീട്ടിലിരുന്ന് ചെയ്യുന്നതുമായ ജോലികളെയാണ് ആശ്രയിക്കുന്നത്. ശമ്പളമുള്ളതും സുസ്ഥിരവുമായ തസ്തികകൾക്ക് അവസരങ്ങൾ കുറവാണ്. 2024-25 ലെ സാമ്പത്തിക സർവേ അനുസരിച്ച്, സംസ്ഥാനത്തിൻ്റെ മൊത്തം സംസ്ഥാന മൂല്യവർദ്ധനവിൽ (GSVA) ദ്വിതീയ മേഖലയിലെ നിർമ്മാണ വിഭാഗം വഹിക്കുന്നത് 10% ൽ താഴെ മാത്രമാണ്. ഈ ദുർബലമായ വ്യാവസായിക അടിത്തറയുടെ ഫലമായി, ബിഹാറിലെ യുവാക്കൾ മറ്റ് സംസ്ഥാനങ്ങളിലേക്ക് കൂട്ടത്തോടെ കുടിയേറുന്നു.
പരിഹാരം: വ്യാവസായിക നിക്ഷേപത്തിനായുള്ള തന്ത്രപരമായ മുന്നേറ്റങ്ങൾ, സ്വകാര്യ മേഖലകളുടെ വികാസം, സർക്കാർ തൊഴിൽ പദ്ധതികൾ സമയബന്ധിതമായി നടപ്പിലാക്കൽ എന്നിവയിലൂടെ ഈ കുടിയേറ്റം തടയുന്നതിലും സംസ്ഥാനത്തിനുള്ളിൽ സുസ്ഥിരമായ ഉപജീവനമാർഗ്ഗം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിലും പുതിയ സർക്കാർ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കണം.
സാമ്പത്തിക വികസനവും വ്യാവസായിക വളർച്ചയും
ജിഡിപി, പ്രതിശീർഷ വരുമാനം, ഉത്പ്പാദന പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവയിൽ ബിഹാർ മറ്റ് മിക്ക സംസ്ഥാനങ്ങളെക്കാളും പിന്നിലാണ്. 2013-14-ൽ 3,132 ആയിരുന്നത് 2022-23-ൽ 2,782 ആയി പ്രവർത്തനക്ഷമമായ ഫാക്ടറികളുടെ എണ്ണത്തിൽ വന്ന ഇടിവ്, സംസ്ഥാനത്തിൻ്റെ വ്യാവസായിക സ്തംഭനാവസ്ഥയെ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഈ ഘടനാപരമായ ബലഹീനത സംസ്ഥാനത്തിൻ്റെ സാമ്പത്തിക അഭിലാഷങ്ങൾക്ക് നേരിട്ടുള്ള വെല്ലുവിളിയാണ്.
പരിഹാരം: ബിഹാറിനെ ആകർഷകമായ ഒരു ബിസിനസ് കേന്ദ്രമാക്കി മാറ്റുന്നതിന്, ബിഹാർ വ്യാവസായിക നിക്ഷേപ പ്രമോഷൻ പാക്കേജ് 2025 സർക്കാർ ശക്തമായി നടപ്പിലാക്കണം. സൗജന്യ ഭൂമി, പലിശ ഇളവുകൾ തുടങ്ങിയ പ്രോത്സാഹനങ്ങൾ വാഗ്ദാനം ചെയ്യേണ്ടതുണ്ട്. റോഡുകൾ, വൈദ്യുതി വിതരണം, ഡിജിറ്റൽ കണക്റ്റിവിറ്റി തുടങ്ങിയ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നത് പുതിയ സ്വകാര്യ നിക്ഷേപങ്ങളെ ആകർഷിക്കുന്നതിലും സാമ്പത്തിക ആക്കം വർധിപ്പിക്കുന്നതിലും നിർണായകമാകും.
ക്രമസമാധാന പാലനവും ഭരണവും
നല്ല ഭരണത്തിൻ്റെ ചാമ്പ്യൻ എന്ന നിലയിൽ നിതീഷ് കുമാറിൻ്റെ പ്രതിച്ഛായ ബീഹാറിൻ്റെ രാഷ്ട്രീയ ആഖ്യാനത്തിൽ നിർണായകമാണ്. എങ്കിലും, “ജംഗിൾ രാജിൻ്റെ” തിരിച്ചുവരവിനെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രതിപക്ഷത്തിൻ്റെ ആശങ്കകൾ ഇപ്പോഴും പൊതുജനമധ്യത്തിൽ ചർച്ചയാവുന്നുണ്ട്. രാഷ്ട്രീയ വൈരാഗ്യങ്ങളും ഇടയ്ക്കിടെയുള്ള കുറ്റകൃത്യങ്ങളും സംബന്ധിച്ച സമീപകാല സംഭവങ്ങൾ പോലീസിംഗ് മാനദണ്ഡങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്ക് വീണ്ടും തിരികൊളുത്തി.
പരിഹാരം: നിയമ നിർവ്വഹണ സംവിധാനങ്ങൾ കർശനമാക്കുകയും അഴിമതി തടയുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് പുതിയ സർക്കാർ പൊതുജനവിശ്വാസം ശക്തിപ്പെടുത്തണം. കുറ്റകൃത്യ നിരക്കുകളിൽ ദൃശ്യവും സ്ഥിരവുമായ കുറവ് നിലനിർത്താനുള്ള സർക്കാരിൻ്റെ കഴിവിനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും ഭരണകൂടത്തിൻ്റെ വിശ്വാസ്യതയും നിതീഷിൻ്റെ പ്രതിച്ഛായയും.
സഖ്യ കക്ഷികളെ കൈകാര്യം ചെയ്യൽ (കോളീഷൻ മാനേജ്മെൻ്റ്)
ജെഡിയുവും ബിജെപിയും അടങ്ങുന്ന എൻഡിഎയ്ക്ക് സുഖകരമായ ഭൂരിപക്ഷം ലഭിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, സഖ്യത്തിനുള്ളിലെ അധികാര സന്തുലിതാവസ്ഥ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത് പുതിയ സർക്കാരിന് ഒരു സൂക്ഷ്മമായ കടമയാണ്. ബിജെപിയും ജെഡിയുവും തമ്മിലുള്ള സീറ്റ് വ്യത്യാസങ്ങൾ രാഷ്ട്രീയ സമവാക്യത്തെ മാറ്റിമറിച്ചിട്ടുണ്ട്. അതൃപ്തി ഉണ്ടാകാതെ പ്രധാന വകുപ്പുകൾ അനുവദിക്കുന്നതിന് ശ്രദ്ധാപൂർവ്വമായ ചർച്ചകൾ ആവശ്യമാണ്.
ചെറിയ സഖ്യ പങ്കാളികൾ (LJP, HAM, RLM പോലുള്ളവ) അവരുടെ പ്രാതിനിധ്യവും സ്വാധീനവും പ്രതീക്ഷിക്കും. നേതൃത്വത്തെച്ചൊല്ലിയോ, മന്ത്രിമാരുടെ വിഹിതത്തെച്ചൊല്ലിയോ, നയ നിർദ്ദേശങ്ങളെച്ചൊല്ലിയോ ഉള്ള ഏതൊരു ആന്തരിക തർക്കവും ഭരണത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും നിയമനിർമ്മാണ സംരംഭങ്ങളെ വൈകിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യും. അതിനാൽ, സ്ഥിരത ഉറപ്പാക്കാൻ സഖ്യകക്ഷികൾക്കിടയിൽ സുസ്ഥിരമായ ഏകോപനം അത്യാവശ്യമാണ്.
സാമൂഹ്യക്ഷേമവും ദുരന്ത നിവാരണവും
കോസി നദിയും മറ്റ് നദികളും മൂലമുണ്ടാകുന്ന വെള്ളപ്പൊക്കം പോലുള്ള പ്രകൃതി ദുരന്തങ്ങളുമായുള്ള ബിഹാറിൻ്റെ വാർഷിക ഏറ്റുമുട്ടൽ ജീവിതത്തെ പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുകയും വികസനത്തെ തടസ്സപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. സ്ഥലംമാറ്റം, വിളനാശം, ഉപജീവനമാർഗ്ഗ തടസ്സം എന്നിവ കുറയ്ക്കുന്നതിന് ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഒരു ദീർഘകാല, സംയോജിത വെള്ളപ്പൊക്ക മാനേജ്മെൻ്റ് തന്ത്രത്തിന് പുതിയ സർക്കാർ മുൻഗണന നൽകണം.
അതേസമയം, ജീവിക സംരംഭങ്ങൾ, സൗജന്യ വൈദ്യുതി വാഗ്ദാനങ്ങൾ, മെച്ചപ്പെടുത്തിയ പെൻഷനുകൾ, മുഖ്യമന്ത്രിയുടെ വനിതാ തൊഴിൽ പദ്ധതി എന്നിവയുൾപ്പെടെയുള്ള ക്ഷേമ പദ്ധതികളുടെ ഫലപ്രദമായ നടപ്പാക്കലും ഭരണത്തിൻ്റെ കാര്യക്ഷമതയെക്കുറിച്ച് പൊതുജന ധാരണയെ നിർണ്ണയിക്കും. നടപടിക്രമങ്ങളിലെ കാലതാമസമോ അഴിമതിയോ ഇല്ലാതെ ഈ ആനുകൂല്യങ്ങൾ പൗരന്മാരിലേക്ക് എത്തുന്നുണ്ടെന്ന് ഉറപ്പാക്കുക എന്നതാണ് സർക്കാരിൻ്റെ പ്രശസ്തി സംരക്ഷിക്കുന്നതിൻ്റെ കേന്ദ്രബിന്ദു.
