മധ്യപൂർവേഷ്യയിൽ വീണ്ടും യുദ്ധഭീതി ശക്തമാകുന്നതിനിടെ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപിന്റെ പുതിയ പ്രഖ്യാപനവും അതിനോടുള്ള ഇറാന്റെ പ്രതികരണവും അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ വലിയ ചർച്ചയായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. ഇറാനെതിരായ സൈനിക ആക്രമണങ്ങൾക്ക് താൽക്കാലിക വിലക്ക് പ്രഖ്യാപിച്ച ട്രംപ്, ഈ തീരുമാനം ഇറാനും മറ്റ് മിഡിൽ ഈസ്റ്റേൺ രാജ്യങ്ങളും നടത്തിയ അഭ്യർത്ഥനയെ തുടർന്നാണെന്ന് അവകാശപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ഈ വാദം ഇറാൻ പൂർണമായും തള്ളിക്കളഞ്ഞതോടെ, അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള വാക്പോരും നയതന്ത്ര ഏറ്റുമുട്ടലും കൂടുതൽ രൂക്ഷമായിരിക്കുകയാണ്.
ട്രൂത്ത് സോഷ്യൽ പ്ലാറ്റ്ഫോമിൽ പങ്കുവെച്ച കുറിപ്പിലാണ് ട്രംപ് തന്റെ നിലപാട് വിശദീകരിച്ചത്. “ഒരു കരാറിന്റെ മാനദണ്ഡങ്ങൾ അംഗീകരിച്ചതിനാൽ, ഇറാനും മറ്റ് മിഡിൽ ഈസ്റ്റേൺ രാജ്യങ്ങളും ഞങ്ങളോട് ആക്രമണം താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവയ്ക്കാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു” എന്നാണ് അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെട്ടത്. അതോടൊപ്പം, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണായകമായ സമുദ്ര വ്യാപാര പാതകളിലൊന്നായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് പൂർണമായി തുറക്കുമെന്ന ധാരണയും ഈ ചർച്ചകളുടെ ഭാഗമാണെന്ന് ട്രംപ് പറഞ്ഞു. ആഗോള എണ്ണവ്യാപാരത്തിന്റെ വലിയൊരു പങ്ക് ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയാണ് നടക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഈ പാതയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഏത് പ്രഖ്യാപനവും ലോക സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്നതാണ്.
എന്നാൽ ട്രംപിന്റെ ഈ അവകാശവാദങ്ങൾക്ക് പിന്നാലെ ഇറാനിൽ നിന്ന് വന്ന പ്രതികരണം തികച്ചും വ്യത്യസ്തമായിരുന്നു. ഇറാനിയൻ സർക്കാർ മാധ്യമങ്ങളോ ഔദ്യോഗിക വക്താക്കളോ ട്രംപ് പറഞ്ഞതുപോലെ ഒരു അഭ്യർത്ഥന അമേരിക്കയ്ക്ക് നൽകിയതായി സ്ഥിരീകരിച്ചില്ല. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഇറാന്റെ നിലപാടിൽ മാറ്റമുണ്ടായെന്ന സൂചനയും ഇറാൻ നൽകിയിട്ടില്ല. മറിച്ച്, അമേരിക്കയാണ് സമ്മർദത്തിന് വഴങ്ങി പിന്നോട്ടുപോയതെന്നാണ് ഇറാനിയൻ മാധ്യമങ്ങൾ പ്രചരിപ്പിച്ചത്.
ഇറാനിലെ അർധ ഔദ്യോഗിക വാർത്താ ഏജൻസിയായ ഫാർസ് ന്യൂസ്, ട്രംപിനെ രൂക്ഷമായി പരിഹസിച്ചുകൊണ്ടാണ് വാർത്ത റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തത്. “വിഡ്ഢിയായ ട്രംപ് തീർന്നു” എന്ന തലക്കെട്ടോടെയാണ് ഫാർസ് റിപ്പോർട്ട് പ്രസിദ്ധീകരിച്ചത്. അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് തന്റെ തന്നെ ഭീഷണികളിൽ നിന്ന് പിൻവാങ്ങിയെന്നും, അതിനെ വിജയമായി ചിത്രീകരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുകയാണെന്നും റിപ്പോർട്ടിൽ ആരോപിച്ചു. അതേസമയം, മറ്റൊരു പ്രമുഖ വാർത്താ ഏജൻസിയായ മെഹർ ന്യൂസും ട്രംപിന്റെ വാദങ്ങൾ പൂർണമായും തള്ളിക്കളഞ്ഞു. “ട്രംപ് വീണ്ടും തന്റെ പൊള്ളയായ ഭീഷണികളിൽ നിന്ന് പിന്മാറി. ഇപ്പോൾ ലോകത്തിന് മുന്നിൽ ആ പിൻവാങ്ങലിനെ ഒരു ഉപകാരമായി അവതരിപ്പിക്കുകയാണ്” എന്നാണ് മെഹറിന്റെ റിപ്പോർട്ടിലെ പരാമർശം.
ഇറാനിയൻ സൈനിക വൃത്തങ്ങളെ ഉദ്ധരിച്ച മെഹർ, അമേരിക്കയുടെ പ്രസ്താവനയെ “പുതിയൊരു നുണ” എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിച്ചത്. അതേസമയം, ഏത് സാഹചര്യവും നേരിടാൻ ഇറാൻ സായുധ സേന പൂർണ സജ്ജമാണെന്നും റിപ്പോർട്ട് വ്യക്തമാക്കി. അമേരിക്ക വീണ്ടും ആക്രമണ നടപടികളിലേക്ക് നീങ്ങിയാൽ ശക്തമായ തിരിച്ചടി നൽകാൻ രാജ്യം തയ്യാറാണെന്ന സന്ദേശമാണ് ഇറാൻ ആവർത്തിച്ച് നൽകുന്നത്.
ഈ വിവാദത്തിനിടെ മറ്റൊരു പ്രധാന വിഷയവും ഇറാനിയൻ മാധ്യമങ്ങൾ ഉയർത്തിക്കാട്ടി. അമേരിക്കയുടെ വ്യോമ പ്രതിരോധ മിസൈൽ ശേഖരത്തിൽ ഗണ്യമായ കുറവുണ്ടെന്ന പാശ്ചാത്യ മാധ്യമ റിപ്പോർട്ടുകളാണ് അതിൽ പ്രധാനപ്പെട്ടത്. അർധ ഔദ്യോഗിക വാർത്താ ഏജൻസിയായ തസ്നിം ന്യൂസ്, ട്രംപ് ആക്രമണം നിർത്തിവയ്ക്കാൻ തീരുമാനിച്ചതിന് പിന്നിലെ പ്രധാന കാരണങ്ങളിലൊന്ന് ഈ സൈനിക പരിമിതികളാണെന്ന് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. അമേരിക്ക സൈനികമായി സമ്മർദത്തിലായതിനാലാണ് ആക്രമണ ഭീഷണിയിൽ നിന്ന് പിന്മാറേണ്ടി വന്നതെന്ന വാദമാണ് ഇറാനിയൻ മാധ്യമങ്ങൾ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നത്.
അതേസമയം, ട്രംപ് തന്റെ നിലപാടിൽ മാറ്റമില്ലെന്ന് ആവർത്തിക്കുകയാണ്. സൗദി അറേബ്യയുടെ കിരീടാവകാശിയായ മുഹമ്മദ് ബിൻ സൽമാനുമായി നടത്തിയ ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷവും അമേരിക്കൻ സൈന്യം ഇറാനെതിരെ നടപടിയെടുക്കാൻ പൂർണ സജ്ജമായിരുന്നുവെന്നാണ് ട്രംപ് പറയുന്നത്. എന്നാൽ സമാധാനത്തിനുള്ള സാധ്യത മുന്നിൽ കണ്ടാണ് ആക്രമണം താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവെച്ചതെന്നും അദ്ദേഹം അവകാശപ്പെടുന്നു. ഈ വിശദീകരണം ഇറാൻ പൂർണമായും തള്ളിയിരിക്കുകയാണ്.
ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഈ പുതിയ വാക്പോരിന് പിന്നിൽ കഴിഞ്ഞ അഞ്ച് മാസത്തിലേറെയായി തുടരുന്ന സൈനിക സംഘർഷങ്ങളാണ്. ഫെബ്രുവരി അവസാനത്തോടെ അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും ചേർന്ന് ഇറാനെ ലക്ഷ്യമിട്ട് നടത്തിയ ആക്രമണങ്ങളോടെയാണ് പുതിയ ഘട്ടം ആരംഭിച്ചത്. അതിനുശേഷം നിരവധി സൈനിക നടപടികളും തിരിച്ചടികളും ഉണ്ടായെങ്കിലും, സംഘർഷത്തിന് വ്യക്തമായ ഒരു രാഷ്ട്രീയ പരിഹാരം ഇതുവരെ കണ്ടെത്താൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല.
ഇതിനിടെ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും ആഗോള ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. നേരത്തെ വെടിനിർത്തൽ ചർച്ചകളുടെ ഭാഗമായി ഈ പാത തുറക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, പിന്നീട് ആ ധാരണ തകരുകയായിരുന്നു. സമീപ ആഴ്ചകളിൽ വീണ്ടും ആക്രമണങ്ങൾ ശക്തമായതോടെ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ ഇറാൻ തന്റെ നിയന്ത്രണം കൂടുതൽ ശക്തമാക്കിയെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. അമേരിക്ക ശത്രുതാപരമായ നടപടികൾ തുടരുന്നിടത്തോളം കാലം ഈ പാതയിൽ നിയന്ത്രണം തുടരുമെന്നാണ് ഇറാനിയൻ വൃത്തങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.
ഈ സാഹചര്യം ഇതിനകം തന്നെ ആഗോള എണ്ണവിപണിയെ ബാധിച്ചു തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. വെടിനിർത്തൽ പ്രതീക്ഷ ഉയർന്നപ്പോൾ നേരിയ തോതിൽ കുറഞ്ഞിരുന്ന ക്രൂഡ് ഓയിൽ വില, പുതിയ സംഘർഷ സാധ്യതകളെത്തുടർന്ന് വീണ്ടും ഉയരുകയാണ്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ ലോകത്തിന്റെ ഏകദേശം അഞ്ചിലൊന്ന് എണ്ണയാണ് കടന്നുപോകുന്നത്. അതിനാൽ ഈ പാതയിൽ ചെറിയ തടസ്സം പോലും ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയിൽ വലിയ പ്രത്യാഘാതമുണ്ടാക്കുമെന്നാണ് വിദഗ്ധരുടെ മുന്നറിയിപ്പ്.
ഇതിനൊപ്പം, അമേരിക്കയിലെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയവും ഈ വിഷയത്തിൽ നിർണായക ഘടകമായി മാറുകയാണ്. വരാനിരിക്കുന്ന അമേരിക്കൻ ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് മാസങ്ങൾ മാത്രം ബാക്കി നിൽക്കെയാണ് ട്രംപിന്റെ ഈ തീരുമാനങ്ങൾ വരുന്നത്. ഒരു ഭാഗത്ത് യുദ്ധസാഹചര്യം ഒഴിവാക്കാനുള്ള സമ്മർദവും മറുഭാഗത്ത് ശക്തമായ നേതൃത്വം കാഴ്ചവെക്കേണ്ട രാഷ്ട്രീയ ആവശ്യകതയും ട്രംപിന് മുന്നിലുണ്ട്. അതേസമയം, ഇറാനും തങ്ങളുടെ നിലപാടിൽ യാതൊരു വിട്ടുവീഴ്ചയും ഉണ്ടാകില്ലെന്ന സന്ദേശമാണ് നൽകുന്നത്.
മൊത്തത്തിൽ, ട്രംപിന്റെ പ്രഖ്യാപനവും ഇറാന്റെ ശക്തമായ നിഷേധവും ചേർന്ന് മധ്യപൂർവേഷ്യയിലെ സംഘർഷം അവസാനിച്ചിട്ടില്ലെന്നും, മറിച്ച് അത് പുതിയ നയതന്ത്രവും പ്രചാരണയുദ്ധവും നിറഞ്ഞ ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടന്നിരിക്കുകയാണെന്നും വ്യക്തമാക്കുകയാണ്. യുദ്ധം താൽക്കാലികമായി ഒഴിവായാലും, അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള വിശ്വാസക്കുറവും തന്ത്രപരമായ മത്സരവും തുടരുന്നിടത്തോളം മധ്യപൂർവേഷ്യയിലെ അനിശ്ചിതത്വം അവസാനിക്കില്ലെന്ന ആശങ്കയാണ് ഇപ്പോൾ ലോകം മുഴുവൻ പങ്കിടുന്നത്.
