ഒരു കലണ്ടർ തീയതിക്ക് എന്തെങ്കിലും ദൗർഭാഗ്യത്തിന്റെ ശക്തിയുണ്ടാകുമോ? ശാസ്ത്രം അതിന് തെളിവൊന്നും നൽകുന്നില്ല. എന്നാൽ ലോകചരിത്രത്തിലെ ചില ഏറ്റവും വലിയ ദുരന്തങ്ങളിലേക്ക് തിരിഞ്ഞുനോക്കുമ്പോൾ, ‘26’ എന്ന തീയതി വീണ്ടും വീണ്ടും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത് യാദൃശ്ചികമായ ഒരു സാമ്യമെന്നതിലപ്പുറം ഞെട്ടിക്കുന്നതായി തോന്നും. പ്രകൃതിയുടെ സംഹാരതാണ്ഡവം മുതൽ ഭീകരാക്രമണങ്ങളും വ്യോമാപകടങ്ങളും ആണവദുരന്തങ്ങളും വരെ നിരവധി മനുഷ്യജീവൻ കവർന്ന ദുരന്തങ്ങളുടെ ഓർമ്മകൾ ഈ തീയതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടുകിടക്കുന്നു. ഇപ്പോൾ നേപ്പാളിനെ തകർത്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഭോട്ടെകോഷി നദിയിലെ പ്രളയവും ആ പട്ടികയിലെ ഏറ്റവും പുതിയ ദുരന്തമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.
ഓഗസ്റ്റ് 26-ന് നേപ്പാളിൽ സംഭവിച്ചതിന്റെ വ്യാപ്തി പുറത്തുവരുന്തോറും ദുരന്തത്തിന്റെ ഭീകരത കൂടുതൽ വ്യക്തമാകുകയാണ്. ഭോട്ടെകോഷി നദി അപ്രതീക്ഷിതമായി രൗദ്രഭാവം കൈവരിച്ചതോടെ വീടുകളും വാഹനങ്ങളും റോഡുകളും പാലങ്ങളും നിമിഷങ്ങൾക്കുള്ളിൽ വെള്ളത്തിനടിയിലായി. റസുവ, നുവാക്കോട്ട്, ധാഡിംഗ്, ഗൂർഖ, തനാഹുൻ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളിലാണ് വലിയ നാശനഷ്ടങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടത്. നേപ്പാളിന്റെ ദേശീയ ദുരന്ത നിവാരണ-മാനേജ്മെന്റ് അതോറിറ്റിയെ ഉദ്ധരിച്ചുള്ള കണക്കുകൾ പ്രകാരം, ആയിരക്കണക്കിന് ജീവനുകൾ നഷ്ടപ്പെടുകയും 4,858 പേരെ കാണാതാകുകയും ചെയ്തതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. ആയിരക്കണക്കിന് പേരെ രക്ഷപ്പെടുത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങളും തുടരുകയാണ്.
എന്നാൽ ഈ മഹാപ്രളയത്തിന് പിന്നിലെ യഥാർത്ഥ കാരണം എന്താണ്? അതാണ് ഇപ്പോഴും വലിയ ചോദ്യചിഹ്നം. വെള്ളപ്പൊക്കം ആരംഭിച്ച സമയത്ത് അസാധാരണമായ അതിശക്തമായ മഴയോ വ്യക്തമായ മേഘസ്ഫോടനമോ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യപ്പെട്ടിരുന്നില്ലെന്നാണ് പ്രാഥമിക വിലയിരുത്തലുകൾ. ഇതോടെ നേപ്പാൾ-ടിബറ്റ് അതിർത്തിക്കു സമീപമുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ ഒരു ഹിമാനിയുടെ വലിയ ഭാഗം തകർന്നുവീണതാകാമെന്ന സംശയം ഉയർന്നു. അതുവഴി വൻതോതിൽ വെള്ളം ഭോട്ടെകോഷി നദിയിലേക്ക് പാഞ്ഞെത്തുകയും, അതിവേഗത്തിൽ താഴ്ന്ന പ്രദേശങ്ങളിലേക്ക് ഒഴുകിയെത്തുകയും ചെയ്തിരിക്കാമെന്നാണ് പ്രാഥമിക നിഗമനം. സ്ഥിരീകരണം ലഭിക്കേണ്ടതുണ്ടെങ്കിലും, ദുരന്തത്തിന്റെ വേഗതയും വ്യാപ്തിയും ഈ സാധ്യതയെ കൂടുതൽ ഗൗരവമുള്ളതാക്കുന്നു.
എന്നാൽ നേപ്പാളിലെ ഈ ദുരന്തം മാത്രമല്ല ‘26’ എന്ന തീയതിയെ ലോകചരിത്രത്തിൽ ദുരന്തങ്ങളുടെ ഓർമ്മകളുമായി ബന്ധിപ്പിക്കുന്നത്. പതിറ്റാണ്ടുകൾ പിന്നിലേക്ക് പോയാൽ ഭൂകമ്പങ്ങളുടെ കനത്ത ആഘാതവും ഈ തീയതിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതായി കാണാം. 1963 ജൂലൈ 26-ന് അന്നത്തെ യുഗോസ്ലാവിയയിലെ സ്കോപ്ജെയിൽ ശക്തമായ ഭൂകമ്പം ഉണ്ടായി. ആയിരത്തിലധികം ആളുകൾക്ക് ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടുകയും പതിനായിരക്കണക്കിന് പേർ ഭവനരഹിതരാകുകയും ചെയ്തു. 1943 നവംബർ 26-ന് തുർക്കിയിലെ ലാഡിക്–സാംസൺ–ഹാവ്സ മേഖലയിൽ ഉണ്ടായ ശക്തമായ ഭൂകമ്പവും ആയിരക്കണക്കിന് ജീവനുകളാണ് കവർന്നത്.
ഇന്ത്യയുടെ ദുരന്തചരിത്രത്തിലും 26 എന്ന തീയതിക്ക് മറക്കാനാകാത്ത സ്ഥാനമുണ്ട്. 2001 ജനുവരി 26—രാജ്യം റിപ്പബ്ലിക് ഡേ ആഘോഷിക്കുമ്പോഴായിരുന്നു ഗുജറാത്തിനെ നടുക്കിയ മഹാഭൂകമ്പം. 7.7 തീവ്രത രേഖപ്പെടുത്തിയ ഭൂകമ്പത്തിൽ കച്ച് ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ തകർന്നടിഞ്ഞു. ഏകദേശം 20,000 പേർക്ക് ജീവൻ നഷ്ടപ്പെടുകയും ഒന്നരലക്ഷത്തിലധികം പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. ഒരു ആഘോഷദിനം തന്നെ രാജ്യത്തിന്റെ ഏറ്റവും വേദനാജനകമായ ദുരന്തദിനങ്ങളിലൊന്നായി മാറുകയായിരുന്നു.
അതിന് നാല് വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം, 2005 ജൂലൈ 26-ന് മുംബൈ നേരിട്ടത് മറ്റൊരു പ്രകൃതി ദുരന്തമായിരുന്നു. വെറും 24 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽ നഗരത്തിൽ അസാധാരണമായ തോതിൽ മഴ പെയ്തതോടെ മുംബൈയുടെ വലിയ ഭാഗങ്ങൾ വെള്ളത്തിനടിയിലായി. റോഡുകൾ നദികളായി മാറി, ഗതാഗതം നിലച്ചു, ആയിരക്കണക്കിന് ആളുകൾ മണിക്കൂറുകളോളം കുടുങ്ങിക്കിടന്നു. മഹാരാഷ്ട്രയിലെ ഈ മഹാപ്രളയത്തിൽ ആയിരത്തിലധികം പേർക്ക് ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടു. നഗരവൽക്കരണവും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനവും അതിശക്തമായ മഴയും ഒരുമിച്ചെത്തുമ്പോൾ ഒരു മഹാനഗരം പോലും എത്ര പെട്ടെന്ന് നിശ്ചലമാകുമെന്ന് ലോകത്തിന് മുന്നിൽ തെളിയിച്ച ദുരന്തമായിരുന്നു അത്.
2004 ഡിസംബർ 26-ലെ സുനാമി ലോകത്തെ തന്നെ നടുക്കിയ മറ്റൊരു ദുരന്തമാണ്. സുമാത്രയ്ക്ക് സമീപമുണ്ടായ അതിശക്തമായ ഭൂകമ്പത്തെ തുടർന്നുണ്ടായ സുനാമിത്തിരകൾ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രതീരത്തെ നിരവധി രാജ്യങ്ങളെയാണ് വിഴുങ്ങിയത്. ഇന്തോനേഷ്യ, ശ്രീലങ്ക, ഇന്ത്യ, തായ്ലൻഡ് തുടങ്ങി നിരവധി രാജ്യങ്ങളിൽ വൻ നാശനഷ്ടമുണ്ടായി. ഏകദേശം 2.28 ലക്ഷം പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയോ കാണാതാവുകയോ ചെയ്ത ദുരന്തത്തിൽ ഇന്ത്യയിലും പതിനായിരത്തിലധികം പേരാണ് മരിച്ചത്. തമിഴ്നാട്, ആന്ധ്രാപ്രദേശ്, കേരളം, ആൻഡമാൻ-നിക്കോബാർ ദ്വീപുകൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ സുനാമി വിതച്ച നാശം ഇന്നും മറക്കാനാകാത്ത ഓർമ്മയാണ്.
എന്നാൽ 26 എന്ന തീയതിയുടെ ഇരുണ്ട ചരിത്രം പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളിൽ മാത്രം അവസാനിക്കുന്നില്ല. 2008 നവംബർ 26-ന് മുംബൈ നേരിട്ട ഭീകരാക്രമണം ഇന്ത്യയുടെ സുരക്ഷാ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ഭീകരമായ അധ്യായങ്ങളിലൊന്നായി മാറി. ലഷ്കർ-ഇ-തൊയ്ബയുമായി ബന്ധമുള്ള പത്ത് ഭീകരർ നഗരത്തിലെ നിരവധി കേന്ദ്രങ്ങളിൽ ആക്രമണം നടത്തി. ഛത്രപതി ശിവാജി മഹാരാജ് ടെർമിനസ്, താജ് മഹൽ പാലസ് ഹോട്ടൽ ഉൾപ്പെടെയുള്ള സ്ഥലങ്ങൾ ആക്രമിക്കപ്പെട്ടു. മൂന്ന് ദിവസം നീണ്ടുനിന്ന ഭീകരതയിൽ 166 പേർ കൊല്ലപ്പെടുകയും നൂറുകണക്കിന് പേർക്ക് പരിക്കേൽക്കുകയും ചെയ്തു. 26/11 എന്ന പേര് തന്നെ പിന്നീട് ഇന്ത്യയുടെ കൂട്ടായ ഓർമ്മയിലെ ഭീകരതയുടെ പ്രതീകമായി മാറി.
ഇതോടെ പട്ടിക അവസാനിക്കുന്നില്ല. 1986 ഏപ്രിൽ 26-ന് യുക്രെയ്നിലെ ചെർണോബിൽ ആണവനിലയത്തിലെ റിയാക്ടർ നമ്പർ 4-ൽ ഉണ്ടായ സ്ഫോടനം ലോകത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ആണവദുരന്തങ്ങളിലൊന്നായി മാറി. റേഡിയോ ആക്ടീവ് വസ്തുക്കൾ യൂറോപ്പിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിലേക്ക് വ്യാപിച്ചു. 2021 ഓഗസ്റ്റ് 26-ന് അഫ്ഗാനിസ്ഥാനിലെ കാബൂൾ വിമാനത്താവളത്തിൽ നടന്ന ചാവേർ ആക്രമണത്തിലും നൂറുകണക്കിന് ആളുകൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു. 2023 സെപ്റ്റംബർ 26-ന് ഇറാഖിലെ ഒരു വിവാഹച്ചടങ്ങിനിടെ ഉണ്ടായ തീപിടിത്തവും നൂറിലധികം ജീവനുകൾ കവർന്നു. വ്യത്യസ്ത രാജ്യങ്ങൾ, വ്യത്യസ്ത സാഹചര്യങ്ങൾ, വ്യത്യസ്ത കാലഘട്ടങ്ങൾ, പക്ഷേ മനുഷ്യവേദനയുടെ കഥ ഒരേപോലെ.
അതിനാൽ ‘26’ ഒരു നിർഭാഗ്യദിനമാണോ എന്ന ചോദ്യത്തിന് ശാസ്ത്രീയമായ ഉത്തരമില്ല. ഭൂകമ്പങ്ങൾക്കും പ്രളയങ്ങൾക്കും സുനാമികൾക്കും ഭീകരാക്രമണങ്ങൾക്കും തീയതിയുമായി ബന്ധമുള്ള ഒരു അതീന്ദ്രിയ ശക്തിയുണ്ടെന്ന് തെളിയിക്കുന്ന യാതൊരു തെളിവുമില്ല. എന്നിരുന്നാലും, ചരിത്രത്തിന്റെ പേജുകൾ മറിച്ചുനോക്കുമ്പോൾ 26-ാം തീയതിയിൽ നടന്ന ദുരന്തങ്ങളുടെ നീണ്ട നിര മനുഷ്യനെ സ്വാഭാവികമായും ചിന്തിപ്പിക്കുന്നു. നേപ്പാളിലെ ഭോട്ടെകോഷി ദുരന്തം അതിലേക്ക് മറ്റൊരു വേദനാജനകമായ അധ്യായം കൂടി ചേർത്തിരിക്കുകയാണ്. തീയതിയല്ല ദുരന്തങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്നത്, പ്രകൃതിയുടെ ശക്തിയെയും മനുഷ്യരുടെ തയ്യാറെടുപ്പില്ലായ്മയെയും അവഗണനയെയും ദുരന്തനിവാരണത്തിലെ വീഴ്ചകളെയുമാണ് നമ്മൾ കൂടുതൽ ഗൗരവത്തോടെ കാണേണ്ടത്. ‘26’ ഒരു യാദൃശ്ചിക സംഖ്യയായിരിക്കാം, പക്ഷേ അതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു കിടക്കുന്ന മനുഷ്യരുടെ നഷ്ടങ്ങൾ ഒരിക്കലും യാദൃശ്ചികമല്ല.
NB: ഈ വാർത്തയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ചിത്രം പ്രതീകാത്മകമാണ്. (AI SOURCES)
