റഷ്യ-യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനായി അമേരിക്കയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടക്കുന്ന സമാധാന ശ്രമങ്ങൾ നിർണ്ണായകമായ ഒരു വഴിത്തിരിവിലാണ്. പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപിന്റെ സമാധാന പദ്ധതിയെ മുൻനിർത്തിയാണ് ചർച്ചകൾ പുരോഗമിക്കുന്നത്. നയതന്ത്രതലത്തിൽ തിരക്കിട്ട ചർച്ചകൾ നടക്കുമ്പോഴും, വിഷയത്തിൽ ഉയരുന്ന ‘ചുവപ്പുരേഖകൾ’ മറികടക്കുക എന്നത് നയതന്ത്രജ്ഞർക്ക് വലിയ വെല്ലുവിളിയായി തുടരുന്നകയാണ്. റഷ്യയും യുക്രെയ്നും തങ്ങളുടെ നിലപാടുകളിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുമ്പോൾ സമാധാനം എന്നത് ഇപ്പോഴും സങ്കീർണ്ണമായ ഒരു സമസ്യയായി തുടരുന്നു.
അമേരിക്കയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ചർച്ചകൾ
യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള നീക്കങ്ങളുടെ ഭാഗമായി അമേരിക്കൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ ഒരേസമയം യുക്രെയ്നുമായും റഷ്യയുമായും ആശയവിനിമയം നടത്തുന്നുണ്ട്. യുക്രെയ്ൻ ദേശീയ സുരക്ഷാ കൗൺസിൽ തലവൻ റുസ്റ്റം ഉമറോവ്, സായുധ സേനാ മേധാവി ആൻഡ്രി ഹ്നാറ്റോവ്, പ്രസിഡൻഷ്യൽ ഉപദേഷ്ടാവ് ഒലെക്സാണ്ടർ ബെവ്സ് എന്നിവരടങ്ങിയ സംഘം അമേരിക്കൻ ഉദ്യോഗസ്ഥരുമായി നാല് മണിക്കൂറോളം ചർച്ച നടത്തി. ഈ കൂടിക്കാഴ്ച ക്രിയാത്മകമായിരുന്നുവെന്ന് അമേരിക്കൻ സ്റ്റേറ്റ് സെക്രട്ടറി മാർക്കോ റൂബിയോ അറിയിച്ചെങ്കിലും, ഇനിയും ഏറെ ദൂരം സഞ്ചരിക്കാനുണ്ടെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
അതേസമയം, ട്രംപിന്റെ പ്രത്യേക ദൂതനായ സ്റ്റീവ് വിറ്റ്കോഫ് റഷ്യ, സന്ദർശിച്ച് റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്ലാഡിമിർ പുടിനുമായി ചർച്ച നടത്തും. പുരോഗതിയുണ്ടായാൽ ഭാവിയിൽ പുടിനും സെലൻസ്കിയും തമ്മിലുള്ള നേരിട്ടുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് ട്രംപ് മധ്യസ്ഥത വഹിച്ചേക്കാം. എന്നാൽ കാര്യമായ പുരോഗതിയില്ലാതെ അത്തരമൊരു നീക്കം ഉണ്ടാകില്ലെന്നും ട്രംപ് സൂചിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ട്രംപിന്റെ സമാധാന പദ്ധതിയും പ്രതികരണങ്ങളും
നവംബറിൽ പുറത്തുവന്ന ട്രംപിന്റെ സമാധാന പദ്ധതി ആദ്യം റഷ്യയ്ക്ക് കൂടുതൽ അനുകൂലമാണെന്ന വിമർശനം ഉയർത്തിയിരുന്നു. എന്നാൽ ജനീവയിൽ നടന്ന ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷം പദ്ധതിയിൽ ചില മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തി. പുതുക്കിയ പദ്ധതി “പ്രായോഗികമാണ്” എന്ന് യുക്രെയ്ൻ പ്രസിഡന്റ് വോളോഡിമർ സെലൻസ്കി അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ഇതൊരു “ഭാവി കരാറിനുള്ള അടിസ്ഥാനമായി” കാണാമെന്ന് പുടിനും പ്രതികരിച്ചു. “നമുക്കൊരു കരാറിലെത്താൻ നല്ല സാധ്യതയുണ്ട്” എന്ന് ട്രംപും പ്രത്യാശ പ്രകടിപ്പിക്കുകയുണ്ടായി.
എങ്കിലും, റഷ്യൻ ഉപദേഷ്ടാവായ യൂറി ഉഷക്കോവിന് ട്രംപിന്റെ സമാധാന പദ്ധതിയോട് എങ്ങനെ പ്രതികരിക്കണം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് വിറ്റ്കോഫ് ഉപദേശം നൽകി എന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ വലയ വിവാദമായിരുന്നു. ഇരുരാജ്യങ്ങളും ഇതിന്റെ ഗൗരവം കുറച്ചുകാണിക്കാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും വിറ്റ്കോഫിന്റെ പങ്ക് സൂക്ഷ്മപരിശോധനയ്ക്ക് വിധേയമാകുന്നുണ്ട്.
തർക്കവിഷയങ്ങൾ
ഇരുപക്ഷവും സമാധാനത്തിന് സന്നദ്ധരാണെന്ന് പുറമെ പറയുമ്പോഴും, കാതലായ വിഷയങ്ങളിൽ വലിയ വിടവുണ്ട്:
ഭൂപ്രദേശ തർക്കം: 2022-ൽ റഷ്യയുടെ ഭാഗമായ യുക്രെയ്ൻ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്നും യുക്രെയ്ൻ സൈന്യം പൂർണ്ണമായും പിന്മാറണമെന്നാണ് പുടിന്റെ ആവശ്യം. എന്നാൽ, ഭൂമി വിട്ടുനൽകില്ലെന്ന് സെലെൻസ്കി തീർത്തുപറയുന്നു. ഭൂപ്രദേശ വിഷയത്തിൽ ട്രംപുമായി നേരിട്ട് സംസാരിക്കാനാണ് സെലെൻസ്കി ആഗ്രഹിക്കുന്നത്.
നാറ്റോ അംഗത്വം: യുക്രെയ്ന്റെ ഭാവി സുരക്ഷയ്ക്ക് നാറ്റോ അംഗത്വം അനിവാര്യമാണെന്ന് സെലെൻസ്കി വാദിക്കുന്നു. എന്നാൽ, യുക്രെയ്ൻ നാറ്റോയിൽ ചേരുന്നത് തടയുക എന്നത് യുദ്ധത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യങ്ങളിലൊന്നാണെന്ന് റഷ്യ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ട്രംപും നാറ്റോ അംഗത്വത്തിന് എതിരാണ്. പകരം വെസ്റ്റേൺ പീസ് കീപ്പിംഗ് ഫോഴ്സിനെ വിന്യസിക്കാനുള്ള നീക്കത്തെയും റഷ്യ എതിർക്കുന്നു.
യുക്രെയ്നിലെ ഭരണതലത്തിലെ മാറ്റങ്ങൾ
സമാധാന ചർച്ചകൾക്കിടയിൽ യുക്രെയ്ൻ ഭരണകൂടത്തിൽ സുപ്രധാനമായ ചില മാറ്റങ്ങൾ സംഭവിച്ചു. സെലെൻസ്കിയുടെ വലംകൈയ്യും മുഖ്യ ചർച്ചാ മധ്യസ്ഥനുമായിരുന്ന ചീഫ് ഓഫ് സ്റ്റാഫ് ആൻഡ്രി യെർമാക് അഴിമതി ആരോപണങ്ങളെത്തുടർന്ന് രാജിവെച്ചു. ജനീവയിൽ വെച്ച് സമാധാന പദ്ധതി പുതുക്കി നിശ്ചയിക്കുന്നതിൽ യെർമാക് വലിയ പങ്ക് വഹിച്ചിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാജി സെലെൻസ്കിക്ക് വലിയൊരു തിരിച്ചടിയാണെങ്കിലും, അഴിമതിക്കെതിരായ പോരാട്ടത്തിൽ ഇതൊരു അവസരമായാണ് യുക്രെയ്നിലെ പരിഷ്കരണവാദികൾ കാണുന്നത്. “റഷ്യ യുക്രെയ്ൻ തെറ്റുകൾ വരുത്താൻ കാത്തിരിക്കുകയാണ്, എന്നാൽ ഞങ്ങളുടെ ഭാഗത്ത് നിന്ന് തെറ്റുകൾ ഉണ്ടാകില്ല” എന്നാണ് സെലെൻസ്കി ഇതിനോട് പ്രതികരിച്ചത്.
പുടിന്റെ ആത്മവിശ്വാസം
യുദ്ധക്കളത്തിൽ റഷ്യൻ സൈന്യം മുന്നേറുന്നതിനാൽ പുടിൻ തികഞ്ഞ ആത്മവിശ്വാസത്തിലാണ്. യുക്രെയ്ൻ പരാജയം സമ്മതിച്ച് റഷ്യയുടെ നിബന്ധനകൾ അംഗീകരിക്കുന്നത് വരെ കാത്തിരിക്കാൻ തയ്യാറാണെന്ന നിലപാടാണ് ക്രെംലിനുള്ളത്. അമേരിക്കയുടെ ഇടപെടൽ റഷ്യയ്ക്ക് അനുകൂലമായാൽ നല്ലത്, അല്ലെങ്കിൽ ബലപ്രയോഗത്തിലൂടെ ലക്ഷ്യം നേടും എന്ന നയമാണ് പുടിൻ സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്.
യൂറോപ്പിന്റെ നിസ്സഹായത
ട്രംപിന്റെ സമാധാന നീക്കങ്ങളിൽ യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങൾ പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട അവസ്ഥയിലാണ്. യുക്രെയ്ന് ഏറ്റവും കൂടുതൽ സാമ്പത്തിക-സൈനിക സഹായം നൽകുന്നത് യൂറോപ്പാണെങ്കിലും, സമാധാന ചർച്ചകളിൽ അവരുടെ പങ്ക് നാമമാത്രമാണ്. ബെൽജിയത്തിൽ മരവിപ്പിച്ചിട്ടുള്ള റഷ്യൻ ആസ്തികൾ യുക്രെയ്ന്റെ പുനർനിർമ്മാണത്തിന് ഉപയോഗിക്കണമെന്ന നിർദ്ദേശം യൂറോപ്പിൽ ചർച്ചയാകുന്നുണ്ടെങ്കിലും, നിയമപരമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളും റഷ്യയുടെ തിരിച്ചടിയും ഭയന്ന് ബെൽജിയം ഇതിനെ എതിർക്കുന്നു. ട്രംപിന്റെ പദ്ധതി യൂറോപ്പിന്റെ നയതന്ത്രപരമായ ദൗർബല്യത്തെ തുറന്നുകാട്ടുന്ന ഒന്നായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.
ട്രംപിന്റെ സമാധാന പദ്ധതി ഇരുപക്ഷത്തെയും ചർച്ചാമേശയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുക എന്നത് ഇപ്പോഴും കീറാമുട്ടിയായി തുടരുന്നു. റഷ്യയുടെ പരമാധികാര ആവശ്യങ്ങളും യുക്രെയ്ന്റെ സുരക്ഷാ ആശങ്കകളും തമ്മിലുള്ള അന്തരം വളരെ വലുതാണ്. നടന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ യുദ്ധത്തിന്റെ ഗതി നിർണ്ണയിക്കുന്നതിൽ പ്രധാനമാണെങ്കിലും, നിലവിലെ വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത നിലപാടുകൾ വെച്ച് നോക്കുമ്പോൾ, യഥാർത്ഥ സമാധാനത്തിലേക്കുള്ള ദൂരം ഇനിയും ഏറെയാണെന്ന് വ്യക്തമാണ്.
NB: ഈ വാർത്തയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ചിത്രം പ്രതീകാത്മകമാണ്. (Generated by AI)
