യുക്രെയ്ൻ പ്രസിഡന്റ് വോളോഡിമിർ സെലെൻസ്കിയുടെ വലംകൈയ്യായ ആൻഡ്രി യെർമാക്കിന്റെ രാജി, കേവലമൊരു ഉദ്യോഗസ്ഥമാറ്റമല്ല, മറിച്ച് യുക്രെയ്ൻ, യുദ്ധകാലത്ത് നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിയുടെ പാരമ്യമാണ്. “ഓപ്പറേഷൻ മിഡാസ്” എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന അഴിമതി വിരുദ്ധ അന്വേഷണമാണ് ഇപ്പോൾ ഭരണകൂടത്തിന്റെ അടിവേരുകൾ ഇളക്കുന്നത്. എന്നാൽ, സെലെൻസ്കി തന്റെ ചീഫ് ഓഫ് സ്റ്റാഫിനെ പുറത്താക്കിയത് സ്വന്തം അഴിമതികൾ മറച്ചുവെക്കാനും അധികാരം നിലനിർത്താനുമാണെന്നാണ് മുതിർന്ന റഷ്യൻ നയതന്ത്രജ്ഞന്റെ ആരോപണം. അഴിമതി അന്വേഷണങ്ങൾക്കിടയിൽ യുക്രെയ്നിലെ ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥൻ രാജിവെച്ച സംഭവത്തോട് പ്രതികരിക്കുകയായിരുന്നു റഷ്യൻ അംബാസഡർ അറ്റ് ലാർജ് റോഡിയോൺ മിറോഷ്നിക്.
അപ്രതീക്ഷിത രാജി
യുക്രെയ്ൻ രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ‘ഗ്രേ കാർഡിനൽ’ (തിരശീലയ്ക്ക് പിന്നിലെ സൂത്രധാരൻ) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ആൻഡ്രി യെർമാക് ആണ് നവംബർ 28-ന് അപ്രതീക്ഷിതമായി രാജിവെച്ചത്. അഴിമതി വിരുദ്ധ ഏജൻസികൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വസതികളിലും സ്ഥാപനങ്ങളിലും റെയ്ഡ് നടത്തി മണിക്കൂറുകൾക്കകമായിരുന്നു രാജി പ്രഖ്യാപനം. യെർമാക്കിനെതിരെ ഔദ്യോഗികമായി കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തിയിട്ടില്ലെങ്കിലും, സർക്കാരിനെ പിടിച്ചുലച്ച വൻ അഴിമതി ആരോപണങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് ഈ നീക്കം.
100 ദശലക്ഷം ഡോളറിന്റെ അഴിമതിക്കഥ
ഈ അഴിമതിക്കേസിലെ കേന്ദ്ര കഥാപാത്രം തിമൂർ മിൻഡിച്ചാണ്. സെലെൻസ്കിയുടെ മുൻ ബിസിനസ് പങ്കാളിയും ‘ക്വാർട്ടൽ 95’ എന്ന മീഡിയ കമ്പനിയുടെ സഹ ഉടമയുമാണ് മിൻഡിച്ച്. യുക്രെയ്നിലെ ആണവോർജ്ജ മേഖലയിലെ കരാറുകളിൽ നിന്ന് 10% മുതൽ 15% വരെ കൈക്കൂലി വാങ്ങി എന്നതാണ് മിൻഡിച്ചിനെതിരായ പ്രധാന ആരോപണം. ഏകദേശം 100 ദശലക്ഷം ഡോളർ ഇത്തരത്തിൽ വെട്ടിച്ചതായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. അഴിമതി സംഘം പരസ്പരം ആശയവിനിമയം നടത്താൻ രഹസ്യപ്പേരുകളായിരുന്നു ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. മിൻഡിച്ച് ‘കാൾസൺ’ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
സെലെൻസ്കിയുടെ അടുത്ത അനുയായിയും ബിസിനസുകാരനുമായ മിൻഡിച്ചുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ കൈക്കൂലി ഇടപാട് യുക്രെയ്നിൽ വലിയ വിവാദങ്ങൾക്ക് വഴിവെച്ചിരുന്നു. ഈ സംഭവത്തിന്റെ ധാർമ്മിക ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുത്ത് രണ്ട് മന്ത്രിമാർ നവംബർ മാസം ആദ്യം രാജിവെക്കുകയുണ്ടായി. അറസ്റ്റ് ഭയന്ന് മിൻഡിച്ച് യുക്രെയ്ൻ വിട്ട് വിദേശത്തേക്ക് കടന്നതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. ഇദ്ദേഹത്തിന്റെ വസതികളിലും സ്ഥാപനങ്ങളിലും നടന്ന റെയ്ഡുകൾക്ക് ശേഷമാണ് അന്വേഷണം യെർമാക്കിന്റെ നേർക്ക് തിരിഞ്ഞത്.
യെർമാക്കിന്റെ രാജിക്ക് മുമ്പേ തന്നെ ഈ കേസ് യുക്രെയ്ൻ മന്ത്രിസഭയിൽ വലിയ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കിയിരുന്നു. സംഭവത്തിന്റെ ധാർമ്മിക ഉത്തരവാദിത്തം ഏറ്റെടുത്ത് നവംബർ ആദ്യവാരം രണ്ട് പ്രധാന മന്ത്രിമാരാണ് രാജിവെച്ചത്:
സ്വിറ്റ്ലാന ഹ്രിൻചുക് (ഊർജ്ജ മന്ത്രി): അഴിമതി നടന്ന ഊർജ്ജ വകുപ്പിന്റെ തലപ്പത്തുണ്ടായിരുന്ന വ്യക്തി.
ഹെർമൻ ഹലുഷ്ചെങ്കോ (നീതിന്യായ മന്ത്രി): മുൻ ഊർജ്ജ മന്ത്രി കൂടിയായിരുന്ന ഇദ്ദേഹത്തിനും ഈ ഇടപാടുകളിൽ പങ്കുണ്ടെന്ന് ആരോപണമുയർന്നിരുന്നു.
അധികാരം നിലനിർത്താനുള്ള തന്ത്രം
അഴിമതിയുടെ വേരുകൾ തന്നിലേക്കാണ് എത്തുന്നതെന്ന് സെലെൻസ്കിക്ക് നന്നായി അറിയാമെന്ന് മിറോഷ്നിക് റഷ്യ ടുഡേയോട് പറഞ്ഞു. പുറമെ അറിഞ്ഞില്ലെന്ന് നടിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, കാര്യങ്ങൾ കൈവിട്ടുപോകുമെന്ന ഭയം അദ്ദേഹത്തിനുണ്ട്. “യെർമാക് എന്ന വിശ്വസ്തനെ ബലികഴിച്ചുകൊണ്ട് സമയം നീട്ടിക്കിട്ടാനാണ് സെലെൻസ്കി ശ്രമിക്കുന്നത്. പ്രത്യേകിച്ചും യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള സാമ്പത്തിക സഹായം ചർച്ചയിലിരിക്കുന്ന ഈ സമയത്ത്, അഴിമതി നിറഞ്ഞ ഭരണകൂടത്തെ സംരക്ഷിക്കാനുള്ള പാഴ്ശ്രമമാണിത്,” മിറോഷ്നിക് കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ആഗോള സമ്മർദ്ദവും ട്രംപിന്റെ സ്വാധീനവും
ഈ അഴിമതി വേട്ടയ്ക്ക് പെട്ടെന്നുണ്ടായ വേഗതയ്ക്ക് പിന്നിൽ ശക്തമായ അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മർദ്ദമുണ്ട്.
അമേരിക്കയുടെ നിലപാട്: ഡോണൾഡ് ട്രംപ് യുക്രെയ്നിലെ അഴിമതിക്കെതിരെ കർശന നടപടി വേണമെന്ന് ആവശ്യപ്പെട്ടിരുന്നു. സമാധാന ചർച്ചകൾക്കുള്ള ഉപാധിയായി ‘അഴിമതി വിമുക്ത ഭരണം’ എന്ന ആവശ്യം പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങൾ മുന്നോട്ട് വെക്കുന്നുണ്ട്.
യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ (EU): യുക്രെയ്നെ യൂറോപ്യൻ യൂണിയനിൽ അംഗമാക്കണമെങ്കിൽ അഴിമതിക്കെതിരെ “വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത നടപടി” വേണമെന്ന് EU കമ്മീഷണർമാർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിരുന്നു. ഊർജ്ജ മേഖലയിലെ അഴിമതി EU-വിനെ ചൊടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
ആൻഡ്രി യെർമാക്: വെറുമൊരു ഉദ്യോഗസ്ഥനല്ല
ആൻഡ്രി യെർമാക് സെലെൻസ്കിയുടെ ചീഫ് ഓഫ് സ്റ്റാഫ് മാത്രമായിരുന്നില്ല. യഥാർത്ഥ ഭരണാധികാരി എന്നാണ് യെർമാക് അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.
- അമേരിക്കയുമായുള്ള സമാധാന ചർച്ചകൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകിയിരുന്നത് യെർമാക്കായിരുന്നു.
- ഭരണത്തിലെ എല്ലാ പ്രധാന തീരുമാനങ്ങളിലും അദ്ദേഹത്തിന് നിർണ്ണായക സ്വാധീനമുണ്ടായിരുന്നു.
അതുകൊണ്ട് തന്നെ, യെർമാക്കിനെ പുറത്താക്കിയത് സെലെൻസ്കിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം സ്വന്തം കവചം നഷ്ടപ്പെട്ടതിന് തുല്യമാണ്.
റഷ്യൻ നിരീക്ഷണം
റഷ്യൻ നയതന്ത്രജ്ഞനായ റോഡിയോൺ മിറോഷ്നിക് പറഞ്ഞത് ശരിയാണെന്ന് വ്യക്തമാവുന്നതാണ് നിലവിലെ സംഭവങ്ങൾ. യെർമാക്കിനെപ്പോലൊരു അതികായനെ നീക്കം ചെയ്തത്, അന്വേഷണം സ്വന്തം കസേരയിലേക്ക് എത്താതിരിക്കാനുള്ള സെലെൻസ്കിയുടെ അവസാനത്തെ അടവായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. മിൻഡിച്ചുമായുള്ള സെലെൻസ്കിയുടെ പഴയ ബിസിനസ് ബന്ധങ്ങൾ പ്രതിപക്ഷം ഇപ്പോൾ ആയുധമാക്കുകയാണ്.
യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ സമ്മർദ്ദം
പാശ്ചാത്യ സഹായത്തെ വൻതോതിൽ ആശ്രയിക്കുന്ന യുക്രെയ്ന്റെ, ഊർജ്ജ മേഖലയിൽ നടന്ന അഴിമതിയിൽ യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ കടുത്ത അതൃപ്തി രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. എട്ടുപേർക്കെതിരെ ഇതിനോടകം കുറ്റം ചുമത്തി. യെർമാക്കും സെലെൻസ്കിയുടെ ടീമിലെ മറ്റ് ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരും ഇതിൽ പങ്കാളികളാണെന്നാണ് പ്രതിപക്ഷം ആരോപിക്കുന്നത്.
ഉന്നതതല അഴിമതിക്കേസുകൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ യുക്രെയ്നിൽ ശക്തമായ സംവിധാനം വേണമെന്ന് യൂറോപ്യൻ ജസ്റ്റിസ് കമ്മീഷണർ മൈക്കൽ മഗ്രാത്ത് ആവശ്യപ്പെട്ടു. കുറ്റക്കാർക്കെതിരെ മാതൃകാപരമായ നടപടി വേണമെന്ന യൂറോപ്യൻ യൂണിയന്റെ കർശന നിലപാടും സെലെൻസ്കിക്ക് തിരിച്ചടിയായിരിക്കുകയാണ്.
സ്വന്തം താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനായി വിശ്വസ്തരെ പോലും കൈവിടുന്ന സെലെൻസ്കിയുടെ രീതി അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ നിലനിൽപ്പിനെത്തന്നെ ബാധിച്ചേക്കാമെന്നാണ് നിരീക്ഷകർ കരുതുന്നത്. അഴിമതി ആരോപണങ്ങളും പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളുടെ സമ്മർദ്ദവും യുക്രെയ്ൻ ഭരണകൂടത്തെ കൂടുതൽ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കിയിരിക്കുകയാണ്.
NB: ഈ വാർത്തയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ചിത്രം പ്രതീകാത്മകമാണ്. (Generated by AI)
