അച്ഛനും മകനും ഭരിക്കുന്ന ‘അർക്കാഡാഗിന്റെ’ നാട്ടിൽ പുടിനും എർദോഗനും! ലോകം അറിയാത്ത രഹസ്യ രാഷ്ട്രത്തിലെ അപൂർവ ഉച്ചകോടി എന്തിന്?

ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും രഹസ്യസ്വഭാവമുള്ളതും, നയതന്ത്രപരമായി ഒറ്റപ്പെട്ടതുമായ രാജ്യങ്ങളിലൊന്നായ തുർക്ക്മെനിസ്ഥാൻ, തങ്ങളുടെ വിദേശനയത്തിന്റെ കാതലായ ‘സ്ഥിരമായ നിഷ്പക്ഷത’ (Permanent Neutrality) എന്ന തത്വത്തിന്റെ 30-ാം വാർഷികം ആഘോഷിക്കുന്ന സന്ദർഭത്തിൽ, അപൂർവമായ ഒരു അന്താരാഷ്ട്ര ഉച്ചകോടിക്ക് വേദിയാകുകയാണ്. മധ്യേഷ്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സുപ്രധാന സ്വാധീനമുള്ള റഷ്യ, തുർക്കി, ഇറാൻ എന്നീ രാജ്യങ്ങളിലെ നേതാക്കളാണ് രാജ്യ തലസ്ഥാനമായ അഷ്ഗാബത്തിൽ കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുന്നത്. റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്ലാഡിമിർ പുടിൻ, തുർക്കി പ്രസിഡന്റ് റജബ് ത്വയ്യിബ് എർദോഗൻ, ഇറാൻ പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസഷ്കിയൻ എന്നിവർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രാദേശിക നേതാക്കളുടെ സാന്നിധ്യം ഈ ഉച്ചകോടിയെ അന്താരാഷ്ട്ര ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാക്കുന്നു.

മുൻ സോവിയറ്റ് റിപ്പബ്ലിക്കായ തുർക്ക്മെനിസ്ഥാൻ, 1995-ൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ അംഗീകരിച്ച ‘സ്ഥിര നിഷ്പക്ഷത’ എന്ന തത്വം സ്വീകരിച്ചതിന് ശേഷം, ഏതെങ്കിലും സൈനിക സഖ്യങ്ങളിലോ അന്താരാഷ്ട്ര യൂണിയനുകളിലോ ചേരാതെ കർശനമായ ഒറ്റപ്പെടൽ നയം പാലിക്കുകയാണ്. എന്നാൽ, ലോകത്തിലെ നാലാമത്തെ വലിയ പ്രകൃതിവാതക ശേഖരം കൈവശമുള്ള ഈ രാജ്യം, വാതക ഇടപാടുകൾ കാരണം ചൈന, റഷ്യ, ഇറാൻ, തുർക്കി തുടങ്ങിയ വൻശക്തികളുമായി അടുത്ത ബന്ധം പുലർത്തുന്നുണ്ട്. ഈ ഉച്ചകോടി, രാജ്യത്തിന്റെ നിഷ്പക്ഷ പദവി ആവർത്തിച്ച് ഉറപ്പിക്കാനുള്ള ഒരു വേദി മാത്രമല്ല, സുപ്രധാന പ്രാദേശിക പങ്കാളികളുമായുള്ള സാമ്പത്തിക, തന്ത്രപരമായ ബന്ധം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്താനുള്ള അവസരം കൂടിയാണ്. ഈ അപൂർവ കൂടിച്ചേരൽ, മധ്യേഷ്യൻ ഊർജ്ജ രാഷ്ട്രീയത്തിലും പ്രാദേശിക സുരക്ഷാ സമവാക്യങ്ങളിലും എന്ത് മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തും എന്നറിയാൻ ലോകം ഉറ്റുനോക്കുകയാണ്.

പ്രസിഡൻഷ്യൽ രാജവംശം: അർക്കാഡാഗിന്റെ ഭരണം

1991-ൽ സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ തകർന്നപ്പോൾ സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയതിനുശേഷം തുർക്ക്മെനിസ്ഥാനിൽ മൂന്ന് പ്രസിഡന്റുമാർ മാത്രമാണ് അധികാരത്തിൽ വന്നിട്ടുള്ളത്.

സപർമുരത് നിയാസോവ്: ആദ്യ പ്രസിഡന്റായ അദ്ദേഹം സ്വയം “ജീവിതകാലം മുഴുവൻ പ്രസിഡന്റ്” എന്നും “തുർക്ക്മെൻസിന്റെ പിതാവ്” (തുർക്ക്മെൻബാഷി) എന്നും പ്രഖ്യാപിക്കുകയും 15 വർഷം രാജ്യം ഭരിക്കുകയും ചെയ്തു.

ബെർഡിമുഖമെഡോവ് കുടുംബം: 2006-ൽ പിതാവ് ഗുർബാംഗുലി ബെർഡിമുഖമെഡോവ് അധികാരമേറ്റെടുക്കുകയും 2022-ൽ മകൻ സെർദാർ ബെർഡിമുഖമെഡോവിന് പദവി കൈമാറുകയും ചെയ്തു.

വാസ്തവത്തിൽ, ഈ അച്ഛനും മകനും ചേർന്നാണ് രാജ്യം ഭരിക്കുന്നത്. ഗുർബാംഗുലിക്ക് ഇപ്പോഴും അപാരമായ ശക്തിയുണ്ട്. അദ്ദേഹം ‘തുർക്ക്മെൻ രാഷ്ട്രത്തിന്റെ നേതാവ്’ എന്നും, വീര സംരക്ഷകൻ എന്ന അർത്ഥം വരുന്ന ‘അർക്കാഡാഗ്’ എന്നും ഔദ്യോഗികമായി പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെട്ടു. 5 ബില്യൺ ഡോളർ ചെലവിൽ തന്റെ പേരിൽ ‘അർക്കാഡാഗ്’ എന്നൊരു നഗരം നിർമ്മിക്കുകയും ഭീമാകാരമായ സ്വർണ്ണ പ്രതിമകൾ സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

ഒറ്റപ്പെടലും നിഷ്പക്ഷതയും

അപ്രാപ്യതയുടെ കാര്യത്തിൽ പലപ്പോഴും ഉത്തരകൊറിയയുമായി തുലനം ചെയ്യുന്ന ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും രഹസ്യസ്വഭാവമുള്ള രാജ്യങ്ങളിലൊന്നാണ് തുർക്ക്മെനിസ്ഥാൻ. 1995-ൽ ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ തുർക്ക്മെനിസ്ഥാന്റെ ‘സ്ഥിര നിഷ്പക്ഷത’ പദവിയെ പിന്തുണച്ചതുമുതൽ അത് വിദേശനയത്തിന്റെ മൂലക്കല്ലായി മാറി. ഈ പദവി കാരണം ഏതെങ്കിലും യൂണിയനിലോ സൈനിക സഖ്യത്തിലോ പൂർണ്ണമായി ചേരുന്നതിൽ നിന്ന് ഈ രാജ്യത്തെ വിലക്കുന്നു.

നിഷ്പക്ഷതയുടെ ഗുണങ്ങളെ പ്രകീർത്തിക്കുന്ന ഒരു പുതിയ പുസ്തകം (“തുർക്ക്മെൻ ജനതയ്ക്കുള്ള വിലയേറിയ സമ്മാനം”) ഉച്ചകോടിക്ക് മുന്നോടിയായി സെർദാർ ബെർഡിമുഖമെഡോവ് പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയുണ്ടായി. വാതക കരാറുകൾ കാരണം ചൈന, റഷ്യ, ഇറാൻ, തുർക്കി എന്നിവരുമായി തുർക്ക്മെനിസ്ഥാന് ഏറ്റവും അടുത്ത ബന്ധമുണ്ട്, എന്നാൽ പടിഞ്ഞാറൻ രാജ്യങ്ങളുമായുള്ള സഹകരണം ഇപ്പോഴും പരിമിതമാണ്.

മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകൾക്കും സ്വതന്ത്ര മാധ്യമങ്ങൾക്കും ഈ രാജ്യം ഫലപ്രദമായി അടച്ചിട്ടിരിക്കുകയാണ്. രാജ്യത്തെ വിവരങ്ങളെല്ലാം കർശനമായി നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നവയും ‘ഭരണകൂടത്തെ പുകഴ്ത്തുക എന്ന ലക്ഷ്യം മാത്രം വെച്ചുള്ളവയുമാണ്’ എന്ന് റിപ്പോർട്ടേഴ്‌സ് വിത്തൗട്ട് ബോർഡേഴ്‌സ് പറയുന്നു.

വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമായ ‘നരകത്തിലേക്കുള്ള കവാടം’

ലോകത്തിലെ നാലാമത്തെ വലിയ പ്രകൃതിവാതക ശേഖരം തുർക്ക്മെനിസ്ഥാനിലുണ്ടെങ്കിലും, രാജ്യത്തിന്റെ മുക്കാൽ ഭാഗവും വിശാലമായ കാരകം മരുഭൂമിയാൽ മൂടപ്പെട്ടതാണ്. ജലസ്രോതസ്സുകൾ കുറവാണ് എന്നതും കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനം സ്ഥിതി കൂടുതൽ വഷളാക്കുമെന്ന മുന്നറിയിപ്പും നിലനിൽക്കുന്നു.

പ്രകൃതി വാതക ഗർത്തത്തിൽ അഞ്ച് പതിറ്റാണ്ടായി ആളിക്കത്തുന്ന ഒരു തീപിടുത്തം രാജ്യത്തെ പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര ആകർഷണമാണ്. ‘നരകത്തിലേക്കുള്ള കവാടം’ (The Gate to Hell) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ദർവാസ ഗർത്തം 1971-ൽ സോവിയറ്റ് ശാസ്ത്രജ്ഞർ അബദ്ധത്തിൽ കത്തിച്ചതുമുതൽ കത്തുകയാണ്. ഇത് അടയ്ക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ പലതവണ പരാജയപ്പെട്ടു. മാത്രമല്ല, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും കൂടുതൽ മീഥേൻ ചോർച്ചയുള്ള രാജ്യം തുർക്ക്മെനിസ്ഥാൻ ആണെന്നും റിപ്പോർട്ടുണ്ട്.

ദേശീയ ചിഹ്നങ്ങളായ പുണ്യമൃഗങ്ങൾ

തുർക്ക്മെനിസ്ഥാനിലെ തദ്ദേശീയ ഇനങ്ങളായ കുതിരയും (അഖൽ-ടെക്കെ) നായയും (അലബായ് അഥവാ മധ്യേഷ്യൻ ഇടയ നായ) പവിത്രമായി കണക്കാക്കുകയും അവയെ ദേശീയ ചിഹ്നങ്ങളുടെ പദവിയിലേക്ക് ഉയർത്തുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഗുർബാംഗുലിയുടെ നിർദ്ദേശപ്രകാരം ഈ മൃഗങ്ങളെ ആദരിക്കുന്ന നിരവധി പ്രതിമകൾ സ്ഥാപിക്കുകയും പൊതു അവധി ദിവസങ്ങളിൽ ഇവയെ ആഘോഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ലോക നേതാക്കൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർക്ക് ഈ അച്ഛനും മകനും പതിവായി നായ്ക്കളെയും കുതിരകളെയും സമ്മാനമായി നൽകുകയും സ്വീകരിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്.