ഇസ്രയേൽ-പലസ്തീൻ സംഘർഷത്തിന് ശാശ്വതമായ അറുതിവരുത്താനും ഇരു വിഭാഗങ്ങൾക്കും നീതി ഉറപ്പാക്കാനും ‘ദ്വിരാഷ്ട്ര പരിഹാരം’ മാത്രമാണ് ഏക മാർഗമെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുകയാണ് പോപ്പ് ലിയോ പതിനാലാമൻ. തന്റെ മധ്യപൂർവേഷ്യൻ പര്യടനത്തിനിടെ തുർക്കിയിൽ നിന്ന് ലെബനനിലേക്ക് പോകുമ്പോഴാണ് അദ്ദേഹം ഇക്കാര്യം തറപ്പിച്ചു പറഞ്ഞത്. ഗാസയിലെ യുദ്ധം രൂക്ഷമായി തുടരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ വത്തിക്കാന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുണ്ടാകുന്ന ഏറ്റവും ശക്തമായ ഇടപെടലാണിത്.
2025 മെയ് മാസത്തിൽ സ്ഥാനമേറ്റ കത്തോലിക്കാ സഭാ തലവനാണ് പോപ്പ് ലിയോ പതിനാലാമൻ. ചരിത്രത്തിലെ ആദ്യത്തെ അമേരിക്കൻ മാർപ്പാപ്പ എന്ന പ്രത്യേകതയും ഇദ്ദേഹത്തിനുണ്ട്. സ്ഥാനമേറ്റെടുത്ത ശേഷമുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആദ്യ വിദേശ പര്യടനമാണ് തുർക്കിയിലേക്കും ലെബനനിലേക്കും നടന്നത്.
ദ്വിരാഷ്ട്ര പരിഹാരവും വത്തിക്കാന്റെ നിലപാടും
ഇസ്രയേലികൾക്കും പലസ്തീനികൾക്കും ഒരുപോലെ നീതി ഉറപ്പാക്കാൻ സാധിക്കുന്ന ഒരേയൊരു വഴി പലസ്തീനെ ഒരു സ്വതന്ത്ര രാഷ്ട്രമായി അംഗീകരിക്കുക എന്നത് മാത്രമാണെന്ന് മാർപ്പാപ്പ വ്യക്തമാക്കി. 2015-ൽ തന്നെ വത്തിക്കാൻ പലസ്തീൻ രാഷ്ട്രത്തെ ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിച്ചിരുന്നു. വിമാനയാത്രയ്ക്കിടെ മാധ്യമപ്രവർത്തകരോട് സംസാരിക്കവെ അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: “ഇസ്രയേൽ നിലവിൽ ഈ പരിഹാരത്തെ അംഗീകരിക്കുന്നില്ലെന്ന് നമുക്കറിയാം, എന്നാൽ നീതിപൂർവ്വമായ സമാധാനത്തിന് ഇത് മാത്രമാണ് പോംവഴി.” വത്തിക്കാൻ എപ്പോഴും ഇസ്രയേലിന്റെ സുഹൃത്താണെന്നും, ഇരു വിഭാഗങ്ങൾക്കുമിടയിൽ ഒരു മധ്യസ്ഥനായി പ്രവർത്തിക്കാൻ സഭ പ്രതിജ്ഞാബദ്ധമാണെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
തുർക്കിയുമായുള്ള നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ
നവംബർ 27 മുതൽ 30 വരെയായിരുന്നു മാർപ്പാപ്പയുടെ തുർക്കി സന്ദർശനം. തന്റെ പര്യടനത്തിനിടെ, അങ്കാറയിൽ വെച്ച് തുർക്കി പ്രസിഡന്റ് റജബ് ത്വയ്യിബ് എർദോഗനുമായി നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ചയെക്കുറിച്ചും മാർപ്പാപ്പ വിശദീകരിച്ചു. ഗാസയിലെയും യുക്രെയ്നിലെയും യുദ്ധങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിൽ തുർക്കിക്ക് നിർണ്ണായക പങ്ക് വഹിക്കാൻ കഴിയുമെന്നാണ് മാർപ്പാപ്പയുടെ വിലയിരുത്തൽ. യുക്രെയ്ൻ, റഷ്യ, അമേരിക്ക എന്നീ രാജ്യങ്ങളുടെ തലവന്മാരുമായി എർദോഗനുള്ള അടുത്ത ബന്ധം സമാധാന ചർച്ചകൾക്കും വെടിനിർത്തലിനും വഴിയൊരുക്കുമെന്നും മാർപ്പാപ്പ പ്രത്യാശ പ്രകടിപ്പിച്ചു. പ്രത്യേകിച്ചും റഷ്യ-യുക്രെയ്ൻ ചർച്ചകൾക്ക് വേദി ഒരുക്കുന്നതിൽ എർദോഗൻ മുൻപും വിജയിച്ചിരുന്നു എന്നത് അദ്ദേഹം എടുത്തുപറഞ്ഞു. യുക്രെയ്ൻ സമാധാനത്തിനായി അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ് മുന്നോട്ടുവെച്ച നിർദ്ദേശങ്ങളും ചർച്ചയായതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ.
ലെബനൻ സന്ദർശനം
തുർക്കിയിൽ നിന്ന് ലെബനനിലെത്തിയ അദ്ദേഹം പ്രസിഡന്റ് ജോസഫ് ഔണുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തി. ക്രിസ്ത്യാനികൾക്കും മുസ്ലീങ്ങൾക്കും ഒരുപോലെ ആദരണീയനായ വിശുദ്ധ ചാർബലിന്റെ കല്ലറയിൽ അദ്ദേഹം പ്രാർത്ഥന നടത്തി. ലെബനനിലെ വിവിധ മതവിഭാഗങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള ഐക്യം കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ അദ്ദേഹം ആഹ്വാനം ചെയ്തു.
ഇസ്രയേലിന്റെ എതിർപ്പും നിലവിലെ പ്രതിസന്ധിയും
സമാധാനത്തിനായുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മർദ്ദങ്ങൾ വർധിക്കുമ്പോഴും ഇസ്രയേൽ തങ്ങളുടെ നിലപാടിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുകയാണ്. പലസ്തീൻ രാഷ്ട്രം എന്ന ആശയത്തെ താൻ അംഗീകരിക്കില്ലെന്നും, ഇക്കാര്യത്തിൽ പുറത്തുനിന്നുള്ളവരുടെ ഉപദേശങ്ങളോ ട്വീറ്റുകളോ തനിക്ക് ആവശ്യമില്ലെന്നും ഇസ്രയേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹു ഈയിടെ തുറന്നടിച്ചിരുന്നു.
പലസ്തീനെ അംഗീകരിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങളുടെ നടപടിയെ “നാണക്കേട്” എന്നാണ് നെതന്യാഹു വിശേഷിപ്പിച്ചത്. “ഒക്ടോബർ 7-ന് ശേഷവും പലസ്തീന് രാഷ്ട്രപദവി നൽകുന്നത് അൽ-ഖ്വയ്ദയ്ക്ക് ന്യൂയോർക്കിന് സമീപം രാജ്യം നൽകുന്നതിന് തുല്യമാണ്” എന്നുള്ള വിവാദ പരാമർശവും നെതന്യാഹു നടത്തിയിരുന്നു.
ഒക്ടോബർ 10-ന് അമേരിക്കയുടെ മധ്യസ്ഥതയിൽ രൂപപ്പെട്ട വെടിനിർത്തൽ കരാർ പ്രകാരം 20 ഇസ്രയേലി ബന്ദികൾക്ക് പകരമായി 2,000 പലസ്തീൻ തടവുകാരെ മോചിപ്പിക്കാനും ഇസ്രയേൽ സൈന്യം പിന്മാറാനും ധാരണയായിരുന്നു. എന്നാൽ, കരാറുകൾക്കിടയിലും ഇസ്രയേൽ ആക്രമണങ്ങൾ തുടരുകയാണെന്നും, സഹായവിതരണം തടസ്സപ്പെട്ടതിനാൽ ഗാസയിലെ ജനജീവിതം അതീവ ദുരിതത്തിലാണെന്നും യുഎൻ ഏജൻസികൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. കരാറിന് ശേഷവും ഗാസയിൽ ഇസ്രയേൽ ആക്രമണം തുടരുന്നതിനാൽ ഇതിനെ അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങൾ ‘റെഡ്യൂസ് ഫയർ’ എന്നാണ് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ഗാസയിലെ മരണസംഖ്യ 70,000 കടന്നതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ.
പതിറ്റാണ്ടുകളായി തുടരുന്ന ഈ സംഘർഷത്തിന് അറുതിവരുത്താൻ ദ്വിരാഷ്ട്ര പരിഹാരമാണ് വേണ്ടതെന്ന് വത്തിക്കാനും ലോകരാഷ്ട്രങ്ങളും ആവർത്തിക്കുമ്പോഴും, ഇസ്രയേലിന്റെ നിസ്സഹകരണം സമാധാനശ്രമങ്ങൾക്ക് വെല്ലുവിളിയായി തുടരുന്നു. യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ എർദോഗനെപ്പോലുള്ള നേതാക്കളുടെ നയതന്ത്ര ഇടപെടലുകൾ ഫലം കാണുമോ എന്നാണ് ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത്.
