മധ്യപൂർവേഷ്യയിൽ വീണ്ടും യുദ്ധഭീതി കനക്കുകയാണ്. കഴിഞ്ഞ മാസം വലിയ നയതന്ത്ര ഇടപെടലുകൾക്ക് പിന്നാലെ നിലവിൽ വന്ന വെടിനിർത്തൽ ധാരണ ഗുരുതരമായ പ്രതിസന്ധിയിലായിരിക്കുകയാണ്. തുടർച്ചയായ ഒൻപതാം രാത്രിയും അമേരിക്ക ഇറാന്റെ വിവിധ കേന്ദ്രങ്ങൾ ലക്ഷ്യമിട്ട് ആക്രമണം നടത്തിയെന്ന ആരോപണമാണ് ഇപ്പോൾ പുതിയ സംഘർഷത്തിന് വഴിവെച്ചിരിക്കുന്നത്. ഏറ്റവും ആശങ്കയുണർത്തുന്ന കാര്യം, നിർമ്മാണത്തിലിരുന്ന ഒരു ആണവ വൈദ്യുത നിലയവും ഈ ആക്രമണത്തിൽ ലക്ഷ്യമാക്കപ്പെട്ടുവെന്നാണ് ഇറാന്റെ ആരോപണം. ഇതോടെ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വീണ്ടും അതീവ അപകടകരമായ ഘട്ടത്തിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണ്.
തെക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഖുസെസ്ഥാൻ പ്രവിശ്യയിലെ ഡാർഖോവിൻ ആണവ വൈദ്യുത നിലയമാണ് അമേരിക്കയുടെ പുതിയ ആക്രമണത്തിൽ ലക്ഷ്യമാക്കപ്പെട്ടതെന്ന് ഇറാൻ ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥിരീകരിച്ചു. ഈ പ്ലാന്റ് ഇപ്പോഴും നിർമ്മാണ ഘട്ടത്തിലായിരുന്നുവെന്നും സമാധാനപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്കായുള്ള ആണവോർജ്ജ പദ്ധതിയുടെ ഭാഗമായിരുന്നുവെന്നും ഇറാന്റെ ആണവോർജ്ജ സംഘടന അറിയിച്ചു. ഒരു സൈനിക കേന്ദ്രമല്ലാത്ത, ഭാവിയിൽ വൈദ്യുതി ഉൽപാദനത്തിനായി നിർമ്മിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന പദ്ധതിക്കെതിരെയാണ് ആക്രമണമെന്ന ആരോപണം ഉയർന്നതോടെ സംഭവം അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിലും വലിയ ചർച്ചയായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.
ഇറാന്റെ ഡെപ്യൂട്ടി വിദേശകാര്യ മന്ത്രി കാസിം ഗാരിബാബാദി അമേരിക്കയുടെ നടപടിയെ അതിശക്തമായ ഭാഷയിൽ അപലപിച്ചു. ഡാർഖോവിൻ പ്ലാന്റിനെതിരായ ആക്രമണം ഇറാന്റെ സമാധാനപരമായ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾക്കുനേരെയുള്ള അപകടകരമായ നീക്കമാണെന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഇത്തരത്തിലുള്ള ആക്രമണങ്ങൾ മേഖലയിലെ അസ്ഥിരതയും സുരക്ഷാ പ്രതിസന്ധിയും കൂടുതൽ വഷളാക്കുമെന്നും അതിന്റെ പൂർണ ഉത്തരവാദിത്വം അമേരിക്കയ്ക്കാണെന്നും അദ്ദേഹം ആരോപിച്ചു. ദേശീയ സുരക്ഷയും താൽപ്പര്യങ്ങളും സംരക്ഷിക്കാൻ ഇറാൻ “ഉചിതമായ നടപടി” സ്വീകരിക്കുമെന്ന മുന്നറിയിപ്പും അദ്ദേഹം നൽകി.
ഈ മുന്നറിയിപ്പ് വെറും നയതന്ത്ര പ്രസ്താവനയല്ലെന്ന് നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നു. കഴിഞ്ഞ മാസങ്ങളിലുടനീളം ഇറാൻ പലവട്ടം വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുള്ളത്, രാജ്യത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങൾക്കും ആണവ പദ്ധതികൾക്കും നേരെയുള്ള ആക്രമണങ്ങൾ ഒരിക്കലും അവഗണിക്കില്ല എന്നതാണ്. അതിനാൽ തന്നെ ഇത്തവണത്തെ പ്രതികരണം മുൻകാലങ്ങളെക്കാൾ ശക്തമായിരിക്കാമെന്ന വിലയിരുത്തലുകളാണ് ഉയരുന്നത്.
അതേസമയം, അമേരിക്കയുടെ നിലപാട് തികച്ചും വ്യത്യസ്തമാണ്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ വാണിജ്യ കപ്പലുകൾക്കും മറ്റ് കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിനുമെതിരെ ഇറാൻ നടത്തിയ നടപടികൾക്കുള്ള പ്രത്യാക്രമണമായാണ് പുതിയ സൈനിക നീക്കങ്ങളെ അമേരിക്ക വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട എണ്ണ ഗതാഗത പാതകളിലൊന്നായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലൂടെ ദിവസേന കോടിക്കണക്കിന് ബാരൽ ക്രൂഡ് ഓയിൽ കടന്നുപോകുന്നു. ഈ കടലിടുക്കിലെ സുരക്ഷയെ ബാധിക്കുന്ന ഏത് നടപടിയും ആഗോള സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ നേരിട്ട് ബാധിക്കുമെന്നതിനാൽ അമേരിക്ക തന്റെ ഇടപെടലിനെ ന്യായീകരിക്കുകയാണ്.
അമേരിക്കൻ സൈനിക വൃത്തങ്ങൾ പറയുന്നതനുസരിച്ച്, ഇറാന്റെ നാവിക ശേഷിയും കപ്പൽ ആക്രമണ ശേഷിയും ദുർബലപ്പെടുത്തുകയാണ് ലക്ഷ്യം. അതിനൊപ്പം, മേഖലയിലെ അമേരിക്കൻ സൈനിക താവളങ്ങൾക്കും സഖ്യരാജ്യങ്ങൾക്കും നേരെയുള്ള ഭീഷണി കുറയ്ക്കുന്നതിനും ആക്രമണങ്ങൾ സഹായിക്കുമെന്നാണ് അമേരിക്കയുടെ വിലയിരുത്തൽ. എന്നാൽ ഇറാൻ ഇതെല്ലാം തള്ളിക്കളയുകയും യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യം രാജ്യത്തിന്റെ തന്ത്രപ്രധാന അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളെ തകർക്കുക മാത്രമാണെന്നും ആരോപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഈ പുതിയ ആക്രമണങ്ങൾക്ക് പിന്നാലെ ഇറാനും തിരിച്ചടി ആരംഭിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ അമേരിക്ക ഉപയോഗിക്കുന്ന സൈനിക സൗകര്യങ്ങളും താവളങ്ങളും ലക്ഷ്യമിട്ട് ഇറാൻ പ്രതികാര ആക്രമണങ്ങൾ നടത്തിയെന്നാണ് വിവരം. ഏതെല്ലാം കേന്ദ്രങ്ങളാണ് ലക്ഷ്യമാക്കിയതെന്ന കാര്യത്തിൽ വ്യക്തമായ ഔദ്യോഗിക വിവരങ്ങൾ പുറത്തുവന്നിട്ടില്ലെങ്കിലും മേഖലയിൽ സുരക്ഷാ ജാഗ്രത അതീവ ശക്തമാക്കിയിരിക്കുകയാണ്.
ഈ സംഘർഷം കൂടുതൽ സങ്കീർണ്ണമാക്കുന്ന മറ്റൊരു കാര്യം, ഏതാനും ആഴ്ചകൾക്ക് മുൻപ് ഇരുരാജ്യങ്ങളും വെടിനിർത്തലിന് സമ്മതിച്ചിരുന്നതാണ്. പാകിസ്ഥാന്റെ മധ്യസ്ഥതയിൽ നടന്ന ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷം ജൂൺ മാസത്തിൽ ഒരു ധാരണാപത്രത്തിൽ ഒപ്പുവെച്ചിരുന്നു. ശത്രുത അവസാനിപ്പിക്കുകയും സ്ഥിരമായ സമാധാന കരാറിലേക്ക് നീങ്ങുകയും ചെയ്യുക എന്നതായിരുന്നു ആ ധാരണയുടെ ലക്ഷ്യം. എന്നാൽ ഇപ്പോഴുണ്ടായിരിക്കുന്ന പുതിയ ആക്രമണങ്ങളും തിരിച്ചടികളും ആ വെടിനിർത്തൽ കരാർ പ്രായോഗികമായി തകർന്നിരിക്കുകയാണെന്ന സൂചനയാണ് നൽകുന്നത്.
സംഘർഷത്തിന്റെ മറ്റൊരു വശം അമേരിക്കൻ സൈനികരുടെ മരണമാണ്. വടക്കൻ ഇറാഖിൽ നടന്ന ഇറാനിയൻ ആക്രമണത്തിന് പിന്നാലെ ഒരു അമേരിക്കൻ സൈനികൻ കൊല്ലപ്പെട്ടതായി CENTCOM സ്ഥിരീകരിച്ചു. ജോർദാനിലെ അമേരിക്കൻ താവളത്തിന് നേരെ നടന്ന ആക്രമണത്തിന് പിന്നാലെയാണ് ഈ സംഭവം. ജോർദാനിൽ നടന്ന ആക്രമണത്തിൽ രണ്ട് അമേരിക്കൻ സൈനികർ കൊല്ലപ്പെടുകയും ഒരാളെ കാണാതാവുകയും ചെയ്തതായി അമേരിക്ക നേരത്തെ അറിയിച്ചിരുന്നു.
വടക്കൻ ഇറാഖിൽ കൊല്ലപ്പെട്ട സൈനികനെക്കുറിച്ച് അമേരിക്ക നൽകിയ വിശദീകരണം പ്രത്യേക ശ്രദ്ധ നേടുന്നുണ്ട്. ഇറാനിയൻ ആക്രമണ ഡ്രോണിൽ നിന്ന് വീണെങ്കിലും പൊട്ടിത്തെറിക്കാതെ കിടന്നിരുന്ന സ്ഫോടക വസ്തുക്കൾ നിയന്ത്രിത രീതിയിൽ നിർവീര്യമാക്കുന്നതിനിടെയാണ് അപകടമുണ്ടായതെന്ന് സെൻട്രൽ കമാൻഡ് വ്യക്തമാക്കി. ഈ സ്ഫോടനത്തിൽ മറ്റൊരു സൈനികനും പരിക്കേറ്റിട്ടുണ്ട്. യുദ്ധഭൂമിയിൽ നേരിട്ടുള്ള ആക്രമണങ്ങൾ മാത്രമല്ല, അവശേഷിക്കുന്ന സ്ഫോടക വസ്തുക്കളും എത്രത്തോളം അപകടകരമാണെന്നതിന്റെ ഉദാഹരണമായാണ് ഈ സംഭവം വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
ജോർദാനിൽ ആക്രമണം നടന്ന സ്ഥലത്ത് അമേരിക്കൻ സൈന്യം നടത്തിയ തിരച്ചിലിലും നിർണായക വിവരങ്ങൾ ലഭിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. സംഭവസ്ഥലത്ത് നിന്ന് “അജ്ഞാത അവശിഷ്ടങ്ങൾ” കണ്ടെത്തിയതായി അമേരിക്ക അറിയിച്ചു. അവയുടെ സ്വഭാവം തിരിച്ചറിയുന്നതിനുള്ള പരിശോധനകൾ ഇപ്പോഴും തുടരുകയാണ്. ഈ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ആക്രമണത്തിൽ ഉപയോഗിച്ച ആയുധ സംവിധാനങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടതാണോ, അതോ മറ്റേതെങ്കിലും സാങ്കേതിക തെളിവുകളാണോ എന്നത് അന്വേഷണത്തിന് ശേഷമേ വ്യക്തമാകൂ.
ഇതിനിടെ, അമേരിക്ക ഇറാനെതിരായ സാമ്പത്തിക സമ്മർദവും ശക്തമാക്കിയിരിക്കുകയാണ്. ഇറാനിയൻ തുറമുഖങ്ങൾക്കെതിരെ വീണ്ടും ഉപരോധ നടപടികൾ ഏർപ്പെടുത്തിയതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. സാമ്പത്തിക ഉപരോധവും സൈനിക സമ്മർദവും ഒരുമിച്ച് ഉപയോഗിച്ച് ഇറാനെ അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ കൂടുതൽ ഒറ്റപ്പെടുത്താനുള്ള ശ്രമമാണ് അമേരിക്ക നടത്തുന്നതെന്ന് വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നു. എന്നാൽ ഇത്തരം ഉപരോധങ്ങൾ ഇറാന്റെ നിലപാടിനെ കൂടുതൽ കടുപ്പിക്കാനേ ഇടയാക്കൂവെന്നാണ് മറ്റൊരു വിഭാഗത്തിന്റെ വിലയിരുത്തൽ.
ഇതിനൊപ്പമാണ് ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് സംബന്ധിച്ച ആശങ്കകളും ഉയരുന്നത്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ നിയന്ത്രണം കർശനമാക്കിയതായും ചില റിപ്പോർട്ടുകൾ പുറത്തുവന്നിട്ടുണ്ട്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട സമുദ്ര വ്യാപാര പാതകളിലൊന്നായ ഈ മേഖലയിൽ എന്തെങ്കിലും തടസ്സം ഉണ്ടായാൽ ആഗോള എണ്ണവില കുതിച്ചുയരാനും ചരക്ക് ഗതാഗതം തടസ്സപ്പെടാനും സാധ്യതയുണ്ട്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ മേഖലയിലെ ഓരോ സൈനിക നീക്കവും ലോക രാജ്യങ്ങൾ അതീവ ജാഗ്രതയോടെയാണ് നിരീക്ഷിക്കുന്നത്.
അമേരിക്കയുടെ വിശദീകരണം അനുസരിച്ച്, ഇറാന്റെ ഇസ്ലാമിക് റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സ് സേനയുടെ പ്രവർത്തനശേഷി കുറയ്ക്കുകയും വാണിജ്യ കപ്പലുകൾക്കെതിരായ ഭീഷണി ഇല്ലാതാക്കുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ് പുതിയ ആക്രമണങ്ങളുടെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. ജോർദാനിൽ അമേരിക്കൻ സൈനികർ കൊല്ലപ്പെട്ട സംഭവത്തിന് ഉത്തരവാദികളെന്ന് അമേരിക്ക ആരോപിക്കുന്ന വിഭാഗങ്ങൾക്കെതിരെയും കർശന നടപടി തുടരുമെന്നാണ് അമേരിക്ക വ്യക്തമാക്കുന്നത്.
Also Read: പിഴച്ച തന്ത്രങ്ങൾ, പരാജയപ്പെട്ട ഭരണം; ഭൂപടത്തിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമാകുമോ പാകിസ്ഥാൻ?
എന്നാൽ ഇറാൻ ഈ വാദങ്ങൾ പൂർണമായും നിഷേധിക്കുകയാണ്. അമേരിക്കയുടെ യഥാർത്ഥ ലക്ഷ്യം ഇറാന്റെ സൈനികവും സാങ്കേതികവുമായ പുരോഗതി തടയുകയും രാജ്യത്തെ സ്ഥിരമായ സമ്മർദത്തിലാക്കുകയും ചെയ്യുക മാത്രമാണെന്നാണ് ഇറാന്റെ ആരോപണം. സമാധാനപരമായ ആണവ പദ്ധതികൾക്കുപോലും ആക്രമണം നേരിടേണ്ടിവരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ ഇനി കൂടുതൽ ശക്തമായ പ്രതിരോധ നടപടികളിലേക്ക് നീങ്ങേണ്ടിവരുമെന്നാണ് ഇറാന്റെ നിലപാട്.
ഇപ്പോൾ അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹത്തിന്റെ പ്രധാന ആശങ്ക, ഈ ഏറ്റുമുട്ടൽ നിയന്ത്രണാതീതമായ ഒരു പ്രാദേശിക യുദ്ധമായി മാറുമോയെന്നതാണ്. ഒരു വശത്ത് അമേരിക്കൻ സൈനിക സാന്നിധ്യം വ്യാപകമായി നിലനിൽക്കുമ്പോൾ മറുവശത്ത് ഇറാനും അതിന്റെ സഖ്യകക്ഷികളും വിവിധ മേഖലകളിൽ ശക്തമായ സ്വാധീനം പുലർത്തുന്നു. അതിനാൽ ഒരു ചെറിയ ആക്രമണമോ തെറ്റായ കണക്കുകൂട്ടലോ പോലും വലിയ പ്രാദേശിക യുദ്ധത്തിലേക്ക് സാഹചര്യം നയിക്കാനുള്ള സാധ്യത തള്ളിക്കളയാനാവില്ല.
നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങൾ വീണ്ടും സജീവമാകേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത ഇപ്പോൾ കൂടുതൽ ശക്തമായി ഉയരുകയാണ്. വെടിനിർത്തൽ കരാർ പുനഃസ്ഥാപിക്കാനും പുതിയ ചർച്ചകൾ ആരംഭിക്കാനും നിരവധി രാജ്യങ്ങൾ ആഹ്വാനം ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിലും, നിലവിലെ സാഹചര്യത്തിൽ ഇരുപക്ഷവും പരസ്പരം കടുത്ത ആരോപണങ്ങളുമായാണ് മുന്നോട്ട് പോകുന്നത്. സൈനിക നീക്കങ്ങൾ വർധിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് സമാധാന സാധ്യതകൾ കുറയുകയും യുദ്ധസാധ്യതകൾ ഉയരുകയും ചെയ്യുന്ന സാഹചര്യമാണ് ഇപ്പോൾ പശ്ചിമേഷ്യയിൽ രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്.
അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ഈ പുതിയ ഏറ്റുമുട്ടൽ വെറും രണ്ട് രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിലെ പ്രശ്നമല്ല. ആഗോള എണ്ണ വിപണി, അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരം, മേഖലയുടെ സുരക്ഷ, ലോക രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ശക്തിസമവാക്യങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം ഈ സംഘർഷത്തിന്റെ ദിശയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ തന്നെ ഡാർഖോവിൻ ആണവ നിലയത്തെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ഈ സംഭവവികാസങ്ങൾ അടുത്ത ദിവസങ്ങളിൽ ലോകം ഏറ്റവും സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുന്ന വിഷയങ്ങളിലൊന്നായി മാറുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്.
NB: ഈ വാർത്തയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ചിത്രം പ്രതീകാത്മകമാണ്. (AI SOURCES)
