പശ്ചിമേഷ്യയുടെ ഊർജ്ജനാഡിയിൽ വീണ്ടും സമ്മർദ്ദത്തിന്റെ പാരമ്യം. പേർഷ്യൻ ഗൾഫിന്റെയും ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെയും നീലജലത്തിന് മുകളിൽ ഇരുണ്ട നിഴൽ വീഴ്ത്തിക്കൊണ്ട് ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള വാക്പോര് പുതിയൊരു തലത്തിലേക്ക് കടന്നിരിക്കുന്നു. “ചർച്ചകളില്ല” എന്ന കർശന നിലപാടിൽ നിന്ന് “സംസാരിക്കാൻ തയ്യാർ” എന്ന അനുനയത്തിലേക്ക് അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപ് മലക്കംമറിഞ്ഞപ്പോൾ, ഇറാനിൽ നിന്ന് ഉയർന്നത് സന്ധി ചെയ്യാത്ത മുന്നറിയിപ്പാണ്. ഇറാന്റെ പരമോന്നത ദേശീയ സുരക്ഷാ കൗൺസിൽ സെക്രട്ടറിയും ഐആർജിസി മുൻ കമാൻഡറുമായ മേജർ ജനറൽ മൊഹ്‌സെൻ റെസായിയുടെ വാക്കുകൾ അമേരിക്കയുടെ നയതന്ത്ര തന്ത്രങ്ങളെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു.
കടലിടുക്കിലെ പുതിയ ഭൂരാഷ്ട്രീയ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളെയും ഊർജ്ജ സുരക്ഷയെയും ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള ഈ പോർമുഖം വെറുമൊരു വാക്കേറ്റമല്ല. ആഗോള എണ്ണവിപണിയെയും ഗൾഫ് സുരക്ഷയെയും പിടിച്ചുകുലുക്കുന്ന ഒരു വലിയ പ്രതിസന്ധിയുടെ തുടക്കമാണിത്. അമേരിക്കയുടെ സമ്മിശ്ര സൂചനകൾ ഗൾഫിലെ യഥാർത്ഥ നിയന്ത്രണം ആരുടെ കയ്യിലാണെന്ന ചോദ്യം വീണ്ടും സജീവമാക്കുന്നു. ഇറാൻ ഉയർത്തുന്ന കർശനമായ നിബന്ധനകൾ അംഗീകരിക്കാതെ ഒരു വിട്ടുവീഴ്ചയുമില്ലെന്ന നിലപാടിലാണ് ഇറാൻ നേതൃത്വം.
സമൂഹമാധ്യമങ്ങളിലൂടെയുള്ള അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപിന്റെ പോസ്റ്റുകളാണ് പുതിയ രാഷ്ട്രീയ കോലാഹലത്തിന് തിരികൊളുത്തിയത്. “ഇറാൻ വേഗത്തിലും മോശമായും ഒരു കരാർ ഉണ്ടാക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു” എന്ന ട്രൂത്ത് സോഷ്യൽ പോസ്റ്റ് പുറത്തുവന്ന് മണിക്കൂറുകൾക്കകമാണ് താൻ ഇടപെടണോ വേണ്ടയോ എന്ന് പിന്നീട് തീരുമാനിക്കാമെന്നും അതിലേക്ക് തങ്ങൾ തുറന്നിരിക്കുന്നുവെന്നും ട്രംപ് കൂട്ടിച്ചേർത്തത്. ആഗോളതലത്തിൽ തങ്ങളുടെ ഇച്ഛാശക്തി നടപ്പിലാക്കാൻ കഴിയാതെ വരുമ്പോൾ അമേരിക്ക സ്വീകരിക്കുന്ന പതിവ് പ്രഷർ ടാക്ടിക്സ് ആണിത്.
എന്നാൽ, ഈ നിലപാടുകൾക്ക് വലിയ ആയുസ്സുണ്ടായിരുന്നില്ല. ഏതാനും ആഴ്ചകൾക്ക് മുമ്പ് ഓഗസ്റ്റിൽ ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്കുമായി ചർച്ചകളൊന്നുമില്ലെന്നും നാവിക ഉപരോധം കർശനമാണെന്നും ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് സുരക്ഷിതമാണെന്നും ട്രംപ് വാദിച്ചിരുന്നു. ഇതിന് തൊട്ടുപിന്നാലെ ദൂതനായ ജാരെഡ് കുഷ്‌നർ ചർച്ചകൾ അതിശക്തമാണെന്ന് പറഞ്ഞത് വൈറ്റ് ഹൗസിനുള്ളിലെ ആഭ്യന്തര ആശയക്കുഴപ്പം തുറന്നുകാട്ടി. വെനിസ്വേലൻ മാതൃകയിൽ എണ്ണ നിയന്ത്രിക്കുമെന്ന ഭീഷണിയും ഇടക്കാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ശേഷം യുദ്ധം അവസാനിക്കുമെന്ന അവകാശവാദവും ട്രംപിന്റെ നയങ്ങളെ കൂടുതൽ അവ്യക്തമാക്കി. ഈ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളാണ് ഇറാനെ പ്രകോപിപ്പിച്ചത്.
സെപ്റ്റംബർ 14ന് രാത്രി തന്റെ ഔദ്യോഗിക എക്സ് അക്കൗണ്ടിലൂടെ മൊഹ്‌സെൻ റെസായി നൽകിയ മറുപടി അമേരിക്കയുടെ മേൽക്കൈ അവകാശവാദങ്ങളെ തകർത്തെറിയുന്നതായിരുന്നു. “ചർച്ചകളില്ല” എന്നതിൽ നിന്ന് “സംസാരിക്കാൻ തയ്യാർ” എന്ന നിലയിലേക്ക് ട്രംപ് മാറിയത് നാശനഷ്ട നിയന്ത്രണത്തിന്റെ ഭാഗമാണെന്ന് റെസായി തുറന്നുകാട്ടി. എണ്ണയെയും കടലിടുക്കിനെയും ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള കളിയുടെ നിയമങ്ങൾ ഇതിനോടകം മാറിമറഞ്ഞിരിക്കുന്നുവെന്ന് അദ്ദേഹം ഓർമ്മിപ്പിച്ചു.
“ഇറാന്റെ നിബന്ധനകൾ പാലിക്കുന്നതുവരെ ചർച്ചയില്ല, കാത്തിരിക്കൂ!” എന്ന റെസായിയുടെ വാക്കുകൾ ഇറാന്റെ ഉറച്ച തീരുമാനത്തിന്റെ പ്രഖ്യാപനമാണ്. പേർഷ്യൻ ഗൾഫിലെ അമേരിക്കൻ സാനിധ്യവും നാവിക അവകാശവാദങ്ങളും വെറും പൊള്ളയാണെന്നും ജലപാത പൂർണ്ണമായും ഇറാനിയൻ നിയന്ത്രണത്തിലാണെന്നും ഐആർജിസി മുൻ കമാൻഡർ ആവർത്തിച്ചുറപ്പിക്കുന്നു. അമേരിക്കയുടെ പരാജയപ്പെട്ട തന്ത്രങ്ങളെ മൂടിക്കെട്ടാനുള്ള മീഡിയ സ്പിൻ മാത്രമാണിത് എന്ന നിലപാടിലാണ് ഇറാനിയൻ സുരക്ഷാ കേന്ദ്രങ്ങൾ.
ഉറപ്പുകളില്ലാത്ത നയതന്ത്രം ഒരു കെണിയാണെന്ന കർശന നിലപാടാണ് ഇറാൻ പുലർത്തുന്നത്. പാകിസ്ഥാൻ ധാരണാപത്രത്തിലെ വാഗ്ദാനങ്ങളിൽ നിന്ന് അമേരിക്ക മുൻപ് പിന്മാറിയത് ഇറാനിയൻ നേതൃത്വത്തിന്റെ ഓർമ്മയിലുണ്ട്. വാക്കുകളല്ല, മറിച്ച് പ്രവൃത്തികളാണ് വിശ്വാസ്യതയുടെ മാനദണ്ഡം. ഇറാൻ മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന ഡിമാൻഡുകൾ വ്യക്തമാണ്, അമേരിക്ക യുദ്ധവും ഉപരോധവും പൂർണ്ണമായും അവസാനിപ്പിക്കുക. മരവിപ്പിച്ച ഇറാന്റെ ആഗോള സ്വത്തുക്കൾ വിട്ടയക്കുക. ലെബനൻ, ഗാസ ഉൾപ്പെടെയുള്ള മേഖലകളിൽ സമഗ്രമായ വെടിനിർത്തലിന് സമ്മതിക്കുക. ഈ വ്യവസ്ഥകൾ പാലിക്കപ്പെടാതെ ഒരു ഡയലോഗിനും പ്രസക്തിയില്ല. എണ്ണയുടെയും സമുദ്രവ്യാപാരത്തിന്റെയും സന്തുലിതാവസ്ഥ മാറിയിരിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, അമേരിക്കൻ നിബന്ധനകൾക്ക് കീഴടങ്ങാൻ ഇറാൻ തയ്യാറല്ല.
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ അനിശ്ചിതത്വം ലോകമെമ്പാടുമുള്ള എണ്ണവിലയെയും കപ്പൽ ഗതാഗതത്തെയും നേരിട്ട് ബാധിക്കുന്നുണ്ട്. സൗദി അറേബ്യയും ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളും ഈ തർക്കത്തിൽ ആശങ്കാകുലരാണ്. അമേരിക്കൻ നാവികസേനയുടെ സാന്നിധ്യം ഉണ്ടായിരുന്നിട്ടും സുരക്ഷിതമല്ലാത്ത പാതയായി ജലപാത മാറ്റാൻ ഐആർജിസിയുടെ തന്ത്രങ്ങൾക്കായിട്ടുണ്ട്. എണ്ണ വിതരണ ശൃംഖലയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ചെറിയൊരു തടസ്സം പോലും ആഗോള പണപ്പെരുപ്പത്തിന് ആക്കം കൂട്ടും.
ട്രംപിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ആട്ടങ്ങൾ അമേരിക്കൻ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ലക്ഷ്യം വെച്ചുള്ളതാണെങ്കിലും, പശ്ചിമേഷ്യയിലെ തറയടി യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ അതല്ലെന്ന് വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. ഇറാൻ ഉയർത്തുന്ന സൈനിക-സാമ്പത്തിക പ്രതിരോധം അമേരിക്കയെയും സഖ്യകക്ഷികളെയും പുനർവിചിന്തനത്തിന് പ്രേരിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. വെനിസ്വേല മോഡൽ ഭീഷണികൾ ഗൾഫിൽ ഏശില്ലെന്ന് റെസായിയുടെ മുന്നറിയിപ്പ് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഇന്ന് പശ്ചിമേഷ്യയിൽ നയതന്ത്രം പരാജയത്തിന്റെ വക്കിലാണ്. അമേരിക്കയുടെ സമ്മിശ്ര സൂചനകളും ഇറാന്റെ വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത വ്യവസ്ഥകളും തമ്മിലുള്ള അകലം കുറയുന്നില്ല. പാകിസ്ഥാൻ അനുഭവങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, അമേരിക്ക എന്ത് ഉറപ്പ് നൽകിയാലും അത് വിശ്വസിക്കാൻ ഇറാൻ തയ്യാറല്ല. ഉപരോധം പിൻവലിക്കൽ വെറുമൊരു പ്രസ്താവനയായി ഒതുങ്ങില്ലെന്നും വ്യക്തമായ പ്രായോഗിക നടപടികൾ വേണമെന്നും ഇറാൻ വിദേശകാര്യ വൃത്തങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
“കാത്തിരിക്കൂ” എന്ന റെസായിയുടെ ആഹ്വാനം വെറുമൊരു ഭീഷണിയല്ല, മറിച്ച് മാറ്റത്തിന്റെ ആഘാതം നേരിടാൻ അമേരിക്കയോടുള്ള വെല്ലുവിളിയാണ്. ഊർജ്ജ സുരക്ഷയും ഗൾഫ് മേധാവിത്വവും മുൻനിർത്തി കളി മാറ്റിപ്പിടിച്ച ഇറാൻ, സ്വന്തം നിബന്ധനകളിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുമ്പോൾ ആഗോള സമൂഹം വലിയൊരു ഊർജ്ജ പ്രതിസന്ധിയുടെ മുനമ്പിലാണ് നിൽക്കുന്നത്. പശ്ചിമേഷ്യയുടെ മണ്ണിൽ അമേരിക്കൻ നയതന്ത്രത്തിന്റെ പൊളിച്ചെഴുത്താണ് നാം കാണുന്നത്. ട്രംപിന്റെ സോഷ്യൽ മീഡിയ പോസ്റ്റുകളും റെസായിയുടെ എക്സ് മുന്നറിയിപ്പുകളും തമ്മിലുള്ള പോരാട്ടം പുതിയൊരു ശീതസമരത്തിന്റെ ലക്ഷണം കൂടിയാണ്. എണ്ണയും കടലിടുക്കും നിയന്ത്രിക്കുന്ന ശക്തിയെന്ന അവകാശവാദം അമേരിക്ക ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടി വരുമോ എന്ന ചോദ്യം ബാക്കിനിൽക്കുന്നു.
NB: ഈ വാർത്തയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ചിത്രം പ്രതീകാത്മകമാണ്. (AI SOURCES)
