ആഗോള ഊർജ്ജ വിപണിയിലെ കടുത്ത പ്രതിസന്ധിയും വരാനിരിക്കുന്ന തിരഞ്ഞെടുപ്പിലെ ജനപ്രീതിയിടിയലും മൂലം സമ്മർദ്ദത്തിലായ അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപിന് മുന്നിൽ ഇറാന്റെ ശക്തമായ പ്രതിരോധം. ഇറാൻ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള സാധ്യതയുള്ള കരാർ ചർച്ച ചെയ്യാനായി മെയ് 30 ന് രണ്ട് മണിക്കൂറിലധികം വൈറ്റ് ഹൗസ് സിറ്റുവേഷൻ റൂമിൽ നടന്ന നിർണായക യോഗം ഒരു തീരുമാനവുമെടുക്കാനാകാതെ പിരിഞ്ഞു. അമേരിക്ക മുന്നോട്ട് വെച്ച നിബന്ധനകൾക്ക് മുന്നിൽ ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക് വഴങ്ങാതിരുന്നതോടെ ട്രംപ് യോഗത്തിൽ നിന്ന് നിരാശനായി ഇറങ്ങിപ്പോകുകയായിരുന്നു.
ആഗോളതലത്തിൽ എണ്ണവില കുതിച്ചുയരുന്നതും വരാനിരിക്കുന്ന നവംബർ മധ്യകാല തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ തന്റെ റേറ്റിംഗുകൾ ഇടിയുന്നതും ഡോണൾഡ് ട്രംപിനെ കടുത്ത നിരാശയിലാഴ്ത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ഇറാനുമായുള്ള യുദ്ധം ഒരു കരാറിലൂടെ അവസാനിപ്പിക്കാൻ വൈറ്റ് ഹൗസ് സിറ്റുവേഷൻ റൂമിൽ അടിയന്തിര യോഗം വിളിച്ചത്. എന്നാൽ, തങ്ങളുടെ ദേശീയ താല്പര്യങ്ങളിൽ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാത്ത ഇറാന്റെ കടുത്ത നിലപാട് മൂലം അമേരിക്കയ്ക്ക് അന്തിമ തീരുമാനമെടുക്കാൻ സാധിച്ചില്ല.
അമേരിക്കയ്ക്ക് പൂർണ്ണമായും ഗുണകരമാകുന്നതും തങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണങ്ങൾ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നതുമായ ഒരു കരാർ മാത്രമേ ഒപ്പിടുകയുള്ളൂ എന്ന് വൈറ്റ് ഹൗസ് വക്താക്കൾ പ്രസ്താവനയിൽ പറഞ്ഞു. ഇറാന് ഒരിക്കലും ആണവായുധം കൈവശം വയ്ക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന വാശിയിലാണ് അമേരിക്ക. ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് തുറക്കൽ, ഇറാന്റെ ആണവ പദ്ധതി തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കപ്പെടാതെ തുടരുകയാണ്.
കരാറിലെത്തുന്നതിന് മുൻപ് തന്നെ, ഇറാൻ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന മൈനുകൾ നീക്കം ചെയ്യുമെന്നും പകരമായി അമേരിക്ക നാവിക ഉപരോധം പിൻവലിക്കുമെന്നും ട്രംപ് തന്റെ ‘ട്രൂത്ത് സോഷ്യൽ’ അക്കൗണ്ടിലൂടെ അവകാശപ്പെട്ടു. ഇറാന്റെ അതിസമ്പുഷ്ടമായ യുറേനിയം നശിപ്പിക്കുമെന്നും, ഇറാൻ ആവശ്യപ്പെടുന്ന മരവിപ്പിച്ച 12 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ ആസ്തികൾ ഉടനടി വിട്ടുകൊടുക്കില്ലെന്നും ട്രംപ് കടുത്ത ഭാഷയിൽ പോസ്റ്റ് ചെയ്തു. എന്നാൽ, അമേരിക്കയുമായി ഇതുവരെ ഒരു കരാറിലും അന്തിമ തീരുമാനമായിട്ടില്ലെന്ന് ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ വക്താവ് എസ്മയിൽ ബഗായ് വ്യക്തമാക്കി. ഔദ്യോഗിക ടെലിവിഷൻ അഭിമുഖത്തിൽ സംസാരിച്ച അദ്ദേഹം, യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിലാണ് ഇറാൻ ഇപ്പോൾ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കുന്നതെന്ന് പറഞ്ഞു. ഇറാന്റെ യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടീകരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള യാതൊരുവിധ വിശദാംശങ്ങളും ഈ ഘട്ടത്തിൽ ചർച്ച ചെയ്തിട്ടില്ലെന്ന് അദ്ദേഹം അമേരിക്ക മറുപടി നൽകി.
ലോകത്തിലെ എണ്ണവ്യാപാരത്തിന്റെ 20 ശതമാനവും കടന്നുപോകുന്ന തന്ത്രപ്രധാനമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിന്റെ നിയന്ത്രണം പൂർണ്ണമായും തങ്ങൾക്കായിരിക്കുമെന്ന ശക്തമായ പ്രഖ്യാപനമാണ് ഇറാൻ നടത്തിയത്. ഭാവിയിൽ ഈ ജലപാത കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നത് ഇറാനും ഒമാനും മാത്രമായിരിക്കുമെന്ന് ബഗായ് ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. 47 വർഷങ്ങൾക്ക് മുമ്പ് തന്നെ ‘നിർബന്ധം’ അല്ലെങ്കിൽ ‘ഭീഷണി’ എന്ന ഭാഷയോട് ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക് വിടപറഞ്ഞതാണെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ഏപ്രിൽ 8 ലെ വെടിനിർത്തലിന് ശേഷം ഉണ്ടായ പ്രത്യാക്രമണങ്ങളെ പരാമർശിച്ചുകൊണ്ട് ഇറാന്റെ മുഖ്യ ചർച്ചക്കാരനായ മുഹമ്മദ് ബാഗർ ഗാലിബാഫ് സോഷ്യൽ മീഡിയയിൽ കുറിച്ച വാക്കുകൾ ഇറാന്റെ സൈനിക വീര്യം വ്യക്തമാക്കുന്നതാണ്. “സംഭാഷണത്തിലൂടെയല്ല, മറിച്ച് മിസൈലുകളിലൂടെയാണ് ഞങ്ങൾക്ക് ഇളവുകൾ ലഭിക്കുന്നത്,” എന്ന് അദ്ദേഹം തുറന്നടിച്ചു. അമേരിക്കയുടെ വാഗ്ദാനങ്ങളിലോ വാക്കുകളിലോ തങ്ങൾക്ക് വിശ്വാസമില്ലെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.
അമേരിക്ക ആദ്യം മൂർത്തമായ നടപടികൾ സ്വീകരിക്കാതെ ഇറാൻ യാതൊരുവിധ വിട്ടുവീഴ്ചയ്ക്കും തയ്യാറാവില്ലെന്ന് ഗാലിബാഫ് ഓർമ്മിപ്പിച്ചു. ഇറാന്റെ ദേശീയ സുരക്ഷാ കമ്മീഷൻ തലവൻ ഇബ്രാഹിം അസീസിയും ഇതേ നിലപാട് ആവർത്തിച്ചു. “പണത്തിന് പണം, ക്രെഡിറ്റിന് ക്രെഡിറ്റ്” എന്ന കൃത്യമായ നിബന്ധനകളാണ് ഇറാൻ മുന്നോട്ട് വെക്കുന്നത്. ഒന്നിനും കൊള്ളാത്ത അമേരിക്കൻ വാഗ്ദാനങ്ങൾ തങ്ങൾക്ക് ആവശ്യമില്ലെന്ന് ഇറാൻ പ്രഖ്യാപിച്ചു കഴിഞ്ഞു.
ഇറാൻ യുറേനിയം സമ്പുഷ്ടമാക്കുന്നത് നിർത്തി മറ്റൊരു രാജ്യത്തിന് കൈമാറണമെന്നാണ് അമേരിക്കയുടെ പ്രധാന ആവശ്യം. എന്നാൽ, അന്താരാഷ്ട്ര ആണവോർജ്ജ ഏജൻസിയുടെ കണക്കനുസരിച്ച് ഇറാന്റെ പക്കൽ ഇപ്പോൾ 440.9 കിലോഗ്രാം യുറേനിയം ഉണ്ട്. ഇത് 60 ശതമാനം പരിശുദ്ധി വരെ സമ്പുഷ്ടമാക്കിയതാണ്. ഇതിൽ നിന്നും ആയുധ-ഗ്രേഡ് നിലവാരത്തിലേക്ക് (90%) എത്തുവാൻ ചെറിയൊരു സാങ്കേതിക ഘട്ടം മാത്രമാണ് ഇറാന് ആവശ്യമെന്നത് അമേരിക്കയെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നു. കഴിഞ്ഞ വർഷം അമേരിക്ക ബോംബിട്ട മൂന്ന് ആണവ കേന്ദ്രങ്ങൾക്കടിയിലാണ് ഈ ശേഖരമുള്ളത്.
കരാറിന്റെ ഭാഗമായി വിദേശത്ത് അമേരിക്ക മരവിപ്പിച്ചു നിർത്തിയിരിക്കുന്ന തങ്ങളുടെ 24 ബില്യൺ ഡോളറിന്റെ ആസ്തികൾ വിട്ടുകിട്ടണമെന്ന ഉറച്ച നിലപാടിലാണ് ഇറാൻ. ഇതിൽ 12 ബില്യൺ ഡോളർ ഉടൻ ലഭ്യമാക്കണമെന്ന് തസ്നിം വാർത്താ ഏജൻസി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു. ഔദ്യോഗിക കണക്കുകൾ ലഭ്യമല്ലെങ്കിലും, വിദേശത്ത് മരവിപ്പിക്കപ്പെട്ട ഇറാന്റെ ആസ്തികൾ മൊത്തം 100 ബില്യൺ മുതൽ 123 ബില്യൺ ഡോളർ വരെ വരുമെന്നാണ് ഇറാനിയൻ മാധ്യമങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്.
മുമ്പ് ട്രംപ് അധികാരത്തിലിരുന്നപ്പോൾ 2015 ലെ ചരിത്രപരമായ ആണവ കരാറിൽ നിന്ന് അമേരിക്ക ഏകപക്ഷീയമായി പിന്മാറിയിരുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ഇനിയൊരു കരാറുണ്ടായാൽ അമേരിക്ക അത് ലംഘിക്കില്ലെന്ന കൃത്യമായ അന്താരാഷ്ട്ര ഉറപ്പ് വേണമെന്നാണ് ഇറാന്റെ മുഖ്യ ആവശ്യം. വാക്കുകളെയല്ല, അമേരിക്കയുടെ പ്രായോഗിക നടപടികളെ മാത്രമേ തങ്ങൾ വിശ്വസിക്കൂ എന്ന് ഇറാൻ നിലപാടെടുത്തു.
ഇറാനെതിരെയുള്ള സൈനിക നീക്കങ്ങൾക്ക് അമേരിക്ക കോൺഗ്രസിന്റെ അനുമതി തേടുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ട്രംപ് ആഭ്യന്തരമായി ചോദ്യങ്ങൾ നേരിടുന്നതിനിടയിലാണ് ഏപ്രിൽ 8 ന് മേഖലയിൽ വെടിനിർത്തൽ പ്രഖ്യാപിച്ചത്. എന്നാൽ ഈ വെടിനിർത്തൽ പൂർണ്ണമായി പാലിക്കാൻ അമേരിക്ക തയ്യാറായില്ല. പരസ്പരം ലംഘനങ്ങൾ ആരോപിക്കപ്പെടുമ്പോഴും അമേരിക്കയ്ക്ക് കൃത്യമായ മറുപടി നൽകാൻ ഇറാന് സാധിച്ചിട്ടുണ്ട്.
തെക്കൻ ഇറാനിയൻ തുറമുഖമായ ബന്ദർ അബ്ബാസിൽ അമേരിക്ക നടത്തിയ കടന്നുകയറ്റങ്ങൾക്ക് ശക്തമായ മറുപടിയാണ് ഇറാൻ നൽകിയത്. യുഎസ് ആക്രമണങ്ങൾക്ക് പകരമായി ഇറാൻ സൈന്യം നടത്തിയ വെടിവെയ്പ്പുകൾ അമേരിക്കയെ പ്രതിരോധത്തിലാക്കി. അമേരിക്കയുടെ ഏത് സൈനിക ഭീഷണിയെയും തങ്ങളുടെ മണ്ണിൽ നേരിടാൻ ഇറാൻ പൂർണ്ണ സജ്ജമാണെന്ന സന്ദേശമാണ് ഈ സംഭവങ്ങൾ ലോകത്തിന് നൽകുന്നത്.
NB: ഈ വാർത്തയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ചിത്രം പ്രതീകാത്മകമാണ്. (Generated by AI)
