പടിഞ്ഞാറൻ ഏഷ്യയിലെ വൻശക്തിയായി നിലകൊള്ളുന്ന ഇറാന്റെ ഉറച്ച നിലപാടുകൾക്കും തന്ത്രപരമായ കരുത്തിനും മുന്നിൽ ഒടുവിൽ അമേരിക്കൻ ഭരണകൂടത്തിന് പിൻവാങ്ങേണ്ടി വന്നിരിക്കുന്നു. ഇറാന് നേരെ വൻതോതിലുള്ള സൈനിക ആക്രമണം നടത്തുമെന്ന അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപിന്റെ പ്രഖ്യാപനം, പ്രത്യാഘാതങ്ങളുടെ തീവ്രത ഭയന്ന് പെട്ടെന്ന് പിൻവലിക്കപ്പെട്ടത് ഇറാന്റെ പ്രാദേശിക സ്വാധീനവും പ്രതിരോധ ശേഷിയും വിളിച്ചോതുന്ന സംഭവമായി മാറി. അമേരിക്കയുടെ നിരന്തരമായ ഭീഷണികളെയും സമ്മർദ്ദ തന്ത്രങ്ങളെയും അതിജീവിച്ച്, സ്വന്തം പരമാധികാരം സംരക്ഷിക്കാൻ ഇറാൻ കാണിച്ച ജാഗ്രതയാണ് അമേരിക്കയെ പെട്ടെന്നുള്ള തീരുമാന മാറ്റത്തിലേക്ക് നയിച്ചത്.
രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധത്തിന് ശേഷമുള്ള ഏറ്റവും വലിയ ആക്രമണമാണ് ഇറാനിൽ അഴിച്ചുവിടാൻ പോകുന്നതെന്നായിരുന്നു ട്രംപിന്റെ ആദ്യ മുന്നറിയിപ്പ്. എന്നാൽ, മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ അമേരിക്കയ്ക്ക് തങ്ങളുടെ ഗതി മാറ്റേണ്ടിവന്നു. എയർഫോഴ്സ് വണ്ണിൽ വെച്ച് മാധ്യമപ്രവർത്തകരോട് സംസാരിക്കവേ, ഇറാന് എതിരെയുള്ള ആക്രമണ പദ്ധതികൾ താൽക്കാലികമായി മാറ്റിവെച്ചതായി ട്രംപ് വെളിപ്പെടുത്തി. ഗൾഫ് സഖ്യരാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള ശക്തമായ അഭ്യർത്ഥനയും ഇറാന്റെ തടസ്സമില്ലാത്ത പ്രത്യാക്രമണ ശേഷിയെക്കുറിച്ചുള്ള ഭയവുമാണ് ആക്രമണത്തിൽ നിന്ന് പിന്തിരിയാൻ അമേരിക്കയെ നിർബന്ധിതരാക്കിയത്.
സൗദി കിരീടാവകാശി മുഹമ്മദ് ബിൻ സൽമാനുമായി ട്രംപ് നടത്തിയ ഫോൺ സംഭാഷണം ഇതിൽ നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു. ഇറാനെ നേരിട്ട് ആക്രമിച്ചാൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഭവിഷ്യത്തുകൾ പ്രവചനാതീതമായിരിക്കുമെന്നും, സൈനിക നടപടിയേക്കാൾ ഇറാനുമായി ഒരു കരാറിലെത്തുന്നതാണ് മേഖലയുടെ സുരക്ഷയ്ക്ക് നല്ലതെന്നും സൗദി വ്യക്തമാക്കി. പ്രകോപനമുണ്ടായാൽ ശക്തമായി തിരിച്ചടിക്കുമെന്ന ഇറാന്റെ കടുത്ത നിലപാട് ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളിൽ ഉണ്ടാക്കിയ ഭീതിയും, അതിലൂടെ ഉണ്ടായ നയതന്ത്ര സമ്മർദ്ദവുമാണ് വാഷിംഗ്ടണിന്റെ കൈകളെ കെട്ടിയിട്ടത്.
നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന ഒരു യുദ്ധം ഇറാന്റെ ശക്തമായ മിസൈൽ-ഡ്രോൺ ആക്രമണങ്ങൾക്ക് തങ്ങളെ ആവർത്തിച്ച് ഇരയാക്കുമെന്ന് ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞു. പ്രത്യാക്രമണം തടയാൻ അമേരിക്കയോട് കൂടുതൽ വ്യോമ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾ ആവശ്യമുന്നയിച്ച സഖ്യകക്ഷികൾ, അമേരിക്കൻ നീക്കങ്ങൾക്ക് വ്യക്തമായ യുദ്ധ തന്ത്രങ്ങളോ ലക്ഷ്യമോ ഇല്ലെന്ന് വിമർശിക്കുകയും ചെയ്തു. തങ്ങളുടെ സുരക്ഷ മുൻനിർത്തി ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ ട്രംപിന്മേൽ സമ്മർദ്ദം ചെലുത്തിയതോടെ, അധിനിവേശ നീക്കങ്ങളുമായി മുൻപോട്ടു പോകാനുള്ള അമേരിക്കയുടെ നീക്കം ഇറാനിന്റെ ശക്തമായ സാന്നിധ്യത്തിന് മുന്നിൽ തകരുകയായിരുന്നു.
സൈനിക നീക്കം പരാജയപ്പെട്ടതോടെ, തന്ത്രപ്രധാനമായ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് വീണ്ടും തുറക്കുന്നതിനായി ഖത്തറിന്റെ മധ്യസ്ഥതയിൽ നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതുറന്നു. ഉപരോധങ്ങൾ അവസാനിപ്പിക്കാനും ചർച്ചകൾ പുനരാരംഭിക്കാനുമുള്ള നിർദ്ദേശങ്ങൾ ഉയർന്നുവന്നു. എന്നാൽ, തങ്ങളുടെ എണ്ണ കയറ്റുമതി തടയുന്ന അമേരിക്കൻ നാവിക ഉപരോധം അവസാനിപ്പിക്കാതെയും സ്വതന്ത്ര നിലപാടുകളിൽ വിട്ടുവീഴ്ച ചെയ്യാതെയും പിന്നോട്ടില്ലെന്ന ഉറച്ച നിലപാടിലാണ് ഇറാൻ ഈ ചർച്ചകളെ സമീപിക്കുന്നത്.
Also Read; പ്രകൃതിയുടെ സ്വന്തം ഗ്രനേഡ് മരം; അടുത്തു ചെന്നാൽ ജീവൻ അപകടത്തിൽ!
അമേരിക്കയുടെ ഭീഷണികൾക്ക് മുന്നിൽ രാജ്യം അമ്പരന്നു നിൽക്കില്ലെന്ന് ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയവും പ്രതിരോധ മന്ത്രാലയവും എക്സിലൂടെയും മറ്റ് മാധ്യമങ്ങളിലൂടെയും വ്യക്തമാക്കി. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ ഗതാഗതം ഇനി അമേരിക്ക ആഗ്രഹിക്കുന്നത് പോലെ പഴയതുപോലെ ആകില്ലെന്നും, പരമാധികാരം കാത്തുസൂക്ഷിക്കാൻ തങ്ങളുടെ സൈന്യം പൂർണ്ണ സജ്ജമാണെന്നും ഇറാൻ വക്താവ് എസ്മായിൽ ബഗായി മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. അമേരിക്കയുടെ ഏതൊരു പ്രതികൂല നീക്കത്തെയും ചെറുക്കാൻ ഇറാൻ പൂർണ്ണ ജാഗ്രത പുലർത്തുന്നുണ്ട്.
മേഖലയിലെ നിലവിലെ സാഹചര്യത്തിൽ ഇസ്രയേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹുവിനേക്കാൾ സ്വാധീനം ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ നിലപാടുകൾക്ക് കൈവന്നതായി വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നു. അമേരിക്കയുടെ അനാവശ്യ യുദ്ധക്കൊതി മേഖലയെ ആകെ വിനാശകരമായ അവസ്ഥയിലേക്ക് തള്ളിയിടുമെന്ന് അവർ ഭയന്നു. ഇറാന്റെ റെവല്യൂഷണറി ഗാർഡ് കോർപ്സിന്റെ പ്രതിരോധ ശേഷിയെയും തിരിച്ചടിയെയുമുള്ള ഭയം തന്നെയാണ് ട്രംപിനെ യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിൽക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ച പ്രധാന ഘടകം.
ഇറാനുമായുള്ള യുദ്ധം അമേരിക്കൻ മണ്ണിലും ട്രംപിന് വലിയ തിരിച്ചടിയായി മാറുകയാണ്. വരാനിരിക്കുന്ന അമേരിക്കൻ മിഡ്ടേം തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ഇറാനെതിരായ സൈനിക നീക്കങ്ങൾ റിപ്പബ്ലിക്കൻ പാർട്ടിക്ക് കനത്ത പ്രഹരമേൽപ്പിക്കുമെന്ന് സർവേകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ആഭ്യന്തരമായി യുദ്ധത്തിനെതിരെ ജനവികാരം ഉയരുന്നതും, ഈ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യം നയതന്ത്രപരമായി ഉപയോഗപ്പെടുത്താൻ ഇറാനിയൻ ഭരണകൂടത്തിന് സാധിച്ചതും അമേരിക്കയെ കൂടുതൽ പ്രതിരോധത്തിലാക്കി.
വ്യക്തമായ ദീർഘകാല തന്ത്രങ്ങളില്ലാതെ ഇറാനെ നേരിടാൻ അമേരിക്കയ്ക്ക് സാധിക്കില്ലെന്നതാണ് യാഥാർത്ഥ്യം. മേഖലയിലെ അമേരിക്കൻ സൈനിക താവളങ്ങളും വ്യോമാതിർത്തിയും ഉപയോഗിക്കണമെങ്കിൽ ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ സഹകരണം അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്. എന്നാൽ, ഇറാന്റെ തിരിച്ചടി ഭയന്ന് ആരും തങ്ങളുടെ മണ്ണ് യുദ്ധത്തിനായി വിട്ടുനൽകാൻ തയ്യാറാകാതിരുന്നതോടെ, ഏകപക്ഷീയമായി ആക്രമണം നടത്താമെന്ന അമേരിക്കൻ മോഹങ്ങൾക്ക് വിരാമമായി.
ചുരുക്കത്തിൽ, അമേരിക്കയുടെ ഭീഷണികൾക്കും ഉപരോധങ്ങൾക്കും മുന്നിൽ വഴങ്ങാതെ സ്വന്തം പരമാധികാരവും പ്രാദേശിക മേൽക്കോയ്മയും സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ ഇറാൻ തങ്ങളുടെ കരുത്ത് വീണ്ടും തെളിയിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ആഗസ്റ്റ് 3-ന് ആരംഭിക്കുന്ന ചർച്ചകളിൽ സ്വന്തം നിബന്ധനകൾ മുൻനിർത്തി സംസാരിക്കാൻ ഇറാൻ സാധിക്കുന്നത് അവരുടെ പ്രതിരോധ മികവിന്റെ വിജയമാണ്. സൈനിക ഭീഷണികൾ കൊണ്ട് ഇറാനെ കീഴ്പ്പെടുത്താൻ കഴിയില്ലെന്നും നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾ മാത്രമാണ് ഏക വഴിയെന്നും അമേരിക്കയ്ക്ക് സമ്മതിക്കേണ്ടി വന്നിരിക്കുന്നു.
NB: ഈ വാർത്തയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ചിത്രം പ്രതീകാത്മകമാണ്. (AI SOURCES)
