തെക്കേ ഏഷ്യയുടെ ഭൗമരാഷ്ട്രീയത്തിൽ നിർണ്ണായകമായ സ്വാധീനമുള്ള ഇന്ത്യ-നേപ്പാൾ ബന്ധത്തിൽ പുതിയൊരു ചരിത്ര അധ്യായം കുറിച്ചുകൊണ്ടാണ് ഡൽഹിയിൽ ആ സുപ്രധാന കൂടിക്കാഴ്ച നടന്നത്. ഇന്ത്യയുടെ സൗഹൃദ ഹസ്തം എപ്പോഴും അയൽരാജ്യങ്ങൾക്ക് ഒപ്പമുണ്ടെന്ന യാഥാർത്ഥ്യം അടിവരയിട്ട്, പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി നേപ്പാളിലെ ഭരണകക്ഷി നേതാവും രാഷ്ട്രീയ സ്വതന്ത്ര പാർട്ടി അധ്യക്ഷനുമായ റാബി ലാമിച്ചനെയുമായി ഡൽഹിയിൽ വെച്ച് ഔദ്യോഗിക ചർച്ചകൾ നടത്തി. കഴിഞ്ഞ വർഷം നേപ്പാളിൽ ആഞ്ഞടിച്ച, യുവതലമുറയുടെ വലിയൊരു രാഷ്ട്രീയ മുന്നേറ്റമായിരുന്ന ‘ജനറൽ-ഇസഡ് പ്രക്ഷോഭ’ത്തിന് ശേഷം അവിടെ ആർഎസ്പി സർക്കാർ രൂപീകരിച്ചതിന് പിന്നാലെ, ഇന്ത്യൻ ഭരണകൂടം ആ പുതിയ നേതൃത്വവുമായി നടത്തുന്ന ആദ്യത്തെ ഔദ്യോഗിക ഉന്നതതല കൂടിക്കാഴ്ചയാണിത്. രണ്ട് ദിവസത്തെ ഔദ്യോഗിക സന്ദർശനത്തിനായി ജൂൺ 2 ഇന്ത്യയിലെത്തിയ ലാമിച്ചനെ, ബിജെപി നേതാക്കളുമായും കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തര മന്ത്രി അമിത് ഷാ, വിദേശകാര്യ മന്ത്രി എസ്. ജയശങ്കർ എന്നിവരുമായും വെവ്വേറെ ചർച്ചകൾ നടത്തിയിരുന്നു. നേപ്പാളിനെ എപ്പോഴും ഒരു സഹോദര രാജ്യമായി കാണുന്ന ഇന്ത്യ, അവിടുത്തെ ജനാധിപത്യ മാറ്റങ്ങളെ മാനിച്ചുകൊണ്ട് തങ്ങളുടെ തന്ത്രപ്രധാനമായ ‘അയൽപക്കം ആദ്യം’ എന്ന നയം ഈ കൂടിക്കാഴ്ചയിലൂടെ ഒരിക്കൽക്കൂടി ആവർത്തിച്ചുറപ്പിച്ചിരിക്കുകയാണ്.
റാബി ലാമിച്ചനെയുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് ശേഷം പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി തന്റെ നിലപാട് ലോകത്തെ അറിയിച്ചത് വളരെ വ്യക്തതയോടെയാണ്. വിശ്വസ്തനായ ഒരു അയൽക്കാരൻ എന്ന നിലയിൽ നേപ്പാൾ ഇന്ത്യയുടെ മുൻഗണനാ പങ്കാളിയാണെന്നും, ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സവിശേഷവും സാംസ്കാരികവുമായ ബന്ധം കൂടുതൽ ഉയരങ്ങളിലേക്ക് നയിക്കാൻ നേപ്പാളിലെ പുതിയ സർക്കാരുമായി സഹകരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കാൻ ഇന്ത്യ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്നും മോദി എക്സിൽ കുറിച്ചു. മുൻകാലങ്ങളിലെ രാഷ്ട്രീയ പരിമിതികളെയും അനാവശ്യമായ തർക്കങ്ങളെയും പൂർണ്ണമായി മറികടന്നുകൊണ്ട്, വികസന നയതന്ത്രത്തിന്റെ ഒരു പുതിയ യുഗത്തിലേക്ക് ഇരുരാജ്യങ്ങളും ഒരുമിച്ച് ചുവടുവെക്കണമെന്ന പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ആഹ്വാനം നേപ്പാൾ പ്രതിനിധികളും ഹൃദയപൂർവ്വം സ്വീകരിക്കുകയായിരുന്നു. ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള പാരമ്പര്യ നാഗരിക ബന്ധങ്ങൾ, ആധുനിക ഡിജിറ്റൽ ഇടനാഴികൾ, തടസ്സമില്ലാത്ത കണക്റ്റിവിറ്റി, സാമ്പത്തിക സഹകരണം എന്നിവയിലൂടെ പുരോഗതിയും പരസ്പര വിശ്വാസവും പുലരുന്ന ഒരു പുതിയ പങ്കാളിത്തം കെട്ടിപ്പടുക്കാൻ നേപ്പാളിലെ പുതിയ ഭരണപക്ഷവും ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്ന് മുമ്പ് ഉപപ്രധാനമന്ത്രിയും ആഭ്യന്തര മന്ത്രിയുമായിരുന്ന റാബി ലാമിച്ചനെ വ്യക്തമാക്കിയത് ഇന്ത്യയുടെ നയതന്ത്ര വിജയത്തെയാണ് കാണിക്കുന്നത്.
Also Read: മുഖ്യമന്ത്രിക്ക് ‘മൂക്കുകയർ’, ഭരണത്തിൽ ഏകാധിപത്യം വേണ്ട, കോർഡിനേഷൻ കമ്മറ്റി രൂപീകരിക്കാൻ നീക്കം
എന്നാൽ ഇന്ത്യയുമായി ഊഷ്മളമായ ബന്ധം ആഗ്രഹിക്കുന്ന റാബി ലാമിച്ചനെയുടെ ഈ സന്ദർശനം ഇന്ത്യ-നേപ്പാൾ ബന്ധത്തിൽ വളരെ സെൻസിറ്റീവായ ഒരു നിമിഷത്തിലാണ് നടക്കുന്നത് എന്നതാണ് ശ്രദ്ധേയം. നേപ്പാളിന്റെ ഇപ്പോഴത്തെ പ്രധാനമന്ത്രി ബാലേന്ദ്ര ഷാ, ഇന്ത്യയുമായുള്ള ഉഭയകക്ഷി അതിർത്തി പ്രശ്നങ്ങളെ അന്താരാഷ്ട്രവൽക്കരിക്കാൻ ബോധപൂർവ്വമായ ശ്രമങ്ങൾ നടത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. കഴിഞ്ഞ ഞായറാഴ്ച, അതിർത്തിയിലെ ഇന്ത്യ-നേപ്പാൾ തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ബ്രിട്ടനേയും ചൈനയെയും ചർച്ചകളിൽ പങ്കാളികളാക്കാൻ അദ്ദേഹം ഒരു അനാവശ്യ നിർദ്ദേശം മുന്നോട്ടുവെച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ പ്രാദേശിക സുരക്ഷിതത്വത്തിലും ഉഭയകക്ഷി പരമാധികാരത്തിലും വിട്ടുവീഴ്ചയില്ലാത്ത നിലപാടുള്ള ഇന്ത്യ ഈ നിർദ്ദേശത്തെ അപ്പപ്പോൾത്തന്നെ തള്ളിക്കളഞ്ഞു. മൂന്നാം കക്ഷിയുടെ യാതൊരുവിധ ഇടപെടലുമില്ലാതെ, ഇന്ത്യയും നേപ്പാളും തമ്മിൽ നേരിട്ട് ചർച്ച ചെയ്ത് തീർക്കേണ്ട പൂർണ്ണമായ ഉഭയകക്ഷി കാര്യങ്ങളാണ് അതിർത്തി പ്രശ്നങ്ങളെന്ന് ഡൽഹി ശക്തമായി ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു. തങ്ങളുടെ ഭൗമരാഷ്ട്രീയ താല്പര്യങ്ങൾക്കായി വിദേശ ശക്തികളെ മേഖലയിലേക്ക് ക്ഷണിച്ചുവരുത്തുന്ന നേപ്പാൾ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ അപക്വമായ നിലപാടിനേറ്റ കനത്ത പ്രഹരമാണ് ഇന്ത്യയുടെ ഈ ദൃഢമായ മറുപടി.
ഇന്ത്യയും നേപ്പാളും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തി നിർണ്ണയത്തിന്റെ കൃത്യമായ യാഥാർത്ഥ്യങ്ങൾ ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ വക്താവ് രൺധീർ ജയ്സ്വാൾ മാധ്യമങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ വ്യക്തമാക്കുകയുണ്ടായി. ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള അതിർത്തിയുടെ 98 ശതമാനത്തോളവും ഇതിനകം തന്നെ കൃത്യമായി അതിർത്തി നിർണ്ണയിച്ചിട്ടുള്ളതാണ്. എന്നാൽ ഗന്ധക് നദിയുടെ സ്വാഭാവികമായ ഗതിമാറ്റം കാരണം ചിലയിടങ്ങളിൽ പരിഹരിക്കപ്പെടാത്ത ചില ഭാഗങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട് എന്നത് ഒരു യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. ഇതിനുപുറമേ, അതിർത്തിയിലെ നോ-മാൻസ് ലാൻഡിൽ ചില തദ്ദേശീയ അധിനിവേശങ്ങളും അതിർത്തി കടന്നുള്ള നിയമവിരുദ്ധമായ കൈയേറ്റങ്ങളും നടക്കുന്നുണ്ടെന്ന് കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഈ പ്രശ്നങ്ങൾ പരിഹരിക്കുന്നതിനായി ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും പ്രതിനിധികൾ ഉൾപ്പെടുന്ന സംയുക്ത സമിതി ഇപ്പോൾ സംയുക്തമായി മാപ്പിംഗ് നടത്തി വരികയാണ്. ഇത്തരത്തിൽ തികച്ചും സാങ്കേതികവും ഉഭയകക്ഷിപരവുമായ ഒരു വിഷയത്തെ രാഷ്ട്രീയവൽക്കരിക്കാനും ചൈനയെപ്പോലുള്ള മൂന്നാം കക്ഷികൾക്ക് ഇടപെടാൻ അവസരമൊരുക്കാനും നേപ്പാൾ പ്രധാനമന്ത്രി ശ്രമിക്കുന്നത് ദൗർഭാഗ്യകരമാണ്, അത് ഇന്ത്യ ഒരിക്കലും അനുവദിക്കുകയുമില്ല.
നേപ്പാളിൽ പുതിയ സർക്കാർ അധികാരമേറ്റതിന് ശേഷം ഉയർന്ന തലത്തിലുള്ള നയതന്ത്ര ആശയവിനിമയങ്ങൾ വലിയതോതിൽ സ്തംഭിച്ചുനിൽക്കാൻ കാരണം പ്രധാനമന്ത്രി ബാലേന്ദ്ര ഷായുടെ കടുംപിടുത്തവും നിസ്സഹകരണ നിലപാടുമാണ്. ഇന്ത്യയുടെ വിദേശകാര്യ സെക്രട്ടറി വിക്രം മിസ്രിയെപ്പോലുള്ള ഉന്നത നയതന്ത്ര പ്രതിനിധികളെയും മുതിർന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരെയും കാണാൻ പോലും ബാലേന്ദ്ര ഷാ തയ്യാറാകാതിരുന്നത് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ വലിയ ചർച്ചയായിരുന്നു. സ്വന്തം അയൽക്കാരനും ഏറ്റവും വലിയ സാമ്പത്തിക പങ്കാളിയുമായ ഇന്ത്യയോട് മുഖം തിരിച്ചുനിൽക്കുന്ന അദ്ദേഹം, ദക്ഷിണ-മധ്യേഷ്യയിലേക്കുള്ള അമേരിക്കൻ പ്രത്യേക ദൂതൻ സെർജിയോ ഗോറിനെ കാണാനും വിസമ്മതിക്കുകയുണ്ടായി. നേപ്പാളിന്റെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സൈന്യത്തിനും യുവതലമുറയ്ക്കും ഇടയിലുള്ള അസ്വാരസ്യങ്ങൾ നിലനിൽക്കെ, വിദേശബന്ധങ്ങളിൽ നിഷേധാത്മക നിലപാട് സ്വീകരിക്കുന്നത് നേപ്പാളിനെ കൂടുതൽ ഒറ്റപ്പെടുത്തുകയേ ഉള്ളൂ. ഈയൊരു സാഹചര്യത്തിലാണ്, നേപ്പാളിലെ ഭരണകക്ഷിയിലെ രണ്ടാമത്തെ വലിയ ശക്തിയായ റാബി ലാമിച്ചനെ ഇന്ത്യയിലേക്ക് വരികയും പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയുമായി ചർച്ച നടത്തി ബന്ധം പുനഃസ്ഥാപിക്കാൻ മുൻകൈ എടുക്കുകയും ചെയ്തത്.
ഹിമാലയൻ മേഖലയിൽ ചൈന തങ്ങളുടെ സ്വാധീനം വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ നേപ്പാളിനെ ഒരു കളിപ്പാവയാക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്ന പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ഇന്ത്യയുടെ സുരക്ഷാ മുൻഗണനകൾ വളരെ വലുതാണ്. നേപ്പാളിലെ ചില രാഷ്ട്രീയ ധാരകളെ സ്വാധീനിച്ച് ഇന്ത്യ വിരുദ്ധ വികാരം ഇളക്കിവിടാനും, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനത്തിന്റെ പേരിൽ കടക്കെണിയിലാക്കാനുംചൈന ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ ചൈനീസ് താല്പര്യങ്ങൾക്ക് കുടപിടിക്കുന്ന രീതിയിലാണ് അതിർത്തി പ്രശ്നത്തിലേക്ക് ചൈനയെയും കൂടി ഉൾപ്പെടുത്തണമെന്ന ബാലേന്ദ്ര ഷായുടെ പ്രസ്താവന വരുന്നത്. എന്നാൽ ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അതിർത്തി സുരക്ഷയിൽ യാതൊരു വിട്ടുവീഴ്ചയുമില്ല. നേപ്പാളിലെ ജനങ്ങളുമായി ഇന്ത്യക്കുള്ളത് കേവലം രാഷ്ട്രീയ ബന്ധമല്ല, മറിച്ച് ‘റൊട്ടി-ബേട്ടി’ എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്ന ആഴത്തിലുള്ള കുടുംബ-സാംസ്കാരിക ബന്ധമാണ്. നേപ്പാളിന്റെ സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്കും പുരോഗതിക്കും ഇന്ത്യ നൽകുന്ന പിന്തുണയോളം മറ്റാർക്കും നൽകാൻ കഴിയില്ല എന്ന യാഥാർത്ഥ്യം മനസ്സിലാക്കിക്കൊണ്ടാണ് റാബി ലാമിച്ചനെയെപ്പോലുള്ള ദീർഘവീക്ഷണമുള്ള നേതാക്കൾ ഇന്ത്യയുമായി കൈകോർക്കുന്നത്.
ഇന്ത്യയും നേപ്പാളും തമ്മിലുള്ള വികസന പങ്കാളിത്തം കേവലം വാക്കുകളിൽ ഒതുങ്ങുന്നതല്ല, മറിച്ച് ഭൂമിയിൽ ദൃശ്യമാകുന്ന ഒന്നാണ്. ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ, അതിർത്തി കടന്നുള്ള പെട്രോളിയം പൈപ്പ്ലൈനുകൾ, സംയുക്ത റെയിൽവേ ശൃംഖലകൾ, സംയോജിത ചെക്ക് പോസ്റ്റുകൾ എന്നിവയിലൂടെ നേപ്പാളിന്റെ സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ താങ്ങിനിർത്തുന്നത് ഇന്ത്യയാണ്. ഡിജിറ്റൽ യുഗത്തിൽ, ഇന്ത്യയുടെ യുപിഐ പോലുള്ള ഡിജിറ്റൽ പേയ്മെന്റ് സംവിധാനങ്ങൾ നേപ്പാളിലേക്ക് വ്യാപിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് തടസ്സമില്ലാത്ത സാമ്പത്തിക ഇടനാഴികളാണ് ഇന്ത്യ ഒരുക്കുന്നത്. റാബി ലാമിച്ചനെയുമായുള്ള മോദിയുടെ കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ ഈ വികസന പദ്ധതികൾക്ക് വേഗത കൂട്ടാനാണ് തീരുമാനമായത്. നേപ്പാളിലെ പുതിയ തലമുറയ്ക്ക് വികസനവും തൊഴിലവസരങ്ങളുമാണ് വേണ്ടത്, അല്ലാതെ രാഷ്ട്രീയ പ്രേരിതമായ അതിർത്തി തർക്കങ്ങളല്ല എന്ന് ലാമിച്ചനെ തിരിച്ചറിയുന്നു. ഇന്ത്യയുടെ സഹായത്തോടെ നേപ്പാളിലെ ജനങ്ങളുടെ ജീവിതനിലവാരം ഉയർത്താനുള്ള ആർഎസ്പിയുടെ ദർശനത്തിന് പൂർണ്ണ പിന്തുണയാണ് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി വാഗ്ദാനം ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.
ആത്യന്തികമായി, അയൽരാജ്യങ്ങളെ ഭയപ്പെടുത്തിയോ ചൂഷണം ചെയ്തോ അല്ല, മറിച്ച് അവരെ വികസനത്തിൽ പങ്കാളികളാക്കിക്കൊണ്ടാണ് ഇന്ത്യ മുന്നോട്ട് പോകുന്നത് എന്ന വലിയ സന്ദേശമാണ് ഈ കൂടിക്കാഴ്ച നൽകുന്നത്. മൂന്നാം കക്ഷികളെ കൂട്ടുപിടിച്ച് ഇന്ത്യയെ സമ്മർദ്ദത്തിലാക്കാമെന്ന് കരുതുന്ന കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് ഭരണാധികാരികൾക്കുള്ള ശക്തമായ മുന്നറിയിപ്പാണ്, നേപ്പാളിലെ തന്നെ പ്രമുഖ ഭരണകക്ഷി നേതാക്കൾക്ക് ഡൽഹി നൽകിയ ഈ രാജകീയ സ്വീകരണം. നേപ്പാളിന്റെ പരമാധികാരത്തെയും അവിടുത്തെ ജനങ്ങളുടെ താല്പര്യങ്ങളെയും മാനിച്ചുകൊണ്ട്, അതേസമയം തങ്ങളുടെ ആഭ്യന്തര സുരക്ഷയിൽ കടുത്ത ജാഗ്രത പുലർത്തിക്കൊണ്ടുള്ള ഇന്ത്യയുടെ നയതന്ത്രം തന്നെയാണ് ഇവിടെ വിജയം കണ്ടിരിക്കുന്നത്. പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ ശക്തമായ നേതൃത്വത്തിന് കീഴിൽ, ‘അയൽപക്കം ആദ്യം’ എന്ന നയം കൂടുതൽ കരുത്തോടെ മുന്നോട്ട് പോകുമെന്നും, ഹിമാലയൻ അതിർത്തികളിൽ വിദേശ ശക്തികളുടെ ഒരു കളികളും നടപ്പില്ലെന്നും ഡൽഹി അടിവരയിട്ടു വ്യക്തമാക്കുന്നു.
