ഏഷ്യൻ ഭൂഖണ്ഡത്തിലെ രണ്ട് പ്രമുഖ ജനാധിപത്യ ശക്തികളായ ഇന്ത്യയും ജപ്പാനും തമ്മിലുള്ള നയതന്ത്ര ബന്ധം കേവലം സൗഹൃദപരമായ ഹസ്തദാനങ്ങൾക്കപ്പുറം, ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഗതിവിഗതികളെ നിയന്ത്രിക്കാൻ പോന്ന ദൃഢമായ ഒരു തന്ത്രപരമായ പങ്കാളിത്തമായി മാറിയിരിക്കുന്നു. ജപ്പാൻ പ്രധാനമന്ത്രി സനേ തകായിച്ചിയുടെ വരാനിരിക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ സന്ദർശനവും പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയും ആഗോളതലത്തിൽ തന്നെ വലിയ പ്രാധാന്യത്തോടെയാണ് നിരീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത്. ചരിത്രപരവും സാംസ്കാരികവുമായ ശക്തമായ അടിത്തറയുള്ള ഈ ബന്ധം, 2014-ൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിൽ ഒപ്പുവെച്ച “പ്രത്യേക തന്ത്രപരവും ആഗോളവുമായ പങ്കാളിത്തം” എന്ന പദവിയിലേക്ക് ഉയർന്നതോടെയാണ് പുതിയൊരു യുഗത്തിന് തുടക്കമിട്ടത്. പ്രതിരോധം, ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യ, ഹരിത ഊർജ്ജം, ബഹിരാകാശ പര്യവേഷണം, അതിവേഗ ഗതാഗത സംവിധാനങ്ങൾ തുടങ്ങിയ നിർണ്ണായക മേഖലകളിൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളും കൈകോർക്കുമ്പോൾ, അത് കേവലം ഉഭയകക്ഷി താല്പര്യങ്ങൾ മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ഇൻഡോ-പസഫിക് മേഖലയുടെ മൊത്തത്തിലുള്ള സുരക്ഷിതത്വവും സാമ്പത്തിക സ്ഥിരതയുമാണ് ഉറപ്പുനൽകുന്നത്. സാമ്രാജ്യത്വ ശക്തികളുടെ കടന്നുകയറ്റങ്ങളും ആഗോള വിതരണ ശൃംഖലകളിലെ അസ്ഥിരതയും ലോകത്തെ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കുന്ന ഈ കാലഘട്ടത്തിൽ, ഡൽഹിയും ടോക്കിയോയും തമ്മിലുള്ള ഈ അച്ചുതണ്ട് ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഏറ്റവും വിശ്വസനീയമായ കൂട്ടുകെട്ടായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
ഇന്ത്യയുടെ ഗതാഗത രംഗത്ത് ജപ്പാൻ വരുത്തിയ മാറ്റങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രകടവും പ്രശസ്തവുമായത് മുംബൈ-അഹമ്മദാബാദ് ഹൈ-സ്പീഡ് റെയിൽ പദ്ധതിയാണ്. ഭാരതത്തിന്റെ ആദ്യത്തെ ബുള്ളറ്റ് ട്രെയിൻ ഇടനാഴിയായ ഈ 508 കിലോമീറ്റർ പദ്ധതിയുടെ സാമ്പത്തികവും സാങ്കേതികവുമായ നട്ടെല്ല് ജപ്പാനാണ്. ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും സുരക്ഷിതവും കൃത്യതയാർന്നതുമായ ജപ്പാന്റെ സ്വന്തം ‘ഷിൻകാൻസെൻ’ സാങ്കേതികവിദ്യയാണ് ഈ പദ്ധതിക്കായി ഇന്ത്യയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്നത്. ഇതിനുപുറമെ, രാജ്യത്തിന്റെ വാണിജ്യ ഇടനാഴികളിൽ വിപ്ലവം സൃഷ്ടിക്കുന്ന വെസ്റ്റേൺ ഡെഡിക്കേറ്റഡ് ഫ്രൈറ്റ് കോറിഡോറിന്റെ നിർമ്മാണത്തിലും ജപ്പാൻ വഹിക്കുന്ന പങ്ക് സമാനതകളില്ലാത്തതാണ്. ഡൽഹി-മുംബൈ ഇൻഡസ്ട്രിയൽ കോറിഡോറിന്റെ സാമ്പത്തിക നട്ടെല്ലായി മാറുന്ന ഈ 1,506 കിലോമീറ്റർ നീളമുള്ള വൈദ്യുതീകരിച്ച റെയിൽ ശൃംഖലയുടെ മൊത്തം ചിലവിന്റെ ഏകദേശം 80 ശതമാനവും ജപ്പാൻ ഇന്റർനാഷണൽ കോ-ഓപ്പറേഷൻ ഏജൻസി വഴിയുള്ള ഔദ്യോഗിക വികസന സഹായ വായ്പകളിലൂടെയാണ് ലഭ്യമാക്കുന്നത്. ഇന്ത്യയിലെ നഗരവൽക്കരണത്തിന് പുതിയ മുഖം നൽകിയ ഡൽഹി, മുംബൈ, ബെംഗളൂരു, ചെന്നൈ, കൊൽക്കത്ത, അഹമ്മദാബാദ് തുടങ്ങിയ മെട്രോ റെയിൽ ശൃംഖലകളുടെ വികസനത്തിലും ജപ്പാനാണ് പ്രാഥമിക ബാഹ്യ ധനസഹായം നൽകി പിന്തുണയ്ക്കുന്നത്. ഇത് ഇന്ത്യൻ നഗരങ്ങളിലെ ഗതാഗതക്കുരുക്ക് കുറയ്ക്കുക മാത്രമല്ല, ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളുടെ ജീവിതനിലവാരം ഉയർത്തുകയും സാമ്പത്തിക വളർച്ചയ്ക്ക് വേഗത കൂട്ടുകയും ചെയ്യുന്നു.
ആഗോള കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തിനെതിരെയുള്ള പോരാട്ടത്തിൽ ഇന്ത്യയും ജപ്പാനും കൈകോർക്കുന്നതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ഉദാഹരണമാണ് ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ക്ലീൻ എനർജി പാർട്ണർഷിപ്പ്. പരമ്പരാഗത ഇന്ധനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള കാർബൺ ഉദ്വമനം കുറയ്ക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ, ഒഡീഷ കേന്ദ്രീകരിച്ച് ഒരു വൻകിട ഹൈഡ്രജൻ-അമോണിയ വ്യാപാര ഇടനാഴിയും വലിയ തോതിലുള്ള പുനരുപയോഗ അമോണിയ പ്ലാന്റുകളും വികസിപ്പിക്കാൻ ഇരു രാജ്യങ്ങളും പദ്ധതിയിടുന്നുണ്ട്. ഈ പദ്ധതിയിലൂടെ ഭാവിയുടെ ഇന്ധനമെന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഗ്രീൻ ഹൈഡ്രജൻ ഉത്പാദനത്തിൽ ഇന്ത്യയെ ഒരു ആഗോള ഹബ്ബാക്കി മാറ്റാനാണ് ലക്ഷ്യമിടുന്നത്. ഇതിനോടൊപ്പം തന്നെ കാർബൺ ക്രെഡിറ്റുകൾ പരസ്പരം കൈമാറുന്നതിനുള്ള ‘ജോയിന്റ് ക്രെഡിറ്റിംഗ് മെക്കാനിസം’ നടപ്പിലാക്കുന്നതിലൂടെ ഇരു രാജ്യങ്ങളിലെയും വ്യവസായങ്ങൾക്ക് പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദപരമായ സാങ്കേതികവിദ്യകളിലേക്ക് മാറാൻ എളുപ്പത്തിൽ സാധിക്കും. ജപ്പാന്റെ അത്യാധുനിക ഊർജ്ജ സംരക്ഷണ സാങ്കേതികവിദ്യകളും ഇന്ത്യയുടെ പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജ സാധ്യതകളും ഒന്നിക്കുമ്പോൾ, അത് ആഗോള ഊർജ്ജ വിപണിയിൽ പുതിയൊരു മാതൃകയാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. ഇത് ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും സുസ്ഥിര വികസന ലക്ഷ്യങ്ങൾ കൈവരിക്കുന്നതിന് വലിയ തോതിൽ സഹായകരമാകും.
ഇന്ത്യ-ജപ്പാൻ ഡിജിറ്റൽ പങ്കാളിത്തത്തിന് കീഴിൽ സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ അത്യാധുനിക മേഖലകളിലാണ് ഇരു രാജ്യങ്ങളും ഇപ്പോൾ നിക്ഷേപം നടത്തുന്നത്. ജാപ്പനീസ് സാങ്കേതിക ഭീമനായ NEC-യും ഇന്ത്യയിലെ റിലയൻസ് ജിയോയും പോലുള്ള മുൻനിര കമ്പനികൾ 5G തരംഗങ്ങളുടെ അടുത്ത ഘട്ടമായ ഓപ്പൺ RAN ഇൻഫ്രാസ്ട്രക്ചറിലാണ് പ്രധാനമായും സഹകരിക്കുന്നത്. ഇത് ടെലികോം മേഖലയിലെ ചില കോർപ്പറേറ്റ് കുത്തകകളെ മറികടന്ന് സുരക്ഷിതവും സുതാര്യവുമായ കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ ശൃംഖല നിർമ്മിക്കാൻ സഹായിക്കും. കൂടാതെ, ലോകം നേരിടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ പ്രതിസന്ധികളിലൊന്നായ സെമികണ്ടക്ടർ ക്ഷാമത്തിന് പരിഹാരം കാണാൻ ഇന്ത്യയും ജപ്പാനും സംയുക്തമായി ശ്രമിക്കുന്നുണ്ട്. ഗുജറാത്തിലെ സാനന്ദിൽ സ്ഥാപിക്കുന്ന അത്യാധുനിക ഒസാറ്റ് സൗകര്യം ഇതിന്റെ ഭാഗമാണ്. ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ്, ഇന്റർനെറ്റ് ഓഫ് തിങ്സ് തുടങ്ങിയ പുതുതലമുറ സാങ്കേതികവിദ്യകളുടെ വികസനത്തിനും സുരക്ഷിതമായ ചിപ്പ് നിർമ്മാണത്തിനും ഈ സഖ്യം വലിയ ഊർജ്ജം പകരും. ജാപ്പനീസ് കമ്പനിയായ പ്രോട്ടെറിയൽ (മുമ്പ് ഹിറ്റാച്ചി മെറ്റൽസ്) ഇന്ത്യയിൽ സ്ഥിരമായ മാഗ്നറ്റ് പ്ലാന്റ് സ്ഥാപിക്കുന്നതിനായി 2,250 കോടി രൂപ (270 മില്യൺ ഡോളർ) നിക്ഷേപിച്ചത് ഈ രംഗത്തെ ആഗോള വിതരണ ശൃംഖലയിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കുള്ള പ്രാധാന്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
ഭൂമിയിലെ സഹകരണത്തിന് പുറമെ അന്തരീക്ഷത്തിനപ്പുറം ബഹിരാകാശ പര്യവേഷണത്തിലും ഇന്ത്യയുടെ ഐഎസ്ആർഒയും ജപ്പാന്റെ ജാക്സയും തമ്മിലുള്ള പങ്കാളിത്തം ലോക ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റുന്ന ഒന്നാണ്. ‘ലൂണാർ പോളാർ എക്സ്പ്ലോറേഷൻ’ അഥവാ ലുപെക്സ് എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന ഈ സംയുക്ത ചാന്ദ്ര ദൗത്യം യഥാർത്ഥത്തിൽ ‘ചന്ദ്രയാൻ 5’ ദൗത്യമായാണ് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നത്. ചന്ദ്രന്റെ ദക്ഷിണ ധ്രുവത്തിലെ ഇരുണ്ടതും ദുർഘടവുമായ പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇറങ്ങി അവിടെയുള്ള ജലത്തിന്റെ സാന്നിധ്യത്തെക്കുറിച്ചും ഭാവിയിലെ മനുഷ്യവാസ സാധ്യതകളെക്കുറിച്ചും പഠിക്കുകയാണ് ഈ ദൗത്യത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം. ജപ്പാന്റെ അത്യാധുനിക വിക്ഷേപണ വാഹനവും റോവറും, ഇന്ത്യയുടെ വിശ്വസനീയമായ ലാൻഡർ സാങ്കേതികവിദ്യയും ഒത്തുചേരുന്ന ഈ പ്രോജക്ട് ആഗോള ബഹിരാകാശ ശാസ്ത്രരംഗത്ത് വലിയ വിപ്ലവങ്ങൾക്ക് കാരണമാകും. നാസ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ആഗോള ബഹിരാകാശ ഏജൻസികൾ വലിയ താല്പര്യത്തോടെയാണ് ലുപെക്സ് ദൗത്യത്തെ നോക്കിക്കാണുന്നത്. ശാസ്ത്ര സാങ്കേതിക രംഗങ്ങളിൽ ഇരു രാജ്യങ്ങൾക്കുമുള്ള പരസ്പര വിശ്വാസത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ തെളിവ് കൂടിയാണ് ഈ ബഹിരാകാശ ദൗത്യം.
ഇന്ത്യയുടെ തന്ത്രപ്രധാനമായ വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളുടെ വികസനത്തിൽ ജപ്പാന്റെ പങ്കാളിത്തം ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയത്തിന്റെ തന്നെ ഒരു പ്രധാന ഭാഗമാണ്. ‘ആക്ട് ഈസ്റ്റ് ഫോറം’ എന്ന പ്രത്യേക സംവിധാനത്തിലൂടെയാണ് ജപ്പാൻ വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖലയിലെ വലിയ അടിസ്ഥാന സൗകര്യ പദ്ധതികൾ ഏകോപിപ്പിക്കുന്നത്. ചൈനയുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന ഈ പ്രദേശങ്ങളുടെ വികസനത്തിന് മറ്റ് വിദേശ ശക്തികളെ അനുവദിക്കാത്ത ഇന്ത്യ, ജപ്പാന് ഇവിടെ പൂർണ്ണ സ്വാതന്ത്ര്യം നൽകിയിരിക്കുന്നത് ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ആഴത്തിലുള്ള സുരക്ഷാ-രാഷ്ട്രീയ വിശ്വാസത്തെയാണ് കാണിക്കുന്നത്. വടക്കുകിഴക്കൻ സംസ്ഥാനങ്ങളിലെ റോഡ് കണക്റ്റിവിറ്റി, ജലവൈദ്യുത പദ്ധതികൾ, വന സംരക്ഷണം, കുടിവെള്ള വിതരണ ശൃംഖലകൾ എന്നിവയിലാണ് ജപ്പാൻ പ്രധാനമായും നിക്ഷേപം നടത്തുന്നത്. തെക്ക്, തെക്കുകിഴക്കൻ ഏഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലേക്കുള്ള ഇന്ത്യയുടെ കവാടമായി വടക്കുകിഴക്കൻ മേഖലയെ മാറ്റിയെടുക്കാൻ ഈ ജാപ്പനീസ് സഹായം വലിയ പങ്കുവഹിക്കുന്നുണ്ട്. വാരണാസിയിൽ ജപ്പാന്റെ സാമ്പത്തിക സഹായത്തോടെ നിർമ്മിച്ച അത്യാധുനിക ‘രുദ്രാക്ഷ് കൺവെൻഷൻ സെന്റർ’ ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള സാംസ്കാരികവും നയതന്ത്രപരവുമായ ബന്ധത്തിന്റെ മനോഹരമായ ഒരു പ്രതീകമായി ഇന്നും നിലകൊള്ളുന്നു.
ജപ്പാൻ പ്രധാനമന്ത്രി സനേ തകായിച്ചിയുടെ സന്ദർശന വേളയിൽ ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്ന ഏറ്റവും നിർണ്ണായകമായ വിഷയം ഇൻഡോ-പസഫിക് മേഖലയിലെ സുരക്ഷയും തായ്വാൻ കടലിടുക്കിലെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ചൈനീസ് അധിനിവേശ ശ്രമങ്ങളുമായിരിക്കും. ജപ്പാന്റെ തായ്വാൻ നിലപാട് ഇന്ത്യയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അതീവ പ്രാധാന്യമുള്ള ഒന്നാണ്. ചൈനയുടെ വിപുലീകരണ നയങ്ങൾക്കെതിരെ ‘ക്വാഡ്’ സഖ്യത്തിലൂടെ ഇന്ത്യയും ജപ്പാനും അമേരിക്കയും ഓസ്ട്രേലിയയും ഒന്നിച്ചു പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ട്. തായ്വാൻ കടലിടുക്കിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഏത് തരത്തിലുള്ള അസ്ഥിരതയും ആഗോള സമുദ്ര വ്യാപാരത്തെയും ഇന്ത്യയുടെ സാമ്പത്തിക താല്പര്യങ്ങളെയും ദോഷകരമായി ബാധിക്കും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, പ്രതിരോധ സാങ്കേതികവിദ്യകളുടെ കൈമാറ്റം, സംയുക്ത സൈനിക അഭ്യാസങ്ങൾ, നിർണ്ണായക ധാതുക്കളുടെ സുരക്ഷിതമായ വിതരണ ശൃംഖല ഉറപ്പാക്കൽ എന്നിവയിൽ മോദി-തകായിച്ചി കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ വലിയ തീരുമാനങ്ങൾ ഉണ്ടാകുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്. പസഫിക് സമുദ്രം മുതൽ ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്രം വരെയുള്ള മേഖലകളിൽ സ്വതന്ത്രവും സുതാര്യവുമായ കപ്പൽ ഗതാഗതം ഉറപ്പാക്കാൻ ഇന്ത്യ-ജപ്പാൻ പ്രതിരോധ സഖ്യം കൂടുതൽ ശക്തമാകേണ്ടത് ഇന്നത്തെ കാലഘട്ടത്തിന്റെ അനിവാര്യതയാണ്.
ഇന്ത്യയും ജപ്പാനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം കേവലം സാമ്പത്തിക ലാഭങ്ങൾക്കപ്പുറം പരസ്പര ബഹുമാനത്തിലും ജനാധിപത്യ മൂല്യങ്ങളിലും അധിഷ്ഠിതമാണ്. ബുദ്ധമതത്തിന്റെ കാലം മുതൽ ആരംഭിച്ച സാംസ്കാരിക ബന്ധത്തിൽ നിന്നും ഇന്ന് അത് ആധുനിക ശാസ്ത്രത്തിന്റെയും തന്ത്രപ്രധാന പ്രതിരോധത്തിന്റെയും പരകോടിയിൽ എത്തിനിൽക്കുന്നു. ജപ്പാൻ പ്രധാനമന്ത്രിയുടെ ഈ സന്ദർശനം ഇരു രാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വ്യാപാര തടസ്സങ്ങൾ നീക്കുന്നതിനും, പുതിയ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഇന്ത്യയിലേക്ക് എത്തുന്നതിനും, ചൈനയുടെ കടന്നുകയറ്റങ്ങൾക്കെതിരെ ശക്തമായ ഒരു പ്രാദേശിക പ്രതിരോധം തീർക്കുന്നതിനും കാരണമാകും. ഏഷ്യൻ നൂറ്റാണ്ടിനെ സമാധാനപരവും പുരോഗതി നിറഞ്ഞതുമാക്കാൻ ഇന്ത്യ-ജപ്പാൻ കൂട്ടുകെട്ടിന് സാധിക്കുമെന്നതിൽ യാതൊരു സംശയവുമില്ല. ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിലെ പകിടകളികൾക്കിടയിലും ഉലയാതെ നിൽക്കുന്ന ഈ ദൃഢ സൗഹൃദം വരും തലമുറകൾക്ക് വലിയൊരു മാതൃകയാണ് സമ്മാനിക്കുന്നത്.
NB: ഈ വാർത്തയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ചിത്രം പ്രതീകാത്മകമാണ്. (AI SOURCES)
