റഷ്യ-യുക്രെയ്ൻ പ്രതിസന്ധിക്ക് ശാശ്വത പരിഹാരം കാണാനുള്ള ആഗോള ശ്രമങ്ങൾക്കിടയിൽ, ക്രെംലിനിൽ നടന്ന ഉന്നതതല ചർച്ചകൾ വഴിമുട്ടി നിന്നിരിക്കുകയാണ്. റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്ലാഡിമിർ പുടിൻ, അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡോണൾഡ് ട്രംപിന്റെ മരുമകൻ ജാരെഡ് കുഷ്നർ, പ്രത്യേക ദൂതൻ സ്റ്റീവ് വിറ്റ്കോഫ് എന്നിവരുമായി നടത്തിയ നിർണ്ണായക കൂടിക്കാഴ്ച, സമാധാനത്തിലേക്കുള്ള പാതയിൽ റഷ്യയുടെ ഉറച്ച നിലപാട് ഒരിക്കൽക്കൂടി അടിവരയിട്ടു. യുക്രെയ്ൻ പ്രദേശത്തെ കേന്ദ്ര വിഷയത്തിൽ അമേരിക്കൻ പ്രതിനിധികളുമായുള്ള ചർച്ചകളിൽ “ഒരു വിട്ടുവീഴ്ചയും” ഉണ്ടായില്ലെന്ന് ക്രെംലിൻ സ്ഥിരീകരിച്ചെങ്കിലും, ഈ ചർച്ചകൾ “ഉപയോഗപ്രദമായിരുന്നു” എന്ന റഷ്യൻ വിലയിരുത്തൽ, നയതന്ത്രപരമായ വാതിലുകൾ ഇപ്പോഴും അടഞ്ഞിട്ടില്ല എന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. റഷ്യയുടെ സുരക്ഷാ ആവശ്യകതകൾക്ക് മുൻഗണന നൽകുന്ന നിലപാടിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുമ്പോൾ തന്നെ, സംഭാഷണത്തിനുള്ള സന്നദ്ധത പ്രകടിപ്പിക്കുന്ന റഷ്യയുടെ ഈ സമീപനം, പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കാനുള്ള താക്കോൽ തങ്ങളുടെ കൈവശം തന്നെയാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഉന്നതതല ചർച്ചകളും കടുപ്പമേറിയ നിലപാടുകളും
അമേരിക്കൻ പ്രസിഡൻ്റിൻ്റെ പ്രതിനിധികളായ കുഷ്നർ, വിറ്റ്കോഫ് എന്നിവർക്ക് ക്രെംലിനിൽ പുടിൻ ആതിഥേയത്വം വഹിച്ചു. അമേരിക്ക മുന്നോട്ട് വെച്ച പുതുക്കിയ സമാധാന നിർദ്ദേശത്തെക്കുറിച്ച് ഏകദേശം അഞ്ച് മണിക്കൂറോളം നീണ്ട വിശദമായ ചർച്ചയാണ് ഇവിടെ നടന്നത്.
മുതിർന്ന ക്രെംലിൻ സഹായി യൂറി ഉഷാക്കോവ് പിന്നീട് മാധ്യമങ്ങളോട് സംസാരിക്കവെ, ചർച്ചകൾ ഏറ്റവും വിവാദപരമായ വിഷയങ്ങളിൽ സമവായത്തിൽ എത്തിയില്ലെന്ന് സമ്മതിച്ചു. “ഇതുവരെ ഒരു വിട്ടുവീഴ്ചയും കണ്ടെത്തിയിട്ടില്ല, പക്ഷേ ചില അമേരിക്കൻ പരിഹാരങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യാവുന്നതാണ്,” അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. ധാരണയിലെത്താൻ കഴിഞ്ഞില്ലെങ്കിലും, കൂടിക്കാഴ്ചയെ അദ്ദേഹം “ഉപയോഗപ്രദം” എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു. “ചില നിർദ്ദിഷ്ട ഫോർമുലേഷനുകൾ ഞങ്ങൾക്ക് അനുയോജ്യമല്ല, ജോലി തുടരും” എന്നും ഉഷാക്കോവ് കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
പ്രാരംഭ നിർദ്ദേശങ്ങളിലെ ചില ഭാഗങ്ങൾ റഷ്യൻ ആവശ്യങ്ങളിലേക്ക് വളരെയധികം ചായുന്നുവെന്ന് യുക്രെയ്നിലും യൂറോപ്യൻ രാജ്യങ്ങളിലും ആശങ്ക ഉളവാക്കിയതിനെ തുടർന്നാണ് പുതുക്കിയ അമേരിക്കൻ പദ്ധതി റഷ്യയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നത്. നാല് ഭാഗങ്ങളായി വിഭജിക്കപ്പെട്ട പ്രാരംഭ നിർദ്ദേശമാണ് സംഭാഷണത്തിൻ്റെ അടിസ്ഥാനമായി മാറിയതെന്നും, “ഞങ്ങൾക്ക് യോജിക്കാൻ കഴിയുന്ന ചില കാര്യങ്ങളുണ്ട്” എന്നും ഉഷാക്കോവ് സൂചിപ്പിച്ചു. എന്നാൽ, “നിരവധി നിർദ്ദേശങ്ങളിലുള്ള ഞങ്ങളുടെ വിമർശനാത്മകവും, നിഷേധാത്മകവുമായ നിലപാട്” പ്രസിഡൻ്റ് പുടിൻ മറച്ചുവെച്ചില്ല എന്നും അദ്ദേഹം ഊന്നിപ്പറഞ്ഞു.
പ്രധാന തടസ്സങ്ങൾ
റഷ്യയുടെ ആവശ്യകതകളിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുകയാണ് റഷ്യൻ നേതൃത്വം. റഷ്യൻ ഫെഡറേഷന്റെ ഭാഗമാണെന്ന് അവകാശപ്പെടുന്ന പ്രദേശങ്ങൾ യുക്രെയ്ൻ ഉപേക്ഷിക്കണമെന്നാണ് പുടിൻ്റെ പ്രധാന ആവശ്യം. കൂടാതെ, ഒരു ഉടമ്പടി നടപ്പിലാക്കുന്നതിലോ അതിൻ്റെ മേൽനോട്ടം വഹിക്കുന്നതിലോ യൂറോപ്യൻ സേനകൾക്ക് ഏതെങ്കിലും തരത്തിലുള്ള പങ്കാളിത്തം നൽകുന്നതിനെയും ക്രെംലിൻ ശക്തമായി നിരസിക്കുന്നു.
അതേസമയം, അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ട്രംപ്, പ്രശ്നപരിഹാരം എളുപ്പമാകില്ലെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. “പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാൻ സാധിക്കുമോയെന്ന് പരിശോധിക്കാനാണ് നമ്മുടെ പ്രതിനിധികൾ റഷ്യയിലെത്തിയിരിക്കുന്നത്. ഇത് ലളിതമായ സാഹചര്യമല്ല, വളരെയധികം സങ്കീർണ്ണമാണ്,” അദ്ദേഹം മന്ത്രിസഭാ യോഗത്തിൽ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.
യുക്രെയ്ന്റെ മുന്നറിയിപ്പ്
ഏതൊരു കരാറും യുക്രെയ്ൻ താൽപ്പര്യങ്ങളെയോ പരമാധികാരത്തെയോ മാറ്റിനിർത്തരുത് എന്ന് യുക്രെയ്ൻ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്. യുക്രെയ്ൻ പ്രസിഡന്റ് വോളോഡിമർ സെലെൻസ്കി, യുക്രെയ്നെ ഒരു ചർച്ചയിൽ നിന്നും ഒഴിവാക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് ആവർത്തിച്ചുപറഞ്ഞു. “ലളിതമായ പരിഹാരങ്ങളൊന്നും ഉണ്ടാകില്ല,” എന്നും, “ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട കാര്യം സുതാര്യതയാണ്. യുക്രെയ്ന്റെ പുറകിൽ ഒരു കളിയും നടക്കില്ല. യുക്രെയ്നില്ലാതെ, നമ്മളെക്കുറിച്ചോ, നമ്മുടെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചോ ഒന്നും തീരുമാനിക്കപ്പെടുന്നില്ല” എന്നും അദ്ദേഹം സോഷ്യൽ മീഡിയ പോസ്റ്റിലൂടെ വ്യക്തമാക്കി. പ്രദേശങ്ങൾ, മരവിപ്പിച്ച റഷ്യൻ ആസ്തികൾ, സുരക്ഷാ ഗ്യാരണ്ടികൾ എന്നിവയാണ് നിലവിൽ ചർച്ചയിലെ ഏറ്റവും ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ എന്നും സെലെൻസ്കി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.
യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കുന്നതിനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ഒരു നിർണായക ഘട്ടത്തിലെത്തി നിൽക്കുമ്പോൾ, ക്രെംലിനിൽ നടന്ന ഉന്നതതല ചർച്ചകൾ വ്യക്തമാക്കുന്നത്, റഷ്യയുടെ താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു സമാധാന ഉടമ്പടിക്ക് മാത്രമേ സാധ്യതയുള്ളൂ എന്നതാണ്. അമേരിക്കയുടെ പുതിയ നിർദ്ദേശങ്ങൾ പോലും റഷ്യയുടെ സുരക്ഷാപരമായ ആവശ്യകതകളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നതിൽ പരാജയപ്പെട്ടു എന്ന് ക്രെംലിൻ വൃത്തങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഏതൊരു സമവായത്തിനും റഷ്യ മുന്നോട്ടുവെക്കുന്ന പ്രധാന വ്യവസ്ഥകളെ അംഗീകരിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ചർച്ചകൾ “ഉപയോഗപ്രദമായിരുന്നു” എന്ന ക്രെംലിൻ്റെ നിലപാട്, നയതന്ത്രപരമായ മാർഗ്ഗങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും അടഞ്ഞിട്ടില്ല എന്ന പ്രതീക്ഷ നൽകുന്നുണ്ടെങ്കിലും, റഷ്യയുടെ പരമാധികാരവും സുരക്ഷാ ഭീഷണികളും സംബന്ധിച്ച ഉറച്ച നിലപാടിൽ മോസ്കോ മാറ്റം വരുത്താൻ സാധ്യതയില്ല. യുദ്ധഭൂമിയിൽ മാത്രമല്ല, നയതന്ത്രമേശയിലും റഷ്യക്ക് വ്യക്തമായ മുൻതൂക്കമുണ്ട് എന്ന സൂചന നൽകിക്കൊണ്ട്, സമാധാനത്തിനായുള്ള തുടർ ചർച്ചകൾക്കായി കാത്തിരിക്കുകയാണ് ലോകം.
