പശ്ചിമേഷ്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളെ ഗണ്യമായി സ്വാധീനിച്ച നേതാക്കളിലൊരാളായിരുന്ന ഇറാന്റെ മുൻ പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുള്ള സെയ്ദ് അലി ഖമേനിയുടെ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങുകളിലേക്ക് നിരവധി ഇന്ത്യൻ രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളെ ഇറാൻ ഔദ്യോഗികമായി ക്ഷണിച്ചിരിക്കുന്നുവെന്ന റിപ്പോർട്ടുകൾ അന്താരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയ വൃത്തങ്ങളിൽ വലിയ ശ്രദ്ധ നേടുകയാണ്. ഇന്ത്യയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ചരിത്രപരവും സാംസ്കാരികവും നയതന്ത്രപരവുമായ ബന്ധങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഈ ക്ഷണം ഏറെ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നതാണെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. ഇന്ത്യയെ പ്രതിനിധീകരിച്ച് വിദേശകാര്യ സഹമന്ത്രി പവിത്ര മാർഗരിതയും ബീഹാർ ഗവർണർ ലെഫ്. ജനറൽ (റിട്ട.) സയ്യിദ് അതാ ഹസ്നൈനും ചടങ്ങുകളിൽ പങ്കെടുക്കുമെന്ന് ഔദ്യോഗികമായി സ്ഥിരീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്.
പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയെയും ചടങ്ങിലേക്ക് ഇറാൻ ക്ഷണിച്ചിരുന്നുവെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. എന്നാൽ ഇന്ത്യൻ സർക്കാർ ഔദ്യോഗിക പ്രതിനിധി സംഘത്തെ അയക്കാനാണ് തീരുമാനിച്ചത്. ഇന്ത്യയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള ദീർഘകാല സൗഹൃദവും ജനങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധവും കണക്കിലെടുത്താണ് ഉന്നതതല പ്രതിനിധി സംഘത്തെ അയക്കുന്നതെന്ന് ഇന്ത്യൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വൃത്തങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ട്. ഊർജ്ജ സുരക്ഷ, ചാബഹാർ തുറമുഖ പദ്ധതി, പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സ്ഥിരത തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങളിൽ ഇന്ത്യക്കും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സഹകരണം നിർണായകമാണ്.
ഇന്ത്യയിലെ വിവിധ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളിലെ നേതാക്കൾക്കും ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കാൻ ക്ഷണം ലഭിച്ചതായാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. കോൺഗ്രസ് നേതാവ് സൽമാൻ ഖുർഷിദ്, പിഡിപി അധ്യക്ഷ മെഹബൂബ മുഫ്തി ഉൾപ്പെടെയുള്ള ചില നേതാക്കൾ ചടങ്ങിൽ പങ്കെടുക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടെന്നാണ് ദേശീയ മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നത്. ഇത്തരമൊരു ചടങ്ങിൽ വിവിധ രാഷ്ട്രീയ പാർട്ടികളിലെ നേതാക്കളെ ഒരുമിച്ച് ക്ഷണിച്ചതും ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഇന്ത്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ-സാമൂഹിക രംഗങ്ങളുമായി ബന്ധം കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്താനുള്ള ഇറാന്റെ ശ്രമത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് ഇതിനെ ചില വിദഗ്ധർ കാണുന്നത്.
ഖമേനിയുടെ മരണശേഷം അദ്ദേഹത്തിന്റെ മകൻ മൊജ്തബ ഖമേനി പുതിയ പരമോന്നത നേതാവായി അധികാരമേറ്റതായി ഇറാൻ പ്രഖ്യാപിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ ആരോഗ്യസ്ഥിതിയെക്കുറിച്ച് വിവിധ തരത്തിലുള്ള റിപ്പോർട്ടുകളും അഭ്യൂഹങ്ങളും അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ പ്രചരിക്കുന്നുണ്ട്. ഇതുസംബന്ധിച്ച് ഇറാൻ ഔദ്യോഗിക വിശദീകരണങ്ങൾ പരിമിതമായതിനാൽ രാജ്യത്തെ അധികാര ഘടനയുടെ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകളും സജീവമാണ്.
ഫെബ്രുവരി 28-ന് അമേരിക്കയും ഇസ്രയേലും നടത്തിയ സംയുക്ത വ്യോമാക്രമണത്തിനിടെയാണ് ഖമേനി കൊല്ലപ്പെട്ടതെന്ന് ഇറാനും അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങളും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിരുന്നു. 1989 മുതൽ ഏകദേശം 36 വർഷക്കാലം ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതാവായിരുന്ന ഖമേനിയുടെ മരണം ഇറാന്റെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തിലും പശ്ചിമേഷ്യൻ ഭൗമരാഷ്ട്രീയത്തിലും വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് കാരണമായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തോടെ ഇറാനിലെ അധികാര ഘടനയിൽ പുതിയ ഘട്ടത്തിന് തുടക്കമായതായും നിരീക്ഷകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
ജൂലൈ 4 മുതൽ 9 വരെ ടെഹ്റാൻ, ഖോം, മഷാദ് എന്നീ നഗരങ്ങളിലായി ശവസംസ്കാര ചടങ്ങുകൾ നടക്കുമെന്നാണ് ഇറാൻ അറിയിച്ചിരിക്കുന്നത്. ചടങ്ങുകളിൽ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകൾ പങ്കെടുക്കുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കപ്പെടുന്നത്. സുരക്ഷാ മുൻകരുതലുകളും ജനക്കൂട്ട നിയന്ത്രണ സംവിധാനങ്ങളും ഇതിനകം ശക്തമാക്കിയിട്ടുണ്ടെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. മുൻകാലങ്ങളിൽ ഇറാനിൽ നടന്ന വൻ ശവസംസ്കാര ചടങ്ങുകളിൽ അനുഭവപ്പെട്ട തിരക്കുപിടിച്ച സാഹചര്യങ്ങൾ കണക്കിലെടുത്താണ് ഇത്തവണ കൂടുതൽ കർശനമായ ക്രമീകരണങ്ങൾ ഒരുക്കുന്നതെന്നും റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്.
ഖമേനിയുടെ ശവസംസ്കാരം ഒരു മതചടങ്ങ് മാത്രമല്ല, മറിച്ച് പശ്ചിമേഷ്യയിലെ ശക്തിസമവാക്യങ്ങളെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ഒരു വലിയ രാഷ്ട്രീയ സംഭവമായാണ് ലോകം വീക്ഷിക്കുന്നത്. വിവിധ രാജ്യങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പ്രതിനിധികളുടെ സാന്നിധ്യവും അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹത്തിന്റെ പ്രതികരണവും വരും ദിവസങ്ങളിൽ ഇറാന്റെ നയതന്ത്ര ദിശയെ സ്വാധീനിക്കുമോയെന്നതാണ് ഇപ്പോൾ ആഗോള രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ ഉറ്റുനോക്കുന്നത്.
