ഒരു കാലത്ത് കൈകളിൽ നോട്ടുകളും ചില്ലറകളും കൈമാറിയിരുന്ന ഒരു രാജ്യത്ത്, ഇന്ന് പണമിടപാടുകൾ കേവലം 1% ത്തിൽ താഴെയാണെന്ന് പറഞ്ഞാൽ വിശ്വസിക്കുമോ? അതെ, അതാണ് സ്വീഡൻ! ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ പണരഹിത രാജ്യമായി (Cashless Society) സ്വീഡൻ മാറിക്കഴിഞ്ഞു. അവരുടെ അതിവേഗ ഡിജിറ്റൽ പരിവർത്തനം ലോകത്തിന് തന്നെ സാമ്പത്തിക നവീകരണത്തിൽ ഒരു പുതിയ മാതൃക സൃഷ്ടിച്ചിരിക്കുകയാണ്.
ഷോപ്പിംഗ്, ഡൈനിംഗ്, പൊതുഗതാഗതം, സംഭാവനകൾ എന്നിവയ്ക്ക് പോലും സ്വീഡിഷുകാർ ഇപ്പോൾ ആശ്രയിക്കുന്നത് മൊബൈൽ ആപ്പുകൾ, ഡെബിറ്റ് കാർഡുകൾ, കോൺടാക്റ്റ്ലെസ് പേയ്മെന്റുകൾ എന്നിവയെയാണ്. 2010-ൽ 40% ആയിരുന്ന പണമിടപാട്, 2023-ലെ കണക്കനുസരിച്ച് 1% ൽ താഴെയായി കുറഞ്ഞുവെന്നത് ഈ മാറ്റത്തിൻ്റെ വ്യാപ്തി വ്യക്തമാക്കുന്നു.
സ്വീഡനിലെ പണരഹിത വിപ്ലവത്തിന് പിന്നിലെ പ്രധാന കാരണം 2012-ൽ ആരംഭിച്ച ‘സ്വിഷ്’ (Swish) എന്ന മൊബൈൽ പേയ്മെന്റ് ആപ്പാണ്. പ്രമുഖ സ്വീഡിഷ് ബാങ്കുകളുടെ പിന്തുണയുള്ള ഈ ആപ്പിന് 8 ദശലക്ഷത്തിലധികം ഉപയോക്താക്കളുണ്ട്, ഇത് രാജ്യത്തെ ജനസംഖ്യയുടെ 75%-ത്തിലധികം വരും! ബില്ലുകൾ വിഭജിക്കുന്നത് മുതൽ തെരുവ് കച്ചവടക്കാർക്ക് പണം നൽകുന്നത് വരെ സ്വിഷ് ആപ്പ് ഉപയോഗിക്കുന്നു.
പണരഹിത സമൂഹത്തിലേക്ക് രാജ്യം മാറിയതോടെ ബാങ്കിംഗ് മേഖലയും വലിയ മാറ്റങ്ങൾക്ക് സാക്ഷ്യം വഹിച്ചു.
സ്വീഡനിലെ 50% ബാങ്ക് ശാഖകളിലും ഇനി പണം കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല. പല കടകളും ബിസിനസ് സ്ഥാപനങ്ങളും “പണം സ്വീകരിക്കില്ല” (No Cash Accepted) എന്ന ബോർഡുകൾ പ്രദർശിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.
സ്വീഡന്റെ സെൻട്രൽ ബാങ്കായ റിക്സ്ബാങ്ക്, സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയെ ഭാവിയിൽ സുരക്ഷിതമാക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ട് ‘ഇ-ക്രോണ’ എന്ന ഡിജിറ്റൽ കറൻസിയുടെ പരീക്ഷണാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള നടപ്പാക്കൽ ആരംഭിച്ചു.
പണരഹിതമാകുമ്പോൾ പ്രായമായവർക്ക് ബുദ്ധിമുട്ടുണ്ടാകുമോ എന്ന ആശങ്ക ഉയർന്നിരുന്നെങ്കിലും, സ്വീഡൻ അത് മറികടന്നു. 65 വയസ്സിനു മുകളിലുള്ള 95% സ്വീഡിഷുകാരും ഡെബിറ്റ് കാർഡുകൾ ഉപയോഗിക്കുന്നു. ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരതാ പരിപാടികൾ നൽകി ഈ വിടവ് നികത്താൻ സർക്കാർ സഹായിച്ചു.
മൊബൈൽ വാലറ്റുകളും കോൺടാക്റ്റ്ലെസ് പേയ്മെന്റുകളും പ്രചാരത്തിലായതോടെ, വിൽപ്പന പോയിൻ്റ്-ഓഫ്-സെയിൽ ഇടപാടുകളുടെ 85%-ത്തിലധികവും ഇപ്പോൾ ഡെബിറ്റ്, ക്രെഡിറ്റ് കാർഡുകൾ ഉപയോഗിച്ചാണ്.
നോർവേ, ഫിൻലാൻഡ്, ദക്ഷിണ കൊറിയ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങൾ 5% ൽ താഴെ പണമുപയോഗിക്കുന്നവരായി സ്വീഡന് പിന്നിലുണ്ട്. പണരഹിത സമൂഹം സാധ്യമാണെന്ന് മാത്രമല്ല, അത് കാര്യക്ഷമവും സുരക്ഷിതവും എല്ലാവരെയും ഉൾക്കൊള്ളുന്നതുമായിരിക്കും എന്ന് സ്വീഡൻ തെളിയിക്കുന്നു. നവീകരണവും പ്രവേശനക്ഷമതയും എങ്ങനെ സന്തുലിതമാക്കാം എന്നതിനുള്ള ഒരു ആഗോള ബ്ലൂപ്രിന്റായി സ്വീഡന്റെ വിജയം നിലകൊള്ളുന്നു.
