ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ ചരിത്രത്തിൽ ആദ്യമായി, തകരാറിലായ ഒരു ഉപഗ്രഹത്തെയോ ബഹിരാകാശ ദൂരദർശിനിയെയോ രക്ഷപ്പെടുത്താനായി ഒരു റോബോട്ടിക് പേടകത്തെ അയച്ച് നാസ പുതിയൊരു ചരിത്രം കുറിച്ചിരിക്കുകയാണ്. കഴിഞ്ഞ ഇരുപത് വർഷത്തിലധികമായി പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ പ്രപഞ്ച സ്ഫോടനങ്ങളെ നിരീക്ഷിച്ചുകൊണ്ടിരുന്ന ‘നീൽ ഗെഹ്റൽസ് സ്വിഫ്റ്റ് ഒബ്സർവേറ്ററി’ എന്ന ദൂരദർശിനിയാണ് ഇപ്പോൾ രക്ഷാദൗത്യത്തിലൂടെ സുരക്ഷിതമായ ഭ്രമണപഥത്തിലേക്ക് മടങ്ങാൻ ഒരുങ്ങുന്നത്. ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിലേക്ക് പതിച്ച് കത്തിനശിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ടായിരുന്ന ഈ ദൂരദർശിനിയെ രക്ഷിക്കാൻ വെറും ഒൻപത് മാസം കൊണ്ടാണ് നാസ പുതിയൊരു സാങ്കേതികവിദ്യ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തത്.
2004-ൽ വിക്ഷേപിച്ച സ്വിഫ്റ്റ് ദൂരദർശിനി രണ്ട് വർഷത്തെ കാലാവധിയാണ് കണക്കാക്കിയിരുന്നതെങ്കിലും, രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി അവിശ്വസനീയമായ സേവനമാണ് അത് കാഴ്ചവെച്ചത്. എന്നാൽ സമീപകാലത്തുണ്ടായ തീവ്രമായ സൗരപ്രവർത്തനങ്ങൾ ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തെ വികസിപ്പിക്കുകയും, ഇത് താഴ്ന്ന ഭ്രമണപഥത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന സ്വിഫ്റ്റിന്റെ വേഗത കുറയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. സ്വന്തമായി ഇന്ധനമോ എൻജിനുകളോ ഇല്ലാത്തതിനാൽ ഭ്രമണപഥം ഉയർത്താൻ കഴിയാതെ ഈ ദൂരദർശിനി പതിയെ ഭൂമിയിലേക്ക് താഴുകയായിരുന്നു.
ഈ പ്രതിസന്ധി പരിഹരിക്കാൻ നാസ ‘കാറ്റലിസ്റ്റ് സ്പേസ് ടെക്നോളജീസ്’ എന്ന സ്വകാര്യ കമ്പനിയെയാണ് ഏൽപ്പിച്ചത്. ‘ലിങ്ക്’ എന്ന് പേരിട്ടിരിക്കുന്ന ഒരു റോബോട്ടിക് പേടകത്തെയാണ് സ്വിഫ്റ്റിനെ രക്ഷിക്കാൻ അയച്ചിരിക്കുന്നത്. ജൂലൈ മൂന്നിന് പസഫിക് സമുദ്രത്തിന് മുകളിൽ വെച്ച് ഒരു വിമാനത്തിൽ നിന്നാണ് ഈ ദൗത്യം വഹിക്കുന്ന ‘പെഗാസസ് എക്സ്എൽ’ റോക്കറ്റ് വിക്ഷേപിച്ചത്. ഇത് നോർത്ത്റോപ്പ് ഗ്രമ്മൻ കമ്പനിയുടെ അവസാനത്തെ പെഗാസസ് വിക്ഷേപണം കൂടിയായിരുന്നു എന്നത് ശ്രദ്ധേയമാണ്.
സ്വിഫ്റ്റ് ഒബ്സർവേറ്ററി ഒരിക്കലും അറ്റകുറ്റപ്പണികൾക്കോ ഡോക്കിങ്-നോ വേണ്ടി രൂപകൽപ്പന ചെയ്തതല്ല എന്നതായിരുന്നു ഈ ദൗത്യത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി. എന്നാൽ, ഗ്രൗണ്ട് ഹാൻഡ്ലിംഗിനായി നിർമ്മിച്ച ചെറിയ ലോഹ ഭാഗങ്ങളെ പിടിക്കാൻ പാകത്തിൽ റോബോട്ടിക് കൈകളുള്ള പേടകമാണ് ലിങ്ക്. ദൂരദർശിനിയെ തൊടാതെ സുരക്ഷിതമായി പിടിച്ചെടുത്ത് അതിന്റെ ഭ്രമണപഥം ഉയർത്തുക എന്നതാണ് ഈ ദൗത്യത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
ലിങ്ക് പേടകം സ്വിഫ്റ്റിനടുത്തെത്തി, അതിന്റെ റോബോട്ടിക് കൈകൾ ഉപയോഗിച്ച് ദൂരദർശിനിയെ സുരക്ഷിതമായി പിടിച്ചെടുക്കും. തുടർന്ന്, തങ്ങളുടെ ഇലക്ട്രിക് അയോൺ പ്രൊപ്പൽഷൻ സംവിധാനം ഉപയോഗിച്ച് അടുത്ത ഏതാനും മാസങ്ങൾ കൊണ്ട് സാവധാനം സ്വിഫ്റ്റിനെ കൂടുതൽ സുരക്ഷിതമായ ഉയർന്ന ഭ്രമണപഥത്തിലേക്ക് തള്ളിനീക്കും. ഏകദേശം 600 കിലോമീറ്റർ ഉയരത്തിലേക്ക് സ്വിഫ്റ്റിനെ തിരികെ എത്തിക്കാനാണ് നാസയുടെ പദ്ധതി.
ഈ ദൗത്യം വിജയിച്ചാൽ, ബഹിരാകാശത്ത് ഉപേക്ഷിക്കപ്പെടുന്ന പഴയ ഉപഗ്രഹങ്ങൾക്കും ദൂരദർശിനികൾക്കും ഇനിമേൽ പുതിയ ആയുസ്സ് നൽകാൻ സാധിക്കുമെന്ന വലിയൊരു പ്രതീക്ഷയാണ് ശാസ്ത്രലോകത്തിന് ലഭിക്കുന്നത്. അറ്റകുറ്റപ്പണികൾക്കും ഇന്ധനം നിറയ്ക്കുന്നതിനും പകരം ഇത്തരം ‘പുഷ്-അപ്പ്’ ദൗത്യങ്ങൾ ഭാവിയിൽ ബഹിരാകാശ പ്രവർത്തനങ്ങളെ കൂടുതൽ സുസ്ഥിരമാക്കും. 30 ദശലക്ഷം ഡോളർ മാത്രമാണ് ഈ ദൗത്യത്തിനായി ചെലവായത്, ഇത് ഒരു പുതിയ ദൂരദർശിനി നിർമ്മിക്കുന്നതിനേക്കാൾ വളരെ കുറഞ്ഞ തുകയാണ്.
ഇപ്പോൾ ബഹിരാകാശത്ത് എത്തിയിരിക്കുന്ന ലിങ്ക് പേടകം ചില പരിശോധനകൾക്ക് ശേഷം സ്വിഫ്റ്റിനരികിലേക്ക് അടുക്കും. രണ്ട് ഉപകരണങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ഈ സങ്കീർണ്ണമായ സമാഗമം ബഹിരാകാശ എൻജിനീയറിംഗിലെ ഒരു അവിസ്മരണീയമായ നിമിഷമായിരിക്കും. സ്വിഫ്റ്റ് വീണ്ടും പ്രവർത്തനക്ഷമമായാൽ, പ്രപഞ്ചത്തിലെ അത്ഭുതങ്ങളെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ വിവരങ്ങൾ നമുക്ക് ഇനിയും ലഭിച്ചുകൊണ്ടേയിരിക്കും.
പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ അജ്ഞാത കോണുകളിൽ നിന്ന് വരുന്ന ഗാമാ-റേ സ്ഫോടനങ്ങളെ പിന്തുടരുന്നതിൽ സ്വിഫ്റ്റിന് പകരക്കാരനില്ല. ഈ ദൗത്യത്തിന്റെ வெற்றி ശാസ്ത്രലോകത്തിന് ഒരു വലിയ ആശ്വാസമാണ്. ആധുനിക സാങ്കേതികവിദ്യയുടെ സഹായത്തോടെ, പഴക്കമേറിയ ഒരു ദൂരദർശിനിയെ മരണമുഖത്തുനിന്ന് തിരികെ കൊണ്ടുവരുന്ന ഈ സാഹസിക യാത്ര വരും മാസങ്ങളിൽ കൂടുതൽ വാർത്താപ്രാധാന്യം നേടും.
