1962 ജൂലൈ 9. ഭൂമിയുടെ അന്തരീക്ഷത്തിന് മുകളിൽ, ഏകദേശം 400 കിലോമീറ്റർ ഉയരത്തിൽ ഒരു അപ്രതീക്ഷിത മിന്നൽപ്പിണർ ദൃശ്യമായി. അന്താരാഷ്ട്ര ബഹിരാകാശ നിലയം ഇന്ന് പരിക്രമണം ചെയ്യുന്ന അതേ ഉയരത്തിൽ, അമേരിക്ക നടത്തിയ ‘സ്റ്റാർഫിഷ് പ്രൈം’ എന്ന 1.4 മെഗാടൺ തെർമോ ന്യൂക്ലിയർ ബോംബ് പരീക്ഷണമായിരുന്നു ആ പ്രകാശത്തിന് പിന്നിൽ. ശീതയുദ്ധകാലത്തെ ‘ഓപ്പറേഷൻ ഫിഷ്ബൗൾ’ എന്ന പരീക്ഷണ പരമ്പരയുടെ ഭാഗമായി നടന്ന ഈ സ്ഫോടനം, അക്കാലത്തെ ഏറ്റവും വലിയ ആണവ പരീക്ഷണങ്ങളിലൊന്നായി ചരിത്രത്തിൽ ഇടംപിടിച്ചു.
സ്ഫോടനത്തിന്റെ പ്രഭാവം ഭൂമിയിൽ പോലും അനുഭവപ്പെട്ടു. ഏകദേശം 1,450 കിലോമീറ്റർ അകലെയായിരുന്നിട്ടും, ഹവായിയിലെ മുന്നൂറോളം തെരുവുവിളക്കുകൾ സ്ഫോടനം സൃഷ്ടിച്ച ശക്തമായ ഇലക്ട്രോമാഗ്നറ്റിക് പൾസിൽ തകർന്നുപോയി. വൈദ്യുത-ഇലക്ട്രോണിക് സംവിധാനങ്ങളെ താറുമാറാക്കുന്ന ഊർജ്ജപ്രവാഹമാണ് സ്ഫോടനം പുറത്തുവിട്ടത്. അന്തരീക്ഷത്തിൽ ദൃശ്യമായ ആ മിന്നൽപ്പിണർ നൂറുകണക്കിന് കിലോമീറ്ററുകൾ ദൂരേക്ക് വ്യാപിച്ചു, ആകാശത്ത് അവിശ്വസനീയമായ മാറ്റങ്ങൾ സൃഷ്ടിച്ചു.
എന്നാൽ, ഈ പരീക്ഷണത്തിന്റെ ആഘാതം സ്ഫോടനത്തോട് മാത്രം ഒതുങ്ങിനിന്നില്ല. സ്ഫോടനം ഭൂമിക്കു ചുറ്റും കൃത്രിമ വികിരണ ബെൽറ്റുകൾ സൃഷ്ടിച്ചു. മനുഷ്യൻ നിർമ്മിച്ച ഈ മാരകമായ വികിരണ മേഖലകൾ ഭ്രമണപഥത്തിലുണ്ടായിരുന്ന നിരവധി ഉപഗ്രഹങ്ങൾക്ക് ഗുരുതരമായ കേടുപാടുകൾ വരുത്തി. ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ രംഗത്ത് വലിയ തിരിച്ചടിയുണ്ടാക്കിയ ഈ വികിരണങ്ങൾ അഞ്ച് വർഷത്തിലേറെ കാലം ഭ്രമണപഥത്തിൽ നിലനിന്നു എന്നത് ശാസ്ത്രലോകത്തെ ഞെട്ടിച്ച കാര്യമായിരുന്നു.
ഈ പരീക്ഷണം തുറന്നുവിട്ട ഭയാനകമായ പാഠങ്ങൾ ലോകരാജ്യങ്ങളെ ചിന്തിപ്പിച്ചു. അന്തരീക്ഷത്തിലും ബഹിരാകാശത്തും ആണവ പരീക്ഷണങ്ങൾ നടത്തിയാൽ അത് ഭൂമിക്കും ബഹിരാകാശത്തുള്ള വസ്തുക്കൾക്കും എത്രത്തോളം അപകടകരമാണെന്ന് ലോകം തിരിച്ചറിഞ്ഞു. ഇതിന്റെ ഫലമായി, 1963-ൽ അമേരിക്ക, സോവിയറ്റ് യൂണിയൻ, യുണൈറ്റഡ് കിംഗ്ഡം എന്നീ രാജ്യങ്ങൾ ചേർന്ന് ‘ഭാഗിക ആണവ പരീക്ഷണ നിരോധന ഉടമ്പടി’യിൽ ഒപ്പുവച്ചു.
Also Read: ബഹിരാകാശത്ത് ‘സ്പേസ്-ടൈം’ വളച്ച് നാസയുടെ പുതിയ കണ്ടെത്തൽ; പ്രപഞ്ചത്തിലെ വിസ്മയം!
ഈ ഉടമ്പടി 1967-ലെ സുപ്രധാനമായ ‘ബഹിരാകാശ ഉടമ്പടി’ക്ക് അടിത്തറ പാകി. ബഹിരാകാശം എല്ലാ മനുഷ്യരുടെയും പൊതുസ്വത്താണെന്നും, ഏതെങ്കിലും ഒരു രാജ്യത്തിന് ചന്ദ്രന്റെയോ മറ്റ് ഗ്രഹങ്ങളുടെയോ ഉടമസ്ഥാവകാശം അവകാശപ്പെടാൻ കഴിയില്ലെന്നും ഈ ഉടമ്പടി പ്രഖ്യാപിച്ചു. കൂടാതെ, ഭ്രമണപഥത്തിലോ ബഹിരാകാശത്ത് മറ്റെവിടെയെങ്കിലുമോ ആണവായുധങ്ങളോ മറ്റ് കൂട്ടനശീകരണ ആയുധങ്ങളോ സ്ഥാപിക്കുന്നത് കർശനമായി വിലക്കുകയും ചെയ്തു.
ഇന്ന് 2024-ലെ കണക്കനുസരിച്ച്, 115 രാജ്യങ്ങൾ ഈ ഉടമ്പടിയുടെ ഭാഗമാണ്. ബഹിരാകാശത്തെ സമാധാനപരമായ ആവശ്യങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി മാത്രം ഉപയോഗിക്കണമെന്നും, ബഹിരാകാശയാത്രികർ മനുഷ്യരാശിയുടെ പ്രതിനിധികളാണെന്നും, ബഹിരാകാശ ദൗത്യങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്ന രാജ്യങ്ങൾ അവരുടെ പേടകങ്ങൾ മൂലമുണ്ടാകുന്ന നാശനഷ്ടങ്ങൾക്ക് ഉത്തരവാദികളായിരിക്കുമെന്നും ഉടമ്പടി നിഷ്കർഷിക്കുന്നു. സ്റ്റാർഫിഷ് പ്രൈം എന്ന വിനാശകരമായ പരീക്ഷണം, ബഹിരാകാശത്തെ സുരക്ഷിതവും സമാധാനപരവുമാക്കാനുള്ള ആഗോള ഒത്തൊരുമയ്ക്ക് വഴിതുറന്നുവെന്നത് വിരോധാഭാസമായ ചരിത്രസത്യമാണ്.
64 വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം, ബഹിരാകാശ മലിനീകരണത്തെക്കുറിച്ചും സുരക്ഷയെക്കുറിച്ചും ചർച്ചകൾ നടക്കുമ്പോൾ, സ്റ്റാർഫിഷ് പ്രൈം ഇപ്പോഴും ഒരു മുന്നറിയിപ്പായി അവശേഷിക്കുന്നു. മനുഷ്യന്റെ അത്യാഗ്രഹവും സൈനിക ശക്തിപ്രകടനങ്ങളും പ്രകൃതിയെയും ശാസ്ത്രത്തെയും എത്രമാത്രം ദോഷകരമായി ബാധിക്കുമെന്ന് ഈ സംഭവം ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. ശാസ്ത്രീയ മുന്നേറ്റങ്ങൾക്കൊപ്പം സമാധാനപരമായ സഹവർത്തിത്വത്തിന്റെ ആവശ്യകതയെക്കുറിച്ചുള്ള ഏറ്റവും വലിയ പാഠങ്ങളിലൊന്നാണ് സ്റ്റാർഫിഷ് പ്രൈം നൽകുന്നത്.
NB: ഈ വാർത്തയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ചിത്രം പ്രതീകാത്മകമാണ്. (AI SOURCES)
