ഗണേശ ചതുർത്ഥിയെന്ന് കേൾക്കുമ്പോൾ നമ്മുടെ മനസ്സിലേക്ക് ആദ്യം വരുന്നത് വീടുകളിലും ക്ഷേത്രങ്ങളിലുമുള്ള ഗണപതി വിഗ്രഹങ്ങളാണ്. എന്നാൽ ഒരു സജീവ അഗ്നിപർവ്വതത്തിന്റെ അരികിൽ ഗണപതി വിഗ്രഹം നിൽക്കുന്നത് നിങ്ങൾ എപ്പോഴെങ്കിലും കണ്ടിട്ടുണ്ടോ? ചുറ്റും പാറകളും അഗ്നിപർവ്വത ചാരവും… താഴെ ഭീമാകാരമായ ഗർത്തവും… അതിനിടയിൽ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന ഗണപതി. ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് ആയിരക്കണക്കിന് കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ഇന്തോനേഷ്യയിലാണ് ഈ അതിശയകരമായ കാഴ്ച.
കിഴക്കൻ ജാവയിലെ മൗണ്ട് ബ്രോമോ ഇന്തോനേഷ്യയിലെ ഏറ്റവും പ്രശസ്തമായ അഗ്നിപർവ്വതങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. സമുദ്രനിരപ്പിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 2,329 മീറ്റർ ഉയരത്തിലുള്ള ഈ അഗ്നിപർവ്വതം ബ്രോമോ ടെംഗർ സെമേരു ദേശീയ ഉദ്യാനത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. എന്നാൽ പ്രകൃതിയുടെ ഈ അത്ഭുതം വെറും വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രമല്ല. പ്രദേശത്തെ ടെംഗറീസ് ഹിന്ദു സമൂഹത്തിന് ഇത് വളരെ പവിത്രമായ ഒരു പർവതം കൂടിയാണ്.
ബ്രോമോയുടെ ഗർത്തത്തിന് സമീപം കാണപ്പെടുന്ന ഗണേശ വിഗ്രഹമാണ് ഈ സ്ഥലത്തെ മറ്റുള്ളവയിൽ നിന്ന് വ്യത്യസ്തമാക്കുന്നത്. ഒരു വശത്ത് അഗ്നിപർവ്വതത്തിന്റെ ഭീകരമായ ഭൂപ്രകൃതി, മറുവശത്ത് ഗണപതിയുടെ ശാന്തമായ സാന്നിധ്യം. പുക ഉയരുന്ന പർവതവും ചാരനിറത്തിലുള്ള പാറകളും വിശാലമായ മലനിരകളും പശ്ചാത്തലമാകുമ്പോൾ ഈ വിഗ്രഹം കാണുന്ന കാഴ്ച തന്നെ ഏറെ ശ്രദ്ധേയമാണ്.
പ്രദേശവാസികൾക്കിടയിൽ ഈ ഗണേശ വിഗ്രഹത്തെക്കുറിച്ച് ശക്തമായൊരു വിശ്വാസം നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. അഗ്നിപർവ്വത സ്ഫോടനങ്ങളിൽ നിന്ന് തങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കാൻ ഗണപതിക്ക് കഴിയുമെന്നാണ് ചിലരുടെ വിശ്വാസം. ചില റിപ്പോർട്ടുകളിൽ ഈ പ്രതിമയ്ക്ക് ഏകദേശം 700 വർഷം പഴക്കമുണ്ടെന്നും പറയുന്നുണ്ട്. എന്നാൽ ഈ പഴക്കത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങൾ റിപ്പോർട്ടുകളിലെ വിവരണങ്ങളാണെന്നതും ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടതാണ്.
ഈ ഗണേശ വിഗ്രഹത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം മനസ്സിലാക്കണമെങ്കിൽ ടെംഗറീസ് സമൂഹത്തിന്റെ വിശ്വാസങ്ങളിലേക്ക് കൂടി നോക്കണം. തലമുറകളായി ഇവിടെ പർവതങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ആചാരങ്ങളും ആരാധനാരീതികളും നിലനിൽക്കുന്നുണ്ട്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ബ്രോമോ അവരുടെ ആത്മീയ ജീവിതത്തിന്റെ പ്രധാന ഭാഗമാണ്. പ്രകൃതിയെയും വിശ്വാസത്തെയും വേർതിരിക്കാതെ കാണുന്ന ഒരു സംസ്കാരത്തിന്റെ പ്രതീകം കൂടിയാണ് ഈ പ്രദേശം.
ബ്രോമോയിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ആചാരങ്ങളിലൊന്നാണ് യദ്ന്യ കസദ. ടെംഗറീസ് കലണ്ടറിലെ കസദ മാസത്തിലെ പതിനാലാം ദിവസമാണ് ഈ വാർഷിക ഹിന്ദു ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. ഈ സമയത്ത് വലിയ തോതിൽ ഭക്തർ ബ്രോമോ പ്രദേശത്ത് ഒത്തുകൂടി പ്രാർത്ഥനകളും വഴിപാടുകളും നടത്തുന്നു. പഴങ്ങൾ, പച്ചക്കറികൾ, പൂക്കൾ, പണം, ചിലപ്പോൾ കന്നുകാലികൾ തുടങ്ങിയവയും വഴിപാടായി അർപ്പിക്കാറുണ്ട്.
ഇതാണ് ഈ ആചാരത്തിലെ ഏറ്റവും കൗതുകകരമായ ഭാഗം. പല വഴിപാടുകളും മൗണ്ട് ബ്രോമോയുടെ ഗർത്തത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി അർപ്പിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. അനുഗ്രഹം, സമൃദ്ധി, ക്ഷേമം എന്നിവയ്ക്കായുള്ള പ്രാർത്ഥനയുടെ ഭാഗമായാണ് ഈ ചടങ്ങ് നടക്കുന്നത്. തീയും പുകയും നിറഞ്ഞ ഒരു സജീവ അഗ്നിപർവ്വതത്തിന്റെ ഗർത്തത്തിലേക്ക് ഭക്തർ വഴിപാടുകൾ അർപ്പിക്കുന്ന കാഴ്ച അതുകൊണ്ടുതന്നെ ലോകത്തിന്റെ ശ്രദ്ധ നേടാറുണ്ട്.
മൗണ്ട് ബ്രോമോയുടെ ചുവട്ടിലാണ് പുര ലുഹൂർ പോട്ടൻ എന്ന പ്രധാന ഹിന്ദു ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ‘സാൻഡ് സീ’ അഥവാ സെഗാര വെഡി എന്നറിയപ്പെടുന്ന വിശാലമായ അഗ്നിപർവ്വത മണൽപ്രദേശത്തിനിടയിലാണ് ഇത്. പ്രകൃതിദത്തമായ കറുത്ത അഗ്നിപർവ്വത കല്ലുകൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള ക്ഷേത്രത്തിന്റെ രൂപവും ചുറ്റുമുള്ള പരുക്കൻ ഭൂപ്രകൃതിയും ചേർന്ന് ഈ സ്ഥലത്തിന് മറ്റൊരു പ്രത്യേക ഭാവം നൽകുന്നു.
സൂര്യോദയത്തിന്റെ മനോഹരമായ കാഴ്ച, അഗ്നിപർവ്വത ഗർത്തം, വിശാലമായ മലനിരകൾ, കറുത്ത മണൽപ്രദേശം, പ്രകൃതിയും സാഹസികതയും ആത്മീയതയും ഒരേ സ്ഥലത്ത് അനുഭവിക്കാനാകുന്ന ഇടമാണ് ബ്രോമോ. സെമോറോ ലാവാങ് എന്ന പർവതഗ്രാമത്തിൽ നിന്നാണ് സാധാരണയായി സഞ്ചാരികൾ ബ്രോമോയിലേക്ക് എത്തുന്നത്. കാൽനടയാത്രയ്ക്കൊപ്പം സംഘടിത ജീപ്പ് ടൂറുകളും ലഭ്യമാണ്.
അങ്ങനെ നോക്കുമ്പോൾ, ബ്രോമോയിലെ ഈ ഗണേശ വിഗ്രഹം ഒരു വിചിത്രമായ കാഴ്ച മാത്രമല്ല. പ്രകൃതിയുടെ ശക്തിക്കും മനുഷ്യന്റെ വിശ്വാസത്തിനും ഇടയിൽ രൂപപ്പെട്ട ഒരു അപൂർവ ബന്ധത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്. ഒരു വശത്ത് സജീവമായ അഗ്നിപർവ്വതം… മറുവശത്ത് നൂറ്റാണ്ടുകളായി തുടരുന്ന വിശ്വാസം. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ഇന്ത്യയിൽ നിന്ന് ഏറെ അകലെയായിരുന്നാലും ബ്രോമോയിലെ ഗണപതി ഇന്ന് കൗതുകത്തോടെയും ഭക്തിയോടെയും ലോകം നോക്കുന്ന ഒരു അപൂർവ കാഴ്ചയായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
