നമ്മുടെ ആവാസവ്യവസ്ഥയിൽ ഓരോ ജീവിക്കും വ്യക്തമായ ദൗത്യങ്ങളുണ്ട്. എന്നാൽ വിരൂപരെന്നോ ദുരന്തത്തിന്റെ പ്രതീകങ്ങളെന്നോ മുദ്രകുത്തി മനുഷ്യൻ പാർശ്വവത്കരിച്ച ജീവിവർഗ്ഗമാണ് കഴുകന്മാർ. പ്രകൃതിയിലെ ജീർണ്ണിച്ച അവശിഷ്ടങ്ങളെ തിന്നുതീർത്ത് മാരകരോഗങ്ങളിൽ നിന്ന് ജീവജാലങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്ന പ്രകൃതിയുടെ സ്വന്തം ‘ശുചീകരണ തൊഴിലാളികളായ’ കഴുകന്മാർ ഇന്ന് ഭൂമുഖത്തുനിന്ന് അതിവേഗം അപ്രത്യക്ഷമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. ബിബിസി പുറത്തുവിട്ട ആഗോള അന്വേഷണാത്മക റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, പശ്ചിമാഫ്രിക്ക ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ പരമ്പരാഗത അന്ധവിശ്വാസങ്ങളും വേട്ടയാടലും കാരണം 80 ശതമാനത്തോളം കഴുകന്മാരും വംശനാശത്തിന്റെ വക്കിലെത്തിനിൽക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ കറുത്ത അധ്യായങ്ങൾക്കിടയിലും, ആഫ്രിക്കയിലെ ‘അവ്ക-എറ്റിറ്റി’ എന്ന ചെറിയ ഗ്രാമം തങ്ങളുടെ പുണ്യവനവും പ്രാദേശിക കൂട്ടായ്മയും ഉപയോഗിച്ച് കഴുകന്മാരെ തിരികെ ജീവിതത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവരുന്ന അത്ഭുത കാഴ്ചയ്ക്കാണ് ലോകം സാക്ഷ്യം വഹിക്കുന്നത്.
പശ്ചിമാഫ്രിക്ക ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഭൂഖണ്ഡത്തിലെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ കഴുകന്മാർ വംശനാശത്തിന്റെ വക്കിലേക്ക് തള്ളപ്പെടുന്നത് ഗുരുതരമായ അന്താരാഷ്ട്ര പ്രതിസന്ധിയായി മാറുകയാണ്. മരണത്തിന്റെയും ജീർണ്ണതയുടെയും പ്രതീകമായി പലരും തെറ്റിദ്ധരിച്ച് ഒഴിവാക്കുന്ന ഈ ജീവിവർഗ്ഗങ്ങൾ, യഥാർത്ഥത്തിൽ പ്രകൃതിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ശുചീകരണ സേവനങ്ങളാണ് നൽകുന്നത്. പുറത്തുവിട്ട വിവരങ്ങൾ പ്രകാരം കഴിഞ്ഞ 50 വർഷത്തിനിടെ ആഫ്രിക്കൻ കഴുകന്മാരുടെ എണ്ണത്തിൽ 80% മുതൽ 97% വരെ വൻ കുറവുണ്ടായിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ആഗോളതലത്തിൽ ഈ പക്ഷികൾ അപ്രത്യക്ഷമാകുമ്പോഴും, തെക്കുകിഴക്കൻ നൈജീരിയയിലെ ‘അവ്ക-എറ്റിറ്റി’ എന്ന ചെറുപട്ടണം പരമ്പരാഗത വിശ്വാസങ്ങളെയും സാമൂഹിക പങ്കാളിത്തത്തെയും മുൻനിർത്തി കഴുകന്മാരെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ വിജയഗാഥ രചിക്കുകയാണ്.
നൈജീരിയയിലെ അവ്ക-എറ്റിറ്റിയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ‘എൻഗുമ’ എന്ന പ്രാദേശിക ദേവതയുടെ ആരാധനാലയവും അതിനോട് ചേർന്നുള്ള പുണ്യവനവുമാണ് ഇവിടുത്തെ കഴുകന്മാരുടെ അഭയകേന്ദ്രം. ബിബിസിയോട് സംസാരിച്ച പ്രദേശവാസിയും ‘എസുദീൻ’ (കഴുകന്മാരുടെ രാജാവ്) എന്ന വിളിപ്പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നതുമായ ചുക്വുമേക ഇഗ്വെ പറയുന്നത്, “ആരാധനാലയം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പരിസ്ഥിതിയെ ആളുകൾ ഭയപ്പെടുന്നു. ഇവിടെ ഒരിക്കലും ഒരു തിന്മയും സംഭവിക്കില്ല. അതിനാൽ, ഇവിടെ വസിക്കുന്ന കഴുകന്മാരോട് ആരും പോരാടുന്നില്ല” എന്നാണ്. കട്ടിയുള്ള പച്ചപ്പിൽ പൊതിഞ്ഞ ഈ കാടിന്റെ ഹൃദയഭാഗത്ത് നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങളായി സമൂഹത്തെ കാത്തുസൂക്ഷിക്കുന്നുവെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന ഒരു പുരാതന വൃക്ഷമുണ്ട്. ക്രിസ്ത്യൻ ഭൂരിപക്ഷ പ്രദേശമാണെങ്കിലും, പരമ്പരാഗത ആചാരങ്ങളുടെ ഭാഗമായി നടത്തുന്ന മൃഗബലികൾ കഴുകന്മാരെ ഇവിടേക്ക് ആകർഷിക്കുന്നു. ബലി അർപ്പിക്കുമ്പോൾ കഴുകന്മാർ വന്നെത്തുന്നത് ദേവത യാഗം സ്വീകരിച്ചതിന്റെ ശുഭസൂചനയായാണ് നാട്ടുകാർ കരുതുന്നത്. 1970-കളിൽ ഇഗ്വെ ചെറുപ്പമായിരുന്ന കാലം മുതൽ മനുഷ്യർക്കിടയിൽ ഒട്ടും ഭയമില്ലാതെ നടന്നിരുന്ന ഈ പക്ഷികളെ കാക്കാൻ അദ്ദേഹം കമ്മ്യൂണിറ്റി സുരക്ഷാ സംഘങ്ങളെ സജ്ജമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.
കഴുകന്മാർ ബാഹ്യരൂപത്തിൽ ഭംഗിയില്ലാത്തവയാണെന്ന് തോന്നാമെകിലും, ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ പ്രതിരോധ നിരയായി അവ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ചത്ത മൃഗങ്ങളുടെ ശരീരങ്ങൾ മണിക്കൂറുകൾക്കുള്ളിൽ തിന്നുതീർക്കുന്നതിലൂടെ അഴുകിയ അവശിഷ്ടങ്ങളിൽ നിന്ന് അപകടകരമായ ബാക്ടീരിയകളും മാരകരോഗങ്ങളും പടരുന്നത് കഴുകന്മാർ തടയുന്നു. നൈജീരിയ കൺസർവേഷൻ ഫൗണ്ടേഷനിലെ സംരക്ഷണ ജീവശാസ്ത്രജ്ഞയായ സ്റ്റെല്ല എഗ്ബെയെ ഉദ്ധരിച്ച് ബിബിസി റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നത്, കഴുകന്മാരുടെ വയറിലെ ശക്തമായ ആസിഡുകൾക്ക് ആന്ത്രാക്സ്, പേവിഷബാധ തുടങ്ങിയ മാരക രോഗാണുക്കളുള്ള ചീഞ്ഞ മാംസം പോലും സുരക്ഷിതമായി ദഹിപ്പിക്കാൻ കഴിയും എന്നാണ്. ഇവയുടെ തിരോധാനത്തോടെ ജന്തുജന്യ രോഗങ്ങൾ വർദ്ധിക്കാനുള്ള സാധ്യത വളരെ കൂടുതലാണ്.
പശ്ചിമ, ദക്ഷിണാഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളിൽ പരമ്പരാഗത ആചാരങ്ങൾക്കായും ഭാഗ്യം സിദ്ധിക്കുമെന്ന അന്ധവിശ്വാസങ്ങൾക്കായും കഴുകന്മാരെ വേട്ടയാടുന്നത് വൻ തോതിൽ വർദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട്. 2020 ജനുവരിയിൽ ഗിനി-ബിസാവിൽ 2,000-ത്തിലധികം ഹുഡ്ഡ് കഴുകന്മാരെ തല വെട്ട മാറ്റിയ നിലയിൽ ചത്തതായി കണ്ടെത്തിയത് ഇതിന് തെളിവാണ്. ഐയുസിഎൻ റെഡ് ലിസ്റ്റ് അതോറിറ്റിയായ ബേർഡ് ലൈഫ് ഇന്റർനാഷണലിന്റെ കണക്കനുസരിച്ച്, ആഫ്രിക്കയിലെ 7 ഇനം കഴുകന്മാർ ഗുരുതരമായ വംശനാശഭീഷണിയിലാണ്. അതിൽ പെട്ട കേപ്പ് കഴുകന്മാരും സമാനമായ അവസ്ഥയിലാണ്.
പതുക്കെ മാത്രം പ്രജനനം നടത്തുന്ന ജീവിവർഗ്ഗമാണ് കഴുകന്മാർ; അഞ്ചു മുതൽ ഏഴു വയസ്സുവരെ പ്രായമാകുമ്പോൾ മാത്രമാണ് അവ ലൈംഗിക പക്വത പ്രാപിക്കുന്നത്. ഓരോ 1-2 വർഷത്തിലൊരിക്കൽ ഒരൊറ്റ മുട്ട മാത്രമാണ് ഇവ ഇടുന്നത്. ഇത്തരമൊരു സാഹചര്യത്തിൽ കൂടുകളിൽ നിന്ന് മുട്ടകൾ കവരുന്നതും മരങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നതും ആ വർഷത്തെ ഒരു തലമുറയെത്തന്നെ ഇല്ലാതാക്കുന്നുവെന്ന് ഡോ. സ്റ്റെല്ല എഗ്ബെ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
നൈജീരിയൻ കസ്റ്റംസ് സർവീസിന്റെ വക്താവ് അബ്ദുള്ളഹി മൈവാഡ വ്യക്തമാക്കിയത്, വംശനാശഭീഷണി നേരിടുന്ന ജീവികളുടെ അന്താരാഷ്ട്ര വ്യാപാരം തടയുന്നതിനുള്ള സൈറ്റ്സ് ഉടമ്പടി പ്രകാരം അതിർത്തികളിലൂടെയുള്ള ഇത്തരം കള്ളക്കടത്തുകൾ തടയാൻ കടുത്ത നടപടികൾ സ്വീകരിക്കുന്നുണ്ടെന്നാണ്. എന്നാൽ കേവലം നിയമ നിർമ്മാണം കൊണ്ടു മാത്രം കാര്യമില്ലെന്നും ജനങ്ങളിൽ ബോധവൽക്കരണം ഉറപ്പാക്കേണ്ടതുണ്ടെന്നും അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർക്കുന്നു.
നൈജീരിയൻ കൺസർവേഷൻ ഫൗണ്ടേഷനുമായി ചേർന്ന് ചുക്വുമേക ഇഗ്വെ നടത്തിയ കഠിനപ്രയത്നം വഴി അവ്ക-എറ്റിറ്റിയിൽ കഴുകന്മാരുടെ എണ്ണത്തിൽ വൻ വർദ്ധനവുണ്ടായി. 2017-ൽ കേവലം 20 കഴുകന്മാർ മാത്രം രേഖപ്പെടുത്തപ്പെട്ടിരുന്ന ഇവിടെ, നിലവിൽ 160-ലധികം കഴുകന്മാർ സുരക്ഷിതമായി വസിക്കുന്നുണ്ട്. വിപണികളിലും പൊതുയിടങ്ങളിലും കഴുകന്മാരുടെ പ്രാധാന്യത്തെക്കുറിച്ച് ഇഗ്വെ നിരന്തരം സന്ദേശങ്ങൾ നൽകിവരുന്നു. ഈ റിപ്പോർട്ട് അടിവരയിടുന്നത് പോലെ, സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് പ്രദേശവാസികൾ തന്നെ നേതൃത്വം നൽകുമ്പോൾ ആവാസവ്യവസ്ഥയെ എങ്ങനെ വീണ്ടെടുക്കാം എന്നതിന്റെ ലോകത്തിന് മാതൃകയാക്കാവുന്ന ജീവസ്സുറ്റ ഉദാഹരണമാണ് അവ്ക-എറ്റിറ്റിയിലെ ഈ മാറ്റം.
NB: ഈ വാർത്തയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ചിത്രം പ്രതീകാത്മകമാണ്. (AI SOURCES)
